Çala Kilisesi Buradasınız
Başlangıç
Kilise ve Manastır
Çala Kilisesi
Kars / Arpaçay
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Arpaçay’a bağlı Doğruyol köyünün merkezinde, Çıldır Gölü kıyısına yakın ortaçağ kilisesi ve ona bitişik 19. yüzyıl köy camisi. İki yapı yan yana duruyor ve ikisi de bakım bekliyor. Köylüler ziyaretçilere kapıyı açıyor; saat ve ücret bilgisi yok.
Hakkında
Kısaca
Çala Kilisesi, Arpaçay’a bağlı Doğruyol köyünün merkezinde. Ortaçağdan kalma tek nefli kilisenin hemen yanında, sütunundaki tarihe göre 1862’ye ait ahşap tavanlı bir köy camisi duruyor. Köy Çıldır Gölü kıyısına yakın. Gitmeden bilmen gereken tek şey: iki yapı da bakımsız ve köylülerin gözetiminde; içeri girmek için köyde birine sorman gerekecek.
Neden gitmeli
Burada tek bir yapıyı değil, iki ibadethanenin yan yana nasıl yaşadığını görüyorsun. Tek nefli, yarım daire apsisli büyükçe kilisenin cephesi pilaster ve kemerlerle bölünmüş; duvar yüzeyleri düzgün kesme taşla kaplı. Kilise bir dönem cami olarak kullanılmış, sonra hemen yanına ayrı bir cami yapılmış.
Caminin kendisi de başlı başına bir neden. Doğruyol Köyü Camii üzerine yapılmış akademik bir çalışma, inşa kitabesi olmayan yapının harimdeki bir sütunda yazan tarihe göre 1862’ye tarihlenebileceğini söylüyor. Düz ahşap tavanlı caminin en dikkat çekici yanı, günümüze ulaşan bezemeleri: minber, sütunlar, vaaz kürsüsü, mahfil ve tavan göbeğindeki süslemeler.
Olumsuzu da açıkça bil: köylülerin bir haberde anlattığına göre iki yapı da restorasyon bekliyor ve bakımını uzun yıllardır kendileri üstleniyor.
Kritik bilgi: yaş ve yapıların durumu
Kilisenin yaşı kaynaklarda farklı veriliyor. Bir araştırma blogu yapıyı 10. yüzyıla tarihliyor; aynı yapıyı anlatan bir haber ise “900 yıllık” diyor. Kesin bir yapım yazıtı bilgisine ulaşamadık.
Burası bir müze değil. Cami köyün ibadethanesi olarak kullanılıyor olabilir; namaz vakitlerine dikkat et. Kilisenin iç kısmının güvenli olup olmadığı doğrulanmadı.
Caminin bugün ibadete açık olup olmadığı doğrulanmadı.
Nasıl gidilir
Arpaçay ilçe merkezinden kuzeye, Çıldır Gölü yönüne gidiyorsun. Köyün Arpaçay’a mesafesi bir araştırma blogunda 27 kilometre olarak geçiyor. Yolun asfalt ve stabilize kısımları doğrulanmadı. Yapılar köyün merkezinde.
Mesafe resmî bir kaynakta doğrulanmadı.
Ne zaman gidilmeli
Kar kalktıktan sonra. Çıldır Gölü çevresiyle birlikte gezmeyi planlıyorsan, göl kıyısında vakit geçirmenin kolay olduğu yaz ayları mantıklı. Resmî bir mevsim önerisi yok.
Ne kadar zaman ayırmalı
İki yapıyı dışarıdan ve içeriden görmek için kısa bir ziyaret yeter. Aynı bölgedeki Kakaç köyünü ve Çıldır Gölü kıyısını ekleyerek yarım günlük bir plan kur.
Süre önerisi planlama amaçlıdır, ölçülmüş bir değer değildir.
Pratik sorular
- Giriş ücreti: Doğrulanmadı.
- İçeri girilebilir mi? Köylüler yapıları ziyaretçilere açıp gösterdiklerini anlatıyor; kapının kimde olduğunu köyde sor.
- Kıyafet: Camiye girerken uygun kıyafet giy, ayakkabını çıkar.
- Çocukla gidilir mi? Evet; bakımsız yapılarda duvar diplerinde dikkatli ol.
- Tekerlekli sandalye: Doğrulanmadı.
- Rakım 1990 m
- Öne çıkan Yan yana ortaçağ kilisesi ve bezemeli ahşap tavanlı 1862 tarihli köy camisi
- Kategori Kilise ve Manastır
Galeri
3 fotoğrafHarita
Çala Kilisesi
Bu yer bir rotada
Arpaçay ve Akyaka: kiliseler, kaleler ve tarihi gar: 4 durak, Çala Kilisesi 1. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
45 dk
-
1 saat
Polat Kalesi
Önceki duraktan ~35,1 km
-
30 dkAkyaka Tarihi Garı
Önceki duraktan ~40,8 km
-
1 saatTignis Kalesi
Önceki duraktan ~10,9 km
Kaynaklar
- Anka Haber Doğruyol köyünde yan yana bulunan cami ve kilise bakımsızlıktan dökülüyor
- Doğruyol (Cala/Çala) Köyü Camii mimari ve süsleme özellikleri (akademik makale) Akademik Çalışma
- Vikipedi Çala Kilisesi (Arpaçay) Ansiklopedi
- Doğruyol Arpaçay
- Tao-Klarceti araştırma blogu Çala (2021)
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Çala Kilisesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Çala Kilisesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Çala Kilisesi Hakkında Sık Sorulanlar
Doğruyol Kilisesi ile Çala Kilisesi aynı yapı mı?
Evet. Yapı literatürde Çala Kilisesi, bugün ise bulunduğu köyün adıyla Doğruyol Kilisesi olarak da anılıyor.
Cami ne zaman yapıldı?
İnşa kitabesi yok. Harimdeki bir sütunda yazan tarihe göre 1862’ye tarihleniyor.
Kilise ne zaman yapıldı?
Kaynaklarda 10. yüzyıl ve “yaklaşık 900 yıllık” gibi farklı ifadeler var. Kesin tarih doğrulanmadı.
Restorasyon var mı?
Bu sayfa yazılırken başlamış bir restorasyona dair bilgi bulamadık.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.