Yusufeli, Çoruh vadisinde, Kaçkar Dağları'nın güney eteklerinde bir ilçe. Eski adı Kiskim. Yusufeli Barajı nedeniyle ilçe merkezi 2022'de yeni yerine taşındı.
İlArtvin
Yer sayfası11
Köy/mahalle30
RakımBilgi aranıyor
İl merkezine mesafeBilgi aranıyor
Yusufeli Hakkında
Yusufeli, Artvin'in güneyinde, Çoruh vadisinde bir ilçe. Eski adı Kiskim; bugünkü ad veliaht Yusuf İzzeddin Efendi'den geliyor (Kaymakamlık). Yusufeli Barajı nedeniyle ilçe merkezi 2022'de yeni yerine taşındı; bu, ilçenin tarihindeki 7. taşınmadır (CNN Türk).
Yusufeli nerede?
Kaymakamlığa göre Yusufeli'nin batısında Bayburt ve İspir, doğusunda Oltu, kuzeyinde Artvin vardır. Ardanuç Kaymakamlığı Ardanuç'un, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de Murgul'un güneyinde Yusufeli'yi gösteriyor. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Çoruh Nehri ve Barhal çayında rafting, katamaran ve kano yapıldığını belirtiyor.
Kısa tarih
Kaymakamlığa göre Yusufeli 1914'te Kiskim adıyla kaza oldu. Kaza meclisi 6 Mayıs 1914'te adın veliaht Yusuf İzzeddin Efendi'ye atfen Yusufeli olarak değiştirilmesine karar verdi. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ise ilk teşkilatı 1879'a, ad değişikliğini 1912'ye tarihliyor.
1926'da Erzurum'dan alınıp Artvin'e bağlandı (Kaymakamlık). 1933'te Erzurum'a, 1936'da yeniden Artvin'e bağlandı (İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü).
1950'de ilçe merkezi Ahalt'a taşındı (Kaymakamlık).
Yusufeli Barajı ve HES 22 Kasım 2022'de açıldı. Baraj temelden 275 m, talvegden 220 m yüksekliğinde; kurulu gücü 558 MW, yıllık üretimi yaklaşık 1,888 milyar kWh (Tarım ve Orman Bakanlığı).
Taşınma Temmuz 2022 sonundan itibaren yapıldı; yaklaşık 9.000 kişi ve 2.654 hak sahibi aile etkilendi (CNN Türk). Baraj 22 Kasım 2022'de su tutmaya başladı; eski ilçe merkezi ve çevredeki köyler sular altında kaldı (GZT). Göl suyu 12 Mart 2023'te eski ilçe merkezine ulaştı (CNN Türk).
Yeni ilçe merkezinde 300 hektarlık alana 5.844 boylu meyve ağacı (zeytin, dut, ceviz, nar) taşındı (Tarım ve Orman Bakanlığı).
Nereler gezilir?
Barhal Kilisesi (Kaymakamlık).
Tekkale Manastırı (Dört Kilise) — kilise, trapeza, seminer odası ve ayrı bir şapelden oluşan Orta Çağ manastırı (Kaymakamlık).
İşhan Kilisesi, Kaçkar Yaylası ve Kaçkar Dağları-Kaçkar Turizm Merkezi, Yaylalar Köyü ve Barhal Vadisi Yaban Hayatı Geliştirme Sahası (Kültür Portalı).
Salikvan Yayla Festivali — yaklaşık 3.000 m yükseklikte, birkaç yıl aradan sonra 3 Ağustos 2026'da yeniden yapıldı (Bursa Hakimiyet).
Nüfus
2025 ADNKS'ye göre Yusufeli'nin nüfusu 17.564. 2024'te 18.080 idi; bir yılda 516 kişi azaldı (yaklaşık %2,85; nufusune.com, TÜİK tabanlı). İlçede 5 mahalle ve 63 köy var (nufusune.com). İlçe merkezinde 7.058, köylerde 10.506 kişi yaşıyor. Mahalleler: Çoruh, Kaçkar, Sancak, Livane ve Erdemler (nufusune.com).
Yönetim
Belediye: Barış Demirci, 31 Mart 2024 seçiminde CHP'den %46,98 oyla seçildi (Vikipedi). 30 Temmuz 2026'da CHP'den istifa ederek YENİ Parti'ye geçti (Cumhuriyet). Kaymakam: Ahmet Tan. 17 Haziran 2026 tarihli ve 33283 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/148 sayılı Cumhurbaşkanlığı Atama Kararı ile atandı, 13 Temmuz 2026'da göreve başladı (Kaymakamlık).
Altıparmak (Barhal) Vadisi Doğal Sit Alanı ve Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, Artvin'in Yusufeli ilçesinde, Altıparmak köyü sınırlarında bir doğal sit alanı. Vadi 2015'te doğal sit olarak tescil edilmiştir.
Barhal (Altıparmak) Kilisesi, Artvin'in Yusufeli ilçesinde, Altıparmak köyünde bir kilise. Yazılı kaynaklara göre Vaftizci Yahya'ya adanmıştır ve 1677'de Hacı Şerif Efendi tarafından onartılarak camiye çevrilmiştir.
