
Muradiye Külliyesi
Osmangazi
Osmangazi’de II. Murad’ın 1425–1426’da yaptırdığı külliye; cami, medrese, hamam ve imaretin yanında hanedan üyelerine ait 12 türbenin toplandığı hazire.
Temsili görsel · Bursa Ulu Camii
Bursa
Bursa’da gezilecek yerler: ilk gün Ulu Cami, Koza Han, türbeler ve Yeşil; ikinci gün Muradiye ve Cumalıkızık; üçüncü gün İznik. Sonra ilçe ilçe 22 yer.
Bursa’yı üç günde gezmenin en sağlam yolu ilk günü tarihî merkeze, ikincisini Muradiye ile Cumalıkızık’a, üçüncüsünü İznik’e ayırmak; Uludağ, batıdaki göl ve kıyı hattı ile güneydeki kanyon ayrı günler ister.
İlk gün Osmangazi’de Bursa Ulu Camii, Koza Han ve Tophane’deki türbeler, öğleden sonra Yıldırım’da Yeşil ile Yıldırım külliyeleri. İkinci gün Muradiye Külliyesi ve UNESCO alanının tek kırsal bileşeni Cumalıkızık [1]. Üçüncü gün Karayolları’na göre 77 km uzaktaki İznik [2]. Yerlerin çoğunun saatini ve ücretini resmî kaynaktan doğrulayamadık.

Osmangazi
Osmangazi’de II. Murad’ın 1425–1426’da yaptırdığı külliye; cami, medrese, hamam ve imaretin yanında hanedan üyelerine ait 12 türbenin toplandığı hazire.

Osmangazi
Osmangazi’de I. Bayezid’in yaptırdığı, 12 payeye oturan 20 kubbeli cami; içerideki şadırvanı ve 41 hattatın 192 duvar yazısıyla Hanlar Bölgesi’nin başında.

Osmangazi
Osmangazi’deki tarihî çarşıda, II. Bayezid döneminde 1490–1491’de yapılan iki katlı ipek ve koza hanı; avlusunun ortasında sekizgen bir mescit duruyor.

Yıldırım
Yıldırım’da, Uludağ eteğindeki Osmanlı vakıf köyü; 2014’te “Bursa ve Cumalıkızık” adıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren tek kırsal bileşen.
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Bursa Ulu Camii minberindeki tarihten 802 (1399–1400) yılında tamamlandığı anlaşılan bir I. Bayezid yapısı [3]; Kültür Envanteri 20 kubbenin 12 payeye oturduğunu yazıyor [4]. Eyice’ye göre hemen yanındaki Koza Han 29 Eylül 1491’de açıldı ve avlusunun ortasında sekizgen bir mescit var [5]. TDV’nin Bursa maddesine göre Osman Gazi ve Orhan Gazi Türbeleri eski Hisar içinde [6]; Kültür Envanteri Orhan Gazi türbesinin 1855 depreminden sonra 1863’te yeniden yapıldığını kaydediyor [7]. Öğleden sonra Yeşil Camii ve Yeşil Türbe: TDV’ye göre cami kitabeye göre Aralık 1419’da bitti [8]. Günü TDV’ye göre 1391–1395’te yapılan Yıldırım Külliyesi ile kapat [9]. Sıra merkez yürüyüş rotasında.
Önerimiz: Ulu Cami’ye sabah namazından sonra, Yeşil’e öğleden sonra git; Yıldırım Külliyesi’nin darüşşifası ve medresesi bugün sağlık kurumu olarak kullanıldığı için içine girmeye çalışma.
Osmangazi
Osmangazi’de Tophane’de, ilk iki Osmanlı padişahının bir Bizans manastırının yerinde duran türbeleri; bugünkü yapılar 1855 depreminden sonra yeniden yapıldı.

Yıldırım
Yıldırım’da Çelebi Mehmed’in külliyesi: Tebriz ustalarının çinileriyle Yeşil Camii ve dışı mavi-beyaz çinili, Osmanlı’nın en yüksek türbesi Yeşil Türbe.

