İçeriğe geç
Lezzet

Arsin Foşa Fındığı

Arsin · Trabzon

Arsin Foşa Fındığı, Trabzon’un Arsin ilçesine özgü, yörede boyhane adıyla da bilinen, yuvarlak taneli ve kırmızımsı kahverengi kabuklu foşa çeşidi fındıktır.

Arsin Foşa Fındığı Hakkında

Arsin Foşa Fındığı nedir?

Arsin Foşa Fındığı, Trabzon ilinin Arsin ilçesinde yetişen foşa çeşidi fındıktır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre coğrafi sınırda “boyhane” adıyla da bilinir ve kabuklu olarak, jüt çuvallarda ya da dökme hâlde, en fazla %12 nemle piyasaya sunulur.

Ayırt edici özellikler

Belgeye göre meyve yuvarlaktır ve 1 kg’da 298–405 kabuklu tane bulunur. Kabuk kırmızımsı kahverengi, mat ve ucu hafif tüylüdür. Kabuklu meyve 2,47–3,36 g, iç fındık 1,05–1,65 g ağırlığındadır; randıman %46,88–55,12 arasındadır. Belgedeki yağ asidi tablosunda oleik asit %84,41 ile baskındır. Belgede kabuk kalınlığı metinde 1,27–1,51 mm olarak verilirken tabloda 1,05 değeri de geçer; yağ asidi tablosundaki toplamlar da bileşim tablosundaki değerlerle uyuşmaz.

Yetiştirme

Belgeye göre hasat 10–15 Ağustos arasında yapılır. Erkek çiçeklenme 10–20 Ocak’tır; dişi çiçeklenme tabloda 10–20 Ocak, metinde 20–30 Ocak olarak verilir. Dikim için en uygun zaman sonbahardır ve ocak sistemi uygulanır; ocaklar arası normalde 6–8 m, sınırlı arazide 4,5–5 m’dir. Çukurlar 120 cm çapında ve 60 cm derinliğinde, dikimden yaklaşık bir ay önce açılır. Sonbahar-kış budaması ekimin ikinci yarısında başlar; ilkbahar budaması mart–mayıs aylarında yapılır.

Hasat ve kurutma

Zurufların kahverengileşmesi, tanelerin dörtte üçünün kızarması ve dallar silkelenince fındıkların yarısından fazlasının düşmesi hasat olgunluğunun belirtileridir. Fındık dallardan elle toplanır ya da silkelenip yerden toplanır; belgeye göre yere düşen fındıklar küf riskine karşı bekletilmeden toplanmalıdır. Zuruflu fındık beton harmanda 15–20 cm kalınlıkta serilip 4–5 saatte bir çevrilerek 1–2 gün güneşte soldurulur; patozdan geçen taneler en fazla 5 cm kalınlıkta kurutulur. Depo sıcaklığı 15–20 °C’yi aşmamalıdır.

Coğrafi işaret

Arsin Belediyesi’nin 15 Şubat 2022’deki başvurusuyla (C2022/000055), 8 Aralık 2022’de 1276 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. “Arsin Foşa Fındığı” ibareli logo ve amblem ürünün ya da ambalajının üzerinde, bu mümkün değilse işletmede görünür biçimde bulunur. Denetimi Belediye koordinasyonunda, Arsin Belediyesi ve Arsin Ziraat Odası’ndan birer uzmanın katıldığı merci yılda bir kez, şikâyet hâlinde ve gerekli görüldüğünde yapar; çeşit, dikim, budama, hasat, harman ve depolama koşulları denetlenir.

Nerede bulunur?

Bütün üretim aşamaları Arsin ilçesinde yapılır. Belgeli üreticilerin listesini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Fındık
  • Foşa
  • Boyhane
  • Kabuklu fındık
  • Mahreç işareti
  • Arsin
  • Trabzon

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre 1486 tarihli tapu tahrir defterleri bölgede vergilendirilebilir düzeyde fındık tarımı yapıldığını gösterir; Trabzon Vilayet Salnameleri Arsin’in başlıca ürününü fındık olarak kaydeder ve 17. yüzyıl Trabzon kadı sicillerinde fındık bahçelerine ilişkin arazi ve miras kayıtları bulunur. Haber61’in 11 Ekim 2026 tarihli listesi Arsin Foşa Fındığı’nı Trabzon’un 16 tescilli ürünü arasında sayar.

Arsin Foşa Fındığı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Arsin Foşa Fındığı Hakkında Sık Sorulanlar

Foşa fındığı yörede hangi adla bilinir?

Belgeye göre “boyhane” adıyla da bilinir.

Ne zaman hasat edilir?

Belgeye göre 10–15 Ağustos arasında.

Bir kilogramda kaç tane olur?

Belgeye göre 298–405 kabuklu tane.

Nasıl satılır?

Kabuklu olarak, jüt çuvalda ya da dökme, en fazla %12 nemle.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1276, tescil tarihi 8 Aralık 2022.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?