İçeriğe geç
Cami ve Medrese

İznik Ayasofya Orhan Camii

Bursa / İznik

Son güncelleme: 25 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

İznik’in merkezinde, 787’deki İkinci İznik Konsili’nin toplandığı Bizans bazilikası; 1331’de camiye çevrildi, 2011’den beri yeniden cami.

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer için fotoğraf paylaşabilirsiniz.

Fotoğraf paylaşın

Hakkında

İznik Ayasofya Orhan Camii, Bursa’nın İznik ilçesinde, sur içinin ortasında duran Bizans dönemi bazilikası. Archnet’e göre Bizans İznik’inin başkilisesiydi ve 787’de Yedinci Ekümenik Konsil’e, yani İkinci İznik Konsili’ne ev sahipliği yaptı. Yapı 1331’de Orhan Gazi döneminde camiye çevrildi, Cumhuriyet’in ilk yıllarında müze oldu ve 2011’de yeniden cami olarak açıldı.

Yola çıkmadan önce: Yapı bir ibadet yeri; Turkish Archaeological News ziyaretçilerin namaz vakitlerinden kaçınmasını ve örtünmeye uygun giyinmesini öneriyor. Açılış saatleri Ekim 2026 itibarıyla resmî bir kaynaktan doğrulanmadı.

Ayasofya Orhan Camii nerede?

Yapı İznik’in sur içindeki eski kent dokusunun merkezinde. Archnet’e göre kentin dört kapısını birbirine bağlayan iki ana caddenin kesiştiği noktada duruyor. Kültür Envanteri’nin harita noktası 40.429289 K, 29.720083 D. KGM cetveline göre Bursa merkezden İznik’e 77 km. Yapının bağlı olduğu mahalle incelediğimiz kaynaklarda geçmiyor.

Kilise ne zaman yapıldı?

Turkish Archaeological News, Kutsal Bilgelik’e adanan kilisenin VI. yüzyılda I. Justinianus döneminde yapıldığını yazıyor; Archnet de yapıyı Justinianus dönemine bağlıyor. Her iki kaynağa göre 1065’teki bir deprem bu kiliseyi yıktı ve bugün ayakta olan yapı aynı yerde yeniden inşa edildi. İngilizce Vikipedi alandaki ilk kilisenin IV. yüzyıla gittiğini belirtiyor. Kültür Envanteri yapıyı VI. ve XIV. yüzyıllar olarak sınıflandırıyor.

787 Konsili’nde ne kararlaştırıldı?

Turkish Archaeological News’e göre 787’de burada toplanan İkinci İznik Konsili, ilk yedi ekümenik konsilin sonuncusuydu; ikonalara saygı gösterilmesine izin verdi, gerçek tapınmayı ise yalnızca Tanrı’ya ayırdı. İngilizce Vikipedi konsilin ikonoklazmanın (tasvir karşıtlığı) ilk dönemini resmen sona erdirdiğini yazıyor. 325’teki Birinci İznik Konsili ise bu yapıda değil; o toplantının yeri tartışmalı.

Camiye çevrilmesi nasıl oldu?

TDV İslâm Ansiklopedisi’nin İznik maddesine (2001) göre kilise, İznik 1331’de Osmanlıların eline geçtikten sonra camiye çevrildi. Archnet’e göre kenti fetheden sultanın adıyla Orhan Camii denildi ve yanına bir medrese ile hamam yapıldı; bunlardan bugün iz kalmadı. Kıbleyi göstermek için güney apsise açılı yeni bir mihrap duvarı örüldü, kuzeybatı köşesine minare eklendi. 1402’deki Moğol akınları yapıya zarar verdi, XV. yüzyıl ortasındaki bir yangın içini yaktı.

Mimar Sinan neyi değiştirdi?

Archnet’e göre Kanuni Sultan Süleyman döneminde (1520–1566) Mimar Sinan yapıyı onardı: nefler arasındaki üçer dar kemerli geçişleri, sütunları kaldırıp kemerleri birleştirerek iki geniş kemere dönüştürdü ve iç duvarları İznik çinileriyle kapladı. TDV de XVI. yüzyıldaki Sinan onarımını doğruluyor ve yapının XIX. yüzyıl başında harap olup işlevini yitirdiğini ekliyor.

