Acıgöl

Coğrafya

İlçenin yüzölçümü 456 km² (Wikipedia; Küre Ansiklopedi). Aynı adı taşıyan Acıgöl volkanik kompleksi Nevşehir'e yaklaşık 15 km uzaklıkta. MTA'ya göre kaldera yaklaşık 7 × 8 km boyutunda ve Pleistosen yaşlı. İçinde maar gölleri, lav domları ve piroklastik konilerden oluşan bir alan var. En genç obsidiyen lav domları batıda ve yaklaşık 20.000–15.000 yıllık. Holosen'de beş püskürme kayıtlı (MTA Türkiye Volkanları).

Acıgöl'de neler görülür?

• Tatlarin Yeraltı Şehri: İlçenin yaklaşık 10 km kuzeyinde, Tatlarin'de "Kale" denen tepede. 1975'te tespit edildi, bir bölümü 1991'de ziyarete açıldı. Depolar, mutfak, kiliseler ve L biçimli koridorlarla ulaşılan tuvaletleri var. Giriş salonunu yaklaşık 1,5 m çapında sürgü taşı koruyor (Küre Ansiklopedi).
• Tatlarin Göleti: Tatlarin'de, bugün mesire alanı olarak kullanılıyor (Küre Ansiklopedi).
• Topada Yazılı Kaya: Ağıllı köyü yakınında. Geç Hitit dönemine ait yazıt, Tobal Kralı Wasusarmas'ın mücadelesini anlatıyor (Küre Ansiklopedi).
• Hasan Dede Türbesi: Yuva köyü sınırlarında. Cami, mutfak ve türbeden oluşan yapının 800–900 yıllık olduğu tahmin ediliyor. Çarkıfelek motifleri ve çivit mavisi taş işçiliğiyle dikkat çekiyor (Küre Ansiklopedi).
• Acıgöl yeraltı şehri geçitleri: Bir kısmı açığa çıkarılmış geçitlerin Yuva köyü, İğdeli mevkii ve Karapınar'a kadar uzandığı biliniyor (Küre Ansiklopedi).

Köy ve mahalleler

İlçede 8 mahalle, 2 belde (Karapınar, Tatlarin) ve 10 köy var. Köyler: Ağıllı, Bağlıca, Çullar, İnallı, Karacaören, Kozluca, Kurugöl, Tepeköy, Topaç ve Yuva. 2025'te ilçe merkezinde 6.478, belde ve köylerde 12.952 kişi yaşıyor. Karapınar 2.978, Tatlarin 2.026 nüfuslu. Nüfus 2024'e göre 65 kişi (%0,34) arttı (nufusune.com, TÜİK ADNKS verisi).

Yönetim

İlçe, Acıgöl Kaymakamlığı ve Acıgöl Belediyesi tarafından yönetiliyor. Karapınar ve Tatlarin belde statüsünde, kendi belediyeleri var (Wikipedia: ilçede üç belediye).