İçeriğe geç
Lezzet

Trabzon Kuymağı

Trabzon

Trabzon Kuymağı, Trabzon’a özgü, tereyağında kavrulan mısır ununun su ve telli peynirle pişirildiği, kaşıkla çekilince uzayan bir kahvaltılık yemektir.

Trabzon Kuymağı Hakkında

Trabzon Kuymağı nedir?

Trabzon Kuymağı, telli peynir, tereyağı, mısır unu, tuz ve sudan yapılan yöresel bir yemektir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre Trabzon mutfak kültüründe önemli yeri vardır ve özellikle kahvaltıda tercih edilir. Rengi sarıdır; telli peynir nedeniyle kaşıkla çekildiğinde uzar.

Malzemeler

Belgeye göre tereyağı %82 yağ içermeli, mısır unu su değirmeninde öğütülmüş olmalıdır. Telli peynir koyun, keçi ya da inek sütünden veya bunların karışımından yapılan, sert yapılı, orta yağlı ve sarımtırak renkli bir peynirdir. Endüstriyel üretimde katkı maddesi kullanılmaz.

Geleneksel üretim

Belgedeki tarif 1 porsiyon içindir: 100–120 g tereyağı, 50–60 g mısır unu, 80–96 g telli peynir, 200–240 ml su ve 5–10 g tuz. Bakır tavada eritilen tereyağına mısır unu eklenir ve tahta kaşıkla kavrulur; tuz, peynirin tuzluluğuna göre ayarlanır. Un pembeleşince kaynatılıp ılıtılmış su eklenir ve topaklanmaması için karıştırılır. Karışım suyunu çekip katılaşmaya başlayınca küp doğranmış telli peynir eklenir; peynir eriyip yağ yüzeye çıkana kadar yaklaşık 5 dakika pişirilir. Geleneksel ürün sıcak servis edilir.

Endüstriyel üretim

Belgeye göre yaklaşık 155 kg’lık bir kazan için 20 kg tereyağı, 20 kg mısır unu, 15 kg telli peynir, 100 l su ve 0,75 kg kaya tuzu kullanılır. Tereyağı krom kaplı kazanda 180 °C’de eritilir, mısır unu krom çırpıcıyla 1 saat kavrulur, ılık su ve tuz eklenip kaynatılır, karışım 65 °C’ye soğutulunca rendelenmiş peynir katılır; bütün pişirme yaklaşık 3,5 saat sürer. Ürün 200 g’lık paketlerde -35 °C’de 8 saat şoklanır, -18 °C’de saklanır; son tüketim tarihi en fazla 1 yıldır. Çözüldükten sonra fırında 6, tavada 5 ya da mikrodalgada 4 dakika ısıtılır.

Coğrafi işaret

Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası’nın 7 Nisan 2023’teki başvurusuyla (C2023/000128), 2 Ekim 2024’te 1644 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Trabzon ilidir ve bütün üretim aşamaları bu sınırda yapılır. İbare ve amblem ürünün ya da ambalajının üzerinde bulunur; geleneksel yöntemle üretilen üründe ayrıca “Geleneksel yöntemle üretilmiştir.” ifadesi yer alır. Denetimi Oda koordinatörlüğünde; Oda, Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi’nden birer kişinin bulunduğu en az 3 kişilik merci yılda en az bir kez, gerekli görüldüğünde ve şikâyet hâlinde yapar.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Trabzon ilidir. Belgeli işletmelerin listesini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Kuymak
  • Mısır unu
  • Telli peynir
  • Tereyağı
  • Kahvaltı
  • Mahreç işareti
  • Trabzon

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi kuymağın geçmişine ilişkin yıl ya da olay vermez; ürünün Trabzon mutfak kültüründeki ve ekonomisindeki önemini ün bağı olarak gösterir. Yeni Şafak’ın 2 Ekim 2026 tarihli haberi Trabzon Kuymağı’nı kentin tescilli ürünleri arasında anar; Haber61’in 11 Ekim 2026 tarihli listesi de onu Trabzon’un 16 tescilli ürünü arasında sayar.

Nasıl Hazırlanır?

  • Porsiyon 1 porsiyon (belgede paket 200 g)

Malzemeler

Geleneksel üretim (belgedeki tarif, 1 porsiyon)

  • 100–120 g tereyağı (≈ %82 yağlı)
  • 50–60 g mısır unu (≈ su değirmeninde öğütülmüş)
  • 80–96 g telli peynir (≈ küp doğranmış)
  • 200–240 ml su (≈ kaynatılıp ılıtılmış)
  • 5–10 g tuz (≈ peynirin tuzluluğuna göre)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Erit Bakır tavada tereyağını erit.
  2. Kavur Mısır ununu ekle, tahta kaşıkla tereyağıyla birlikte kavur; tuzu ekle.
  3. Su ekle Un pembeleşince kaynatılıp ılıtılmış suyu ekle, topaklanmaması için karıştır.
  4. Peyniri kat Karışım suyunu çekip katılaşmaya başlayınca küp doğranmış telli peyniri ekle.
  5. Pişir Peynir eriyip yağ yüzeye çıkana kadar yaklaşık 5 dakika karıştırarak pişir, sıcak sun.

Trabzon Kuymağı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Trabzon Kuymağı Hakkında Sık Sorulanlar

Trabzon Kuymağı neyle yapılır?

Belgeye göre telli peynir, tereyağı, mısır unu, tuz ve sudan.

Hangi peynir kullanılır?

Koyun, keçi ya da inek sütünden veya karışımlarından yapılan, sert yapılı, orta yağlı telli peynir.

Geleneksel yöntemde hangi kaplar kullanılır?

Bakır tava ve tahta kaşık.

Bir porsiyon için ne kadar tereyağı gerekir?

Belgedeki tarifte 100–120 g.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1644, tescil tarihi 2 Ekim 2024.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?