Müze ve yeniden cami dönemi

İngilizce Vikipedi yapının 1935’te müze yapıldığını yazıyor. Turkish Archaeological News’e göre 1935 ve 1953 kazıları içeriyi temizleyip renkli taban mozaiklerini ortaya çıkardı, çevredeki zemin 2,5 m indirildi; 2007’de minare, çatı ve kubbe yeniden yapıldı ve yapı 6 Kasım 2011’de Vakıflar Genel Müdürlüğü kararıyla Ayasofya Camii olarak yeniden açıldı. Aynı kaynak bu kararın kamuoyunda eleştirildiğini not ediyor; Vikipedi de dönüşümün tartışmalı olduğunu belirtiyor.

Nasıl gidilir?

Özel araçla. KGM’ye göre Bursa merkezden İznik’e 77 km. Cami sur içinin ortasında; otopark doğrulanmadı. Toplu taşımayla. Kültür Portalı’na göre Bursa Terminali’nden İznik’e otobüs seferleri var; saatler ve ücret Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı. Lefke ve İstanbul kapılarından caminin bulunduğu kavşağa ana caddeler iniyor.

Ne zaman gidilmeli?

Cuma öğle saatleri ve öteki namaz vakitleri dışında gitmek, iç mekânı rahat incelemek için daha uygun. İlkbahar ve sonbahar, aynı gün surlar ve öteki yapılarla birlikte yürüyerek gezmeye elverişli.

Ne kadar zaman ayırmalı?

İç mekân, apsisler ve dış cephe için 45 dakika yeterli. Aynı gün İznik Surları, İznik Yeşil Camii ve İznik Müzesi plana eklenebilir.

Bilmediklerimiz

  • Cami hangi saatlerde ziyarete açık?
  • Yapı hangi mahallenin sınırında?
  • Taban mozaikleri ve apsis resimleri ziyaretçiye açık mı, örtülü mü?
  • Kasım 2025’teki 1700. yıl etkinliklerinde yapı programın parçası oldu mu?
  • Öne çıkan Orta nef ve iki yan nefli bazilika planı; üç apsis ve orta apsiste synthronon (yarım daire basamaklı oturma sırası); 1935 ve 1953 kazılarında açığa çıkan renkli
  • Eski adı Ayasofya Camii; Orhan Camii; Azize Sofya Kilisesi; Hagia Sophia (Nikaia)
  • Kategori Cami ve Medrese
  • Bursa’dan İznik’e 77 km (KGM)

Galeri

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer henüz fotoğraflanmamış.

İznik Ayasofya Orhan Camii'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Harita

Konum Bilgileri

40.429289, 29.720083

Bursa / İznik

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

İznik günü: Ayasofya, surlar, müze ve göl bazilikası: 6 durak, İznik Ayasofya Orhan Camii 1. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç
  1. İznik Ayasofya Orhan Camii Buradasınız

    Başlangıç

    45 dk

Buradan Az Ötede

İznik Ayasofya Orhan Camii'ne yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • TDV İslâm Ansiklopedisi (Ahmet Güneş Ansiklopedi
  • mimari bölüm Ahmet Vefa Çobanoğlu) İznik, c. 23, s. 543–549 (Ansiklopedi, 2001) — surların kuzeyinde İstanbul, güneyinde Yenişehir, doğusunda Lefke, batısında Göl kapısı Ansiklopedi
  • esası Roma dönemine ait surlar
  • Ayasofya 1331’den sonra camiye çevrildi XVI. yüzyılda Mimar Sinan onardı, XIX. yüzyıl başında harap
  • Yeşil Cami 780 (1378–79) başlangıç 794 (1391–92) bitiş
  • Nilüfer Hatun İmareti 790 (1388) I. Murad, beş birimli revak, zâviyeli/tabhâneli grup
  • erişim 25.10.2026 Ansiklopedi
  • Archnet St. Sophia Museum, Iznik (Web Sitesi, tarihsiz) — Justinianus dönemi
  • iki ana caddenin kesişimi
  • başkilise
  • 787 Yedinci Ekümenik Konsil
  • 1065 depremi ve yeniden yapım
  • 1331 cuma camii Orhan Camii adı
  • medrese ve hamam (iz yok)
  • XV. yy ortası yangın
  • 1402 Moğol akınları
  • Sinan onarımı (Süleyman I 1520–1566), kemerlerin birleştirilmesi, çini kaplama
  • üç apsis synthronon, boya kalıntıları
  • açılı mihrap duvarı kuzeybatı minaresi
  • 1935 ve 1953 kazıları taban mozaikleri
  • zemin 2,5 m indirildi
  • erişim 25.10.2026
  • Turkish Archaeological News Hagia Sophia in Iznik, ancient Nicaea (Web Sitesi, 17.01.2025 (son değişiklik 03.02.2025)) — Justinianus döneminde Kutsal Bilgelik kilisesi
  • 787 İkinci İznik Konsili ikonalara saygı kararı
  • 1065 depremi
  • 1331 Orhan Camii
  • 1402
  • XV. yy yangını
  • Sinan
  • 1920 yangını
  • 1935 ve 1953 kazıları
  • 2007 yenileme
  • 6 Kasım 2011 Vakıflar kararıyla cami eleştiriler
  • giriş ücretsiz namaz vakitlerinden kaçının
  • koordinat 40.429190 29.720174
  • erişim 25.10.2026
  • Wikipedia (İngilizce) Hagia Sophia, İznik — ilk kilise IV. yy Ansiklopedi
  • Justinianus
  • 1065
  • 787 konsili ikonoklazmanın ilk dönemini bitirdi
  • 1331 Orhan Camii
  • 1935 müze
  • Kasım 2011 yeniden cami
  • dönüşüm tartışmalı
  • koordinat 40.42920 29.72015 (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 25.10.2026 Ansiklopedi
  • Kültür Envanteri Ayasofya, İznik — KE No 9243
  • koordinat 40.429289 29.720083
  • VI. ve XIV. yy
  • Azize Sofya Kilisesi Orhan Camii
  • erişilebilir
  • son güncelleme 13.10.2025 (Web Sitesi)
  • erişim 25.10.2026
  • Gzt (Derin Tarih Ali Nezih Uzel), İznik Ayasofya’sı ibadete açıldı (Haber, 24.01.2017) — 6 Kasım 2011’de bayram namazı, yaklaşık 90 yıl sonra
  • erişim 25.10.2026
  • Wikipedia (İngilizce) İznik — Aziz Neophytos Bazilikası, Birinci İznik Konsili’nin toplantı yeri olarak düşünülüyor (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 25.10.2026 Ansiklopedi
  • T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı, İznik Surları (Resmî Yayın, tarihsiz) — yaklaşık 4970 m Resmî Yayın
  • 10–13 m yükseklik
  • 114 yuvarlak ve kare burç
  • beş kenarlı çokgen plan
  • dört ana kapı (İstanbul Lefke, Göl, Yenişehir)
  • başlangıç Bithynia dönemi MÖ 4. yy
  • Yenişehir Kapı MS 1. yy
  • Lefke Kapı iç yüz kitabesi Hadrianus adına dış yüz kitabesi tarihi eksik
  • Göl Kapı kitabesi Marcus Aurelius Claudius’un tribün yetkisinin ikinci yılı
  • Bursa Terminali’nden İznik otobüsleri
  • erişim 25.10.2026
  • KGM İl-ilçe mesafe cetveli — Bursa–İznik 77 km (Resmî Veri)
  • erişim 25.10.2026
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    İznik Ayasofya Orhan Camii'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle
  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle
  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir
  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak İznik Ayasofya Orhan Camii hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

İznik Ayasofya Orhan Camii Hakkında Sık Sorulanlar

Birinci İznik Konsili (325) bu yapıda mı toplandı?

Hayır. Bu yapıda 787’deki İkinci İznik Konsili toplandı. İngilizce Vikipedi, 325 konsilinin toplandığı yer olarak düşünülen yapının göl kıyısındaki Aziz Neophytos Bazilikası olduğunu yazıyor.

İstanbul’daki Ayasofya ile aynı dönemden mi?

Turkish Archaeological News, İznik’teki kilisenin Justinianus döneminde yaptırılan ikinci Kutsal Bilgelik kilisesi olduğunu yazıyor; ancak bugünkü yapı 1065 depreminden sonra yeniden inşa edildi.

Ne zaman yeniden cami oldu?

6 Kasım 2011’de. Gzt’deki Derin Tarih kaynaklı yazı, o gün bayram namazı kılındığını ve bunun yaklaşık 90 yıl sonra gerçekleştiğini yazıyor.

İçeride Bizans dönemi izleri görülüyor mu?

Archnet’e göre üç apsis kubbeleriyle ayakta, orta apsiste synthronon var, yan apsislerin pencere çevresinde boya kalıntıları duruyor; 1935 ve 1953 kazıları renkli taban mozaiklerini açığa çıkardı.

Giriş ücretli mi?

Turkish Archaeological News’e göre cami olarak ücret alınmıyor; bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla resmî bir kaynaktan doğrulanmadı.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?