Yıldırım
Yıldırım’da I. Bayezid’in 1391–1395’te yaptırdığı külliye; tabhaneli cami, medrese, türbe, hamam ve Osmanlı’nın ilk hastane yapısı sayılan darüşşifa.
TDV’ye göre Muradiye Külliyesi’nin camisi Mayıs 1425 ile Kasım 1426 arasında yapıldı [10]; İngilizce Vikipedi hazirede 12 türbe sayıyor [11]. Öğleden sonra Cumalıkızık: İngilizce Vikipedi’ye göre köy kentin 10 km doğusunda, Uludağ eteğinde ve 270 korunan yapı barındırıyor [12]. UNESCO köyü Orhan Gazi Külliyesi vakfına bağlı bir vakıf köyü olarak tanımlıyor [1].
Önerimiz: Muradiye’de türbe kapılarının hepsinin açık olacağını varsayma; Cumalıkızık’ta avlulara izinsiz girme, çünkü evlerin çoğunda hâlâ insanlar yaşıyor.
İngilizce Vikipedi’ye göre İznik Ayasofya Orhan Camii 787’deki İkinci İznik Konsili’nin toplandığı yapı [13]; TDV’ye göre 1331’den sonra camiye çevrildi [14]. Kültür Portalı’na göre İznik Surları ve Kapıları yaklaşık 4970 m uzunluğunda ve 114 burçlu [15]. Türkiye Müzeleri’ne göre İznik Müzesi (Nilüfer Hatun İmareti) Ekim 2026 itibarıyla 08.00–17.00 arası açık, pazartesi kapalı [16]. Aynı günün öteki durakları İznik Yeşil Camii, İznik Roma Tiyatrosu ve göldeki Aziz Neophytos Bazilikası (İznik Gölü Bazilikası); ayrıntı İznik günü rehberinde.
Önerimiz: İznik’e pazartesi gitme; müze kapalı olduğu gibi günün yarısı da surlar boyunca yürüyüşe gider.
İznik
İznik’i beş kenarlı bir halkayla çeviren, Kültür Portalı’na göre yaklaşık 4970 m uzunluğundaki surlar; dört ana kapı ve 114 burç Roma ve Bizans izleri taşıyor.
İznik
İznik’te Lefke Kapı yakınında, 1378–1392 arasında Çandarlı Halil Hayreddin Paşa için yapılan tek kubbeli cami; adını sırlı çinili minaresinden alıyor.
İznik
I. Murad’ın annesi Nilüfer Hatun adına 1388’de yaptırılan imaret; bugün İznik çinileri, sikkeler ve mezar taşlarının sergilendiği Türk İslam Eserleri Müzesi.
İznik
İznik’in merkezinde, 787’deki İkinci İznik Konsili’nin toplandığı Bizans bazilikası; 1331’de camiye çevrildi, 2011’den beri yeniden cami.

İznik
İznik sur içinde, II. yüzyılda düz zemin üzerine tonozlarla yükseltilmiş Roma tiyatrosu; kazılarda kilise, mezarlar ve Osmanlı çini fırınları da çıktı.
İznik
İznik Gölü’nde sur dışında, 2014’te havadan çekilen fotoğraflarla bulunan IV.–V. yüzyıl bazilikası; Papa XIV. Leo 28 Kasım 2025’te burada ayine katıldı.
Küre Ansiklopedisi’ne göre Uludağ Milli Parkı 1961’de ilan edildi ve kayak sezonu genellikle kasım sonundan mayıs başına uzanıyor [17]; İngilizce Vikipedi’ye göre teleferik Teferrüç’ten Oteller bölgesine 8,8 km [18]. Batıda İngilizce Vikipedi’ye göre 11 Ekim 1922’de mütarekenin imzalandığı Mudanya Mütareke Evi Müzesi 1937’den beri müze [19]; aynı ansiklopediye göre Mudanya’nın 12 km batısındaki Tirilye’de Tirilye Taş Mektep 1909–1912’de yapıldı [20]. Misi (Gümüştepe)’de DHA’ya göre 2018’de açılan Nilüfer Edebiyat Müzesi var [21]. Apollonia ad Rhyndacum (Gölyazı) Uluabat Gölü kıyısında; Ramsar bilgi formuna göre göl 1998’den beri Ramsar alanı [22]. Mustafakemalpaşa’daki Suuçtu Şelalesi için AA 36 m ve ilçe merkezine 22 km veriyor [23], DHA 38 m ve 17 km [24]. Güneyde İHA’ya göre Oylat Kaplıcaları ve Oylat Mağarası’nda su 40,5 derecede çıkıyor [25]; İngilizce Vikipedi’ye göre Sadağı Kanyonu Tabiat Parkı 2013’te tabiat parkı oldu [26].
Önerimiz: Uludağ’a kışın kayak, yazın yayla için bir gün ayır; batı hattını Mudanya, Tirilye, Misi ve Gölyazı rotasıyla, Uludağ’ı Cumalıkızık, Muradiye ve Uludağ rotasıyla birleştir.
İnegöl
İnegöl’ün güneyinde, çam ormanı içindeki termal kaplıca bölgesi ve yakınındaki Oylat Mağarası; İHA’ya göre kaynak suyu 40,5 derecede çıkıyor.

Osmangazi
Bursa’nın güneyinde, 1961’de ilan edilen milli park; Marmara’nın en yüksek dağı, kayak pistleri, Oteller Bölgesi ve teleferikle çıkılan yaylalar.
Nilüfer
Nilüfer’e bağlı Gümüştepe’nin halk arasındaki adı Misi; kentsel sit alanı olan Nilüfer Çayı kıyısındaki yerleşimde Edebiyat Müzesi ve başka müzeler var.
Mudanya
Mudanya Mütarekesi’nin 11 Ekim 1922’de imzalandığı deniz kıyısındaki ev; 1937’den beri müze, 2022’deki 100. yıl restorasyonuyla yeniden açıldı.
Mudanya
Mudanya’ya bağlı Tirilye’de XX. yüzyıl başında yapılan dört katlı neoklasik okul binası; uzun yıllar boş kaldı, restorasyonu 2021’de tamamlandı.
Nilüfer
Nilüfer’e bağlı Gölyazı, Uluabat Gölü’ne uzanan yarımadada antik Apollonia ad Rhyndacum’un üzerinde; sur kalıntıları, antik tiyatro kazısı, 1903 tarihli kilise.

Karacabey
Karacabey ile Mustafakemalpaşa arasındaki sığ tatlı su gölü; 1998’den beri Ramsar alanı, cüce karabatak ve kış ortası su kuşu sayımlarıyla bilinir.

Mustafakemalpaşa
Mustafakemalpaşa kırsalında, kayın ormanı içinde Karadere’nin 36–38 m’den döküldüğü şelale; tabiat parkı içinde, ilçe merkezine 17–22 km.

Orhaneli
Orhaneli’nin Sadağı mahallesindeki kanyon; 2013’te tabiat parkı ilan edildi, AA’ya göre 70 m’ye varan kaya duvarları, ahşap yürüyüş yolu ve şelalesi var.
Öteki sekiz ilçede (Büyükorhan, Gemlik, Gürsu, Harmancık, Keles, Kestel, Orhangazi, Yenişehir) henüz yer sayfamız yok; ilçe sayfalarında genel bilgi var.
Ulu Cami konusunda net olalım: ICOMOS değerlendirmesi Hanlar Bölgesi bileşeninde Orhan Camii’ni ve hanları sayıyor, Ulu Cami’nin adını anmıyor [27]; Kültür Envanteri ise camiyi UNESCO temasıyla etiketliyor [4]. Caminin UNESCO bileşeni olup olmadığı belirsiz.
9 ilçede 22 yer
Ulu Cami ve hemen yanındaki Koza Han’a; ikisi aynı çarşı bölgesinde, TDV’ye göre han Ulucami ile Orhan Gazi İmareti arasında.
Merkez için bir, Muradiye ve Cumalıkızık için bir, İznik için bir gün; Uludağ ve batı hattı için birer gün daha.
Evet. UNESCO’ya göre 2014’te listeye giren “Bursa ve Cumalıkızık” alanının tek kırsal bileşeni.
Küre Ansiklopedisi konumu Osmangazi olarak veriyor; teleferik Yıldırım’daki Teferrüç’ten kalkıyor. Milli parkın ilçelere idari yayılımı belirsiz.
Hayır. Türkiye Müzeleri’ne göre pazartesi kapalı; Bakanlık sayfası müzeyi “şimdi kapalı” diye de işaretliyor, gitmeden telefonla teyit et.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.
Daha bitmedi…
Sizin için daha iyi bir deneyim
Sitemizde çerezler kullanıyoruz. Zorunlu çerezler her zaman aktiftir, diğer çerezleri tercihlerinizle yönetebilirsiniz. Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfasını inceleyin.
Çerez tercihlerinizi yönetin
Sizlere daha iyi bir deneyim sunabilmek için çerezler kullanıyoruz. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfamızı inceleyin.