Kale ve Tabya
Kitre Kalesi
Bayburt / Merkez
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Bayburt Kitre köyünün kuzeybatısında 2.100 metrelik tepede, kuru duvar tekniğiyle örülmüş İlk Tunç Çağı kalesi. Kalıntılar büyük ölçüde yıkılmış.
Hakkında
Kitre Kalesi, Bayburt merkez ilçeye bağlı Kitre köyünün yaklaşık 2 kilometre kuzeybatısında, çevresine tamamen hâkim, 2.100 metre yükseklikteki bir tepede duran harabe bir kale. Gitmeden bilmen gereken tek şey: burası ayakta bir yapı değil, büyük ölçüde yıkılmış ve kaçak kazılarla tahrip edilmiş bir arkeolojik alan; tepeye çıkış için bilinen işaretli bir yol yok.
Neden gitmeli
Bayburt’un kaleleri denince akla şehirdeki kale gelir, ama il sınırları içinde çok daha eski bir kale ağı var. 2014’te yayımlanan akademik bir çalışma bu kaleleri tek tek belgeledi ve her birinin ovaya açılan bir yönü denetlediğini ortaya koydu: Kitre ile Bayrampaşa kaleleri batıyı, Sarıhan ile Kapılı kaleleri güneyi, Aydıntepe Kalesi kuzeyi, Bayburt Kalesi doğuyu. Kitre bu ağın batı kanadı.
Kaleyi ilginç kılan yaşı ve tekniği. Duvarları harç kullanılmadan, taşların üst üste yerleştirildiği kuru duvar tekniğiyle örülmüş ve ilk belirlemelere göre İlk Tunç Çağı kalelerinin genel özelliklerini taşıyor. Yani burada, şehirdeki kalenin Selçuklu surlarından çok daha eski bir savunma anlayışının izine bakıyorsun. Kalenin içinde farklı biçimli taşlarla oluşturulmuş mekân izleri, tepenin eteklerinde ise yoğunlaşan çanak çömlek parçaları kaydedilmiş.
Beklentini buna göre kur: göreceğin şey bir sur değil, tepenin üzerine dağılmış taş dizileri. Değer, tepeden ovaya bakınca bu noktanın neden seçildiğini anlamakta.
Kritik bilgi: Kalenin durumu ve çıkış
Akademik çalışmaya göre kale büyük oranda tahrip olmuş; batı ve doğu duvarları kaçak kazılar ve doğal nedenlerle yıkılmış, duvar taşları düşerek yapı gün geçtikçe mimari özelliğini kaybediyor. Kalenin içinde iki kaçak kazı çukuru tespit edilmiş. 2014’ten bu yana alanın durumu ve bir koruma önlemi alınıp alınmadığı doğrulanmadı.
Kalenin köye bakan yamacı çok dik. Tepeye hangi yönden çıkıldığı, yürüyüş süresi ve patika durumu hiçbir kaynakta yazmıyor. Köyde yol sormadan dik yamaçtan tırmanmaya kalkma.
Mesafe konusunda küçük bir fark var: akademik çalışma köyü Bayburt’a 40, valilik 42 kilometre olarak veriyor.
Nasıl gidilir
Önce Kitre köyüne gitmen gerekiyor; kale köyün yaklaşık 2 kilometre kuzeybatısındaki tepede. Bayburt’tan köye güzergâh ve yolun kaplaması doğrulanmadı; güzergâhı haritadan kontrol et. Toplu taşıma bilgisi bulunamadı.
Ne zaman gidilmeli
Temmuz–eylül. 2.100 metrede kar geç erir, yamaçlar ilkbaharda çamurlu olur. Tepede gölge yok; sabah erken çık.
Ne kadar zaman ayırmalı
Köyden çıkış ve iniş dahil 2–3 saat; kalıntıların kendisi için 30 dakika yeterli. Çıkış süresi doğrulanmadı. Aynı kale ağının öteki batı noktası olan Bayrampaşa Kalesi Demirözü tarafında.
Pratik sorular
- Çocuklarla uygun mu? Hayır; dik yamaç, kaçak kazı çukurları ve düşen taşlar var.
- Kamp yapılır mı? Arkeolojik bir alanda kamp uygun değil.
- Karavanla gidilir mi? Köy yolu doğrulanmadığı için önermiyoruz.
- Erişilebilirlik: Uygun değil.
- Giriş ücreti: Korumasız bir alan; ücret uygulaması olduğuna dair bilgi yok. Doğrulanmadı.