Küçük Boğatepe

Küçük Boğatepe, Kars ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür ve il merkezine yaklaşık 40 km uzaklıktadır. 2025 itibarıyla nüfusu 112 kişidir. Kaynaklarda köyün eski adı Küçük Zavod olarak geçer.

Tarihçe ve adı

Köy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Küçük Zavod adıyla Kars vilayetinin merkez nahiyesine bağlıydı. Rusça “fabrika” anlamına gelen zavod adı, köyde Malakanların kurduğu süt ürünleri fabrikasından gelir. Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli, Birinci Dünya Savaşı yıllarında buraya yerleşen Malakanların köye “Novaya Vorontsovka” adını verdiğini yazmıştır. 1940 sayımında “Küçükzavut” olarak kaydedilen köyde 256 kişi yaşıyordu; 1945'te Göle ilçesine bağlandı. Zavut adı Türkçe olmadığı için 1959'da 7267 sayılı kanunla Küçük Boğatepe olarak değiştirildi. 1965'te nüfusu 453'tü. Köy, 1999'daki sınır tespit kararıyla Göle'den ayrılarak yeniden Kars Merkez'e bağlandı. Kars ve çevresi, 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın (93 Harbi) ardından yaklaşık kırk yıl Rus yönetiminde kaldı ve bu dönemde Kars Oblastı'na bağlıydı; köylerin Rusça ve Ermenice adları büyük ölçüde bu döneme ait kayıtlardan bilinir. Kars, 30 Ekim 1920'de Türk kuvvetlerince alındı ve 1921 Kars Antlaşması'yla bugünkü sınırlar belirlendi.