İçeriğe geç
Lezzet

Hamsiköy Sütlacı

Maçka · Trabzon

Hamsiköy Sütlacı, Maçka’nın Hamsiköy beldesine özgü, yörede yetişen ineklerin çiğ sütü, pirinç ve şekerle pişirilen, sıcak ya da soğuk yenen bir tatlıdır.

Hamsiköy Sütlacı Hakkında

Hamsiköy Sütlacı nedir?

Hamsiköy Sütlacı, süt, pirinç ve şeker temel malzemeleriyle üretilen yöresel bir tatlıdır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre coğrafi sınır Trabzon ilinin Maçka ilçesine bağlı Hamsiköy beldesinin sınırlarıdır. Belge Hamsiköy’ü Zigana Dağı eteklerinde, Trabzon–Gümüşhane geçiş bölgesinde, 1200–1600 m yükseltide gösterir ve adın Çıralı, Güzelyayla, Dikkaya ve Başar köylerinin de dahil olduğu beş köyün ortak adı olduğunu yazar.

Süt ve yöre

Belgeye göre Zigana’nın kuzey yamacı denizden gelen nemle bol yağış alır ve yıl boyu yeşil kalır; güney ve iç kesimlerde karasal iklim görülür. Süt ineklerinin kaba yem ihtiyacı Hamsiköy’deki serbest otlaklardan ve yerli bitkilerden karşılanır; belge bu bitkilerin sütün lezzetini etkilediğini yazar. Sütün temini dahil bütün üretim aşamaları coğrafi sınırda yapılır.

Üretim

Belgedeki oranlar 1 litre çiğ inek sütü için 60 g pirinç, 70 g şeker ve yarım çay kaşığı tuzdur; miktar arttıkça oranlar korunur. Süt bir tencerede kaynatılıp ikinci tencereye alınır, pirinç kaynayan süte eklenir ve kırılmadan kevgirle karıştırılır. Kaynadıktan sonra yaklaşık 5 dakikada bir karıştırılarak 40–45 dakika pişirilir; şeker ve tuz eklenip 10–20 dakika daha pişirilir. Belgeye göre yağlı süt daha kısa, yağsız süt daha uzun sürede pişer. Kaşıkla alınan karışım bal gibi kesintisiz akıyorsa sütlaç hazırdır.

Taze ve fırınlanmış

Taze sütlaç pişirildikten sonra doğrudan servis edilir. Fırınlanmış sütlaçta ürün fırında bekletilerek üstünde koyu renkli bir katman oluşturulur; belgeye göre bu kıvamı ve dayanıklılık süresini artırır. Sütlaç sıcak, ılık ya da soğuk yenebilir; isteğe göre tarçın ya da fındıkla sunulur. Ürün soğukta saklanır.

Coğrafi işaret

Maçka Esnaf ve Sanatkârlar Odası’nın 6 Ekim 2017’deki başvurusuyla (C2017/153), 1 Aralık 2017’de 255 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Değişiklik 1 Ağustos 2023 tarihli 154 sayılı Bülten’de yayımlandı. Coğrafi işaretin adı tabelada ya da işyerinde görünür bir yerde, markayla birlikte de kullanılabilir. Denetimi Oda koordinatörlüğünde, Oda ve Maçka İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden birer uzmanın bulunduğu 2 kişilik merci yılda bir kez ve şikâyet hâlinde yapar; yörede yetişen inek sütünün kullanımı, malzeme oranları ve kıvam denetlenir.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Maçka ilçesindeki Hamsiköy beldesidir. Belgeli işletmelerin listesini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Sütlaç
  • Tatlı
  • İnek sütü
  • Pirinç
  • Mahreç işareti
  • Hamsiköy
  • Maçka
  • Trabzon

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi sütlacın geçmişinin eskiye dayandığını ve Hamsiköy beldesinin mutfak kültüründe ve ekonomisinde önemli yeri olduğunu yazar; belirli bir yıl ya da olay vermez. Haber61’in 11 Ekim 2026 tarihli listesi Hamsiköy Sütlacı’nı Trabzon’un 16 tescilli ürünü arasında sayar.

Nasıl Hazırlanır?

Malzemeler

Sütlaç (belgedeki oranlar, 1 L süt için)

  • 1 L çiğ inek sütü (≈ Hamsiköy’de yetişen ineklerden)
  • 60 g pirinç
  • 70 g şeker
  • yarım çay kaşığı tuz

Servis

  • isteğe göre tarçın ya da fındık

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Kaynat Sütü bir tencerede kaynatıp ikinci tencereye al.
  2. Pirinci ekle Pirinci kaynayan süte aktar, kırmadan kevgirle karıştır.
  3. Pişir Yaklaşık 5 dakikada bir karıştırarak 40–45 dakika pişir.
  4. Tatlandır Şeker ve tuzu ekle, 10–20 dakika daha pişir.
  5. Kıvamı yokla Kaşıktan bal gibi kesintisiz akınca ocaktan al; taze sun ya da fırında üstünü koyulaştır.

Hamsiköy Sütlacı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Hamsiköy Sütlacı Hakkında Sık Sorulanlar

Hamsiköy Sütlacı nerede üretilir?

Belgeye göre Trabzon’un Maçka ilçesine bağlı Hamsiköy beldesi sınırlarında.

Hangi süt kullanılır?

Yörede yetişen ineklerin çiğ sütü; sütün temini dahil bütün aşamalar coğrafi sınırda yapılır.

Bir litre süte ne kadar pirinç konur?

Belgeye göre 60 g pirinç ve 70 g şeker.

Fırınlanmış sütlaç nedir?

Fırında bekletilerek üstünde koyu renkli katman oluşturulan sütlaçtır.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 255, tescil tarihi 1 Aralık 2017.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?