Osmancık

Coğrafya

Kızılırmak ilçe merkezinden geçiyor; ilçe sınırları içinde yaklaşık 80 km akıyor. En yüksek noktalar İnegöl Dağı (1.864 m), Dedeçal (1.770 m) ve Büyük Çal (1.750 m). Yıllık yağış 368,1 mm. İlçe Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde (Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü). Arazinin yaklaşık %65'i orman (Küre Ansiklopedi).

Osmancık'ta neler görülür?

• Koyunbaba Köprüsü (II. Bayezid Köprüsü): Kızılırmak üzerinde. Yapımı 1484'te başladı, kitabeye göre 1489'da bitti. Yaklaşık 250 m uzunluğunda, 7,5 m genişliğinde; bugün 15 gözü görülüyor (TDV İslâm Ansiklopedisi).
• Osmancık (Kandiber) Kalesi: İlçe merkezinde, ovaya bakan kayalık üzerinde (Küre Ansiklopedi; Wikipedia).
• Koyunbaba Türbesi: Kitabesi 1469 tarihli (Küre Ansiklopedi).
• Koca Mehmet Paşa (İmaret) Camii: 1431–1432'de yapıldı (Küre Ansiklopedi).
• Baltacı Mehmet Paşa Çeşmesi: 1705 tarihli (Küre Ansiklopedi).
• Başpınar ve Karaca yaylaları: Çorum'a yaklaşık 50 km. Çiçekli Tepe ve Cinci Tepe üzerinden Köklen'e giden 15 km'lik yürüyüş rotası var (Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü).

Köy ve mahalleler

İlçe merkezinde 18 mahalle var; bunlar arasında Koyunbaba, Kızılırmak, Ulucamii, Gemici ve Hıdırlık bulunuyor. Köy sayısı 55 (TÜİK verisine dayanan nufusune.com). Nüfus 2024'te 43.056'ydı; 2025'te 42.673'e indi.

Yöresel ürünler

Osmancık pirinci coğrafi işaretli. İlçede yaklaşık 24 bin dekarda çeltik ekiliyor ve 800 kadar çiftçi üretim yapıyor. Hasat ekimde başlıyor; ana çeşit Osmancık 97 (Ekonomi Gazetesi, 7 Ekim 2025). Osmancık kaypak yemeği ilçenin üçüncü coğrafi işaretli ürünü oldu (Habertürk, 2025). Pekmez ve tarhana da yöresel ürünler arasında (Küre Ansiklopedi).

Yönetim

İlçe, Osmancık Kaymakamlığı ve Osmancık Belediyesi tarafından yönetiliyor. 2000 sayımında Başpınar belde statüsündeydi (Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü); güncel durumu doğrulayamadık.