Dört Kilise (Tekkale Kilisesi / Tekkale Manastırı), Artvin'in Yusufeli ilçesinde, Tekkale köyünde bir manastır kilisesi. Kilise, şapel ve iki ek yapıdan oluştuğu için "Dört Kilise" adıyla anılır.
Esbeki Manastır Kompleksi ve Kalesi, Artvin'in Yusufeli ilçesinde, Darıca köyünün Havuzlu mahallesinde bir manastır kompleksi. Manastır kilisesi, şapel ve gözetleme kulesinden oluşan kompleksin çevresi surlarla sınırlanmıştır.
İşhan Kilisesi (İşhan Manastırı), Artvin'in Yusufeli ilçesinde, İşhan köyünde bir manastır kilisesi. 951 tarihli el yazmasına göre Rahip Khandza'nın yeğeni Rahip Seba tarafından Kral Andernese'nin desteğiyle yaptırılmıştır.
Kaçkar Dağları ve Kaçkar Turizm Merkezi, Artvin'in Yusufeli ilçesinde, Kaçkar Dağı'nın güney yamaçlarında bir dağ ve turizm merkezi. Güney rotasından zirveye çıkış kolaydır; kuzey rotasını daha çok profesyoneller tercih eder.
Yaylalar Köyü (Hevek) ve Olgunlar, Artvin'in Yusufeli ilçesinde, Yaylalar köyünde bir dağ köyü. Kaçkarların eteğindeki köy, Kaçkar Dağı'na tırmanacakların ara konaklama merkezidir.
Aros Yaylası, Artvin'in Yusufeli ilçesinde, Kılıçkaya beldesinde bir yayla. Yusufeli merkeze 28 km uzaklıktadır ve her yıl temmuzun ikinci hafta sonu festival düzenlenir.
Çoruh Vadisi Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, Artvin'in Yusufeli ilçesinde bir yaban hayatı geliştirme sahası. Kültür Portalı'na göre alan 22 bin 500 hektardır ve Türkiye'nin 112 önemli bitki alanından biridir.
Marsis Dağı ve Marsis Gölü, Artvin'in Yusufeli ilçesinde, Marsis Dağı eteğinde bir dağ ve göl. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri'ne göre Marsis Dağı 3.371 m ile Doğu Kaçkarların en yüksek tepesidir.
Koordinat Wikidata'dan (Q1027153); ilçe merkezi 2022'de taşındığı için eski (sular altında kalan) merkezi mi yeni merkezi mi gösterdiği doğrulanamadı. İlçe öğesi Q49110308: 40,8203 K, 41,5422 D.
Rakım için resmî kaynak yok: Wikidata 741 m (kasaba) / 601 m (ilçe) veriyor, ancak bu değerler eski merkeze ait olabilir; alan boş bırakıldı.
İl merkezine uzaklık kaynaklarda bulunamadı.
İlk kaza kuruluşu: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü 1879, Kaymakamlık 1914. Ad değişikliği: KTB 1912, Kaymakamlık 6 Mayıs 1914.
1950'deki taşınmanın 5531 sayılı kanunla yapıldığı Kaymakamlık sayfasının özetinden; birebir doğrulanmalı.
Yeni yerleşim yerinin mevki adı haberde "Yansıtıcılar" olarak geçiyor; resmî kaynakla doğrulanamadı.
Sular altında kalan köyler: GZT «8 köy» diyor ama 7 ad sayıyor (Yeniköy, Tekkale, Irmakyanı, Çeltikdüzü, Çevreli, İşhan, Meşecik).
Hak sahibi sayısı: CNN Türk 2.654 aile, Milliyet'teki kura haberi 2.904 hak sahibi diyor.
Tekkale köyü sular altında kalan köyler arasında sayılıyor; Tekkale Manastırı'nın baraj sonrası durumu doğrulanamadı.
DSİ'nin Yusufeli Barajı proje sayfası açılmadı; baraj verileri Tarım ve Orman Bakanlığı haberinin özetinden.
Kaymakamın önceki görevleri (Eflani, Adaklı, Reşadiye) otomatik özetten; doğrulanmadı.
KTB'nin eski «Yerel Etkinlikler» tablosundaki köy şenliklerinin (Kirazalan, Erenköy Pancar Dağı, Altıparmak vb.) güncel olup olmadığı doğrulanamadı.
Seçim sonuçları yalnızca Vikipedi'den alındı; YSK'nın birincil sonuç ekranı açılamadı.
Nüfus verileri TÜİK ADNKS'ye dayanan nufusune.com'dan alındı; TÜİK tablosu doğrudan açılmadı (Valilik ilçe kartları aynı 2025 değerlerini veriyor).
Sitemizde çerezler kullanıyoruz. Zorunlu çerezler her zaman aktiftir, diğer çerezleri tercihlerinizle yönetebilirsiniz.
Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfasını inceleyin.
Çerez tercihlerinizi yönetin
Sizlere daha iyi bir deneyim sunabilmek için çerezler kullanıyoruz. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
Zorunlu çerezlerSitenin çalışması için gereklidir, kapatılamaz.Her zaman aktif
Analitik çerezlerSitenin nasıl kullanıldığını anlamamıza yardımcı olur.
Pazarlama çerezleriİlgi alanlarınıza uygun içerik göstermek için kullanılır.