Mardin Müzesi
Başlangıç
Cami ve Medrese
Kasımiye Medresesi
Mardin / Artuklu
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Artuklu döneminde başlanıp Akkoyunlular döneminde tamamlanan Kasımiye Medresesi, Mardin'in batısında ovaya bakan iki katlı, avlulu bir medresedir.
Hakkında
Hakkında
Kasımiye Medresesi, Mardin eski şehrinin güneybatısında, Mezopotamya ovasına bakan bir konumda yer alır (Mardin Artuklu Üniversitesi). TDV İslâm Ansiklopedisi, yapıyı Mardin'in en büyük yapılarından biri olarak tanımlar. Kaynaklarda Sultan Kasım Medresesi ve Kasım Paşa Medresesi adlarıyla da geçer (TDV İslâm Ansiklopedisi; Vikipedi).
Tarihçe
Medresenin inşasına Artuklu döneminin sonunda başlandı ve yapı Akkoyunlular tarafından 15. yüzyılın ikinci yarısında tamamlandı (TDV İslâm Ansiklopedisi). Vikipedi, yapımı başlatan kişinin Artuklu hükümdarı Sultan İsa olduğunu, onun 1407'de ölmesiyle işin yarım kaldığını ve medresenin Akkoyunlu Kasım tarafından bitirildiğini yazar. Mardin Artuklu Üniversitesi ise inşaatın Timur akınları nedeniyle durduğunu, pek çok kaynağa göre 15. yüzyılın sonunda Akkoyunlu Sultanı Kasım bin Cihangir döneminde tamamlandığını belirtir. Yapıda inşa kitabesi bulunmadığı için kesin tarih bilinmez (Mardin Artuklu Üniversitesi).
Medrese I. Dünya Savaşı'na kadar eğitim verdi; savaş sırasında ve sonrasında asker konağı olarak kullanıldı (Mardin Artuklu Üniversitesi). 16. yüzyılda Mardin'in gelir bakımından en zengin vakıflarından biri olduğu kaydedilir (Mardin Artuklu Üniversitesi). Medresede dini ilimlerin yanında tıp, astronomi, matematik ve kimya gibi derslerin de okutulduğu belirtilir (Mardin Artuklu Üniversitesi).
Mimari
Yapı tek bir avlu etrafında düzenlenmiş iki katlı odalardan ve batıdaki bir mescitten oluşur; taç kapısı Sultan İsa (Zinciriye) Medresesi'nin kapısıyla benzerlik gösterir (TDV İslâm Ansiklopedisi). Girişte bitkisel ve geometrik motiflerle süslü anıtsal bir taç kapı bulunur (Mardin Artuklu Üniversitesi). Revaklı avlunun çevresinde 11'i alt katta, 12'si üst katta olmak üzere 23 oda vardır (Mardin Artuklu Üniversitesi).
Neler görülür?
Avlunun kuzeyindeki eyvanda bir selsebil (çeşme) ve önünde kare bir havuz bulunur; suyun akışı insan hayatının doğumdan ölüme uzanan evrelerini simgeleyen bir anlatımla yorumlanır (Mardin Artuklu Üniversitesi). Derslik kapıları bir metreden biraz yüksektir; bunun öğrencinin hocasının huzuruna eğilerek girmesi anlayışıyla ilgili olduğu belirtilir (Mardin Artuklu Üniversitesi). Avlunun güneybatısındaki kubbeli odada, Kasım Bey ile kız kardeşine ait olduğu düşünülen iki sembolik sanduka vardır (Mardin Artuklu Üniversitesi). Eyvanın kuzeyinde, 12. yüzyıl mühendisi el-Cezerî'nin tasarladığı fil saatinin bir replikası yer alır (Vikipedi).
Eyvan duvarındaki lekelerin kan izi olduğuna dair yaygın bir rivayet vardır; yapılan incelemelerde lekelerin bitkisel kökenli bir boya olduğu anlaşılmıştır (Mardin Artuklu Üniversitesi).
Ziyaret
2015'te bir TÜBİTAK heyeti, Mardin Valiliği ile birlikte medresenin İslam bilim ve teknoloji tarihini anlatan bir müzeye dönüştürülmesi için yapıyı inceledi (TÜBİTAK, 2015). Güncel ziyaret saatleri ve ücret bilgisi resmi bir kaynakta doğrulanamadı; gitmeden önce kontrol edilmesi önerilir.
- Rakım 975 m
- Öne çıkan Avlusunda sembolik su kanalı ve havuzu olan medrese
- Eski adı Sultan Kasım Medresesi; Kasım Paşa Medresesi
- Kategori Cami ve Medrese
Galeri
1 fotoğrafHarita
Kasımiye Medresesi
Bu yer bir rotada
Mardin eski şehir yürüyüşü: 9 durak, Kasımiye Medresesi 9. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
-
Sakıp Sabancı Mardin Kent Müzesi
Artuklu
-
Latifiye Camii
Artuklu
-
Mardin Ulu Camii
Artuklu
-
Mardin Tarihi Çarşısı
Artuklu
-
-
Şehidiye Camii ve Medresesi
Artuklu
-
Zinciriye (Sultan İsa) Medresesi
Artuklu
-
Kasımiye Medresesi Buradasınız
Artuklu
-
Kırklar Kilisesi (Mor Behnam ve Mart Saro)
Mardin / Artuklu
Kilise ve Manastır ~1,3 km · yürüyerek ~22 dk
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi “Mardin”, (erişim 13.10.2026) Ansiklopedi
- Mardin Artuklu Üniversitesi Turizm Fakültesi “Kasımiye Madrasah”, (erişim 13.10.2026) Akademik Çalışma
- Vikipedi “Kasımiye Medrese”, (erişim 13.10.2026) Ansiklopedi
- TÜBİTAK 17 Şubat 2015, (erişim 13.10.2026)
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Kasımiye Medresesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Kasımiye Medresesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.