Arapsun'dan Gülşehir'e: Açıksaray ve Karavezir Külliyesi

Gülşehir

Nevşehir

Gülşehir, Kızılırmak kıyısında eski adı Arapsun olan Nevşehir ilçesi: Açıksaray Örenyeri, iki katlı Aziz Yahya Kilisesi ve Karavezir Külliyesi burada.

Temsili görsel · İç Anadolu bölgesi

İl Nevşehir
Yer sayfası 1
Köy/mahalle 41
Rakım 885 m
İl merkezine mesafe 20 km

Gülşehir Hakkında

Gülşehir, Kızılırmak'ın güney kıyısında, Nevşehir'e 20 km uzaklıktaki ilçe. Eski adı Arapsun. Açıksaray Örenyeri, iki katlı Aziz Yahya Kilisesi ve 18. yüzyıldan kalma Karavezir Külliyesi ilçedeki başlıca yapılar. 2025 nüfusu 21.173 (TÜİK ADNKS).

Gülşehir nerede?

İlçe, Nevşehir il merkezine 20 km uzaklıkta (Küre Ansiklopedi; Wikipedia). Kızılırmak'ın güney kıyısında kurulu. İlçe merkezinin rakımı 885 m; koordinatları 38°44′47″K, 34°37′14″D (Wikipedia).

Kısa tarih

Yerleşimin eski adları Zoropassos, Aravissos ve Arapsun (Wikipedia).
Açıksaray'da Roma dönemine ait kaya mezarları var. Alanın 964–965 yıllarında Bizans ordusunca konaklama yeri olarak kullanıldığı değerlendiriliyor (Küre Ansiklopedi).
Osmanlı sadrazamı Karavezir Mehmed Paşa 1735-36'da Arapsun'da doğdu. Yerleşimi kaza merkezi yaptı ve adını Gülşehir olarak değiştirdi. Külliyesinin vakfiyesi 28 Ocak 1780 tarihli (Küre Ansiklopedi).
İlçe 1920–1933 arasında Aksaray'a, 1933–1954 arasında Niğde'ye bağlıydı. Gülşehir adı 1948'de resmen kullanılmaya başlandı (Wikipedia; Küre Ansiklopedi).

Coğrafya

İlçenin yüzölçümü 879 km² (Wikipedia). İlçe merkezi Kızılırmak'ın güney yakasında. İlçede Gülşehir Barajı ve Yalıntaş Göleti bulunuyor. Gülşehir Tuz Madeni de ilçe sınırlarında (Wikipedia).

Gülşehir'de neler görülür?

Açıksaray Örenyeri: İlçenin 3 km kuzeyinde, Nevşehir–Gülşehir yolu üzerinde. Tüfe oyulmuş kiliseler, mezarlar ve çok katlı yerleşimler var. Boğalı Kilise, Küçük Saray ve On İki Sütunlu Kilise öne çıkan yapılar. Bölgeye özgü mantar biçimli peribacası da burada (Küre Ansiklopedi).
Aziz Yahya (St. Jean) Kilisesi: Yerleşimin kenarında bir peribacasına iki kat olarak oyulmuş. Alt kilise tek apsisli, haç planlı ve üst kiliseden daha eski. Yaz döneminde (1 Nisan–1 Ekim) 08.00–19.00, kışın 08.00–17.00 arası açık (Kültür ve Turizm Bakanlığı Türkiye Müzeleri).
Karavezir Külliyesi: Cami, dershaneli medrese ve dükkânlardan oluşuyor. Cami ayakta; medrese bugün kütüphane olarak kullanılıyor. Paşa'nın yaptırdığı altı çeşmeden dördü günümüze ulaştı (Küre Ansiklopedi).
Gülşehir Barajı ve Yalıntaş Göleti: İlçedeki su yapıları (Wikipedia).

Köy ve mahalleler

İlçede 1 belde (Karacaşar) ve 31 köy var. İlçe merkezinde Açıksaray, Karavezir, Fatih ve Tuzköyü gibi 9 mahalle bulunuyor. 2025'te ilçe merkezinde 10.625, belde ve köylerde 10.548 kişi yaşıyor. Karacaşar 2.017 nüfuslu. En kalabalık köyler Abuuşağı (841) ve Terlemez (800). Nüfus 2024'e göre 205 kişi (%0,96) azaldı (nufusune.com, TÜİK ADNKS verisi).

Yönetim

İlçe, Gülşehir Kaymakamlığı ve Gülşehir Belediyesi tarafından yönetiliyor. Karacaşar belde statüsünde.

Fotoğraf henüz yok

Gülşehir'in Nevşehir'deki Yeri

Nevşehir sayfası

Nevşehir ilçeleri. Koyu olanların sayfası hazır, tıklayınca açılır.

Gülşehir'deki Yerler (1)

Tüm yerleri gör

Fotoğraf henüz yok
Ören Yeri ve Eski Yerleşim

Açıksaray Ören Yeri

Nevşehir / Gülşehir

Ören Yeri ve Eski Yerleşim

Açıksaray Ören Yeri, Gülşehir'in 3 km kuzeyinde, 9–11. yüzyıla ait kaya oyma kiliseleri, ahırları ve mantar biçimli peribacasıyla bilinen ören yeridir.

Son güncelleme: 15 Ekim 2026

Gülşehir'in Köy ve Mahalleleri

İçeriği olan köy/mahalleler

Henüz içerik yok

Gülşehir'deki köy ve mahalleler için içerik çalışmaları devam ediyor.

Köy ve mahalle listesi (bekleyenler)

Abuuşağı
Açıksaray
Alemli
Alkan
Bölükören
Çalışanlar
Çayır
Civelek
Cumhuriyet
Dadağı
Eğrikuyu
Emmiler
Erol Ünlüsoy
Eskiyaylacık
Fakıuşağı
Fatih
Gökçetoprak
Gülpınar
Gümüşkent
Gümüşyazı
Hacıhalilli
Hacılar
Hamzalı
Karacaşar
Karahüyük
Karavezir
Kızılkaya
Oğulkaya
Oruçreis
Ovaören
Şahinler
Terlemez
Tuzköyü
Yakatarla
Yalıntaş
Yamalı
Yeniyaylacık
Yeşilli
Yeşilöz
Yeşilyurt

Gülşehir'e Yakın Rotalar

Henüz rota bulunmuyor

Gülşehir ve çevresinde rotalar üzerinde çalışıyoruz.

Galeri

Fotoğraf bekleniyor

Gülşehir'den çektiğiniz fotoğrafları paylaşarak ilçenin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Gülşehir ile Komşu İlçeler

Tüm komşu ilçeleri gör

Bilmediklerimiz

Siz de katkıda bulunun

Kaynaklar

Tüm kaynakları gör

Katkıda Bulun

Gülşehir hakkındaki bilginizi, fotoğraflarınızı ve deneyimlerinizi bizimle paylaşın. Bu coğrafyayı birlikte daha iyi tanıtalım.

Katkıda bulunun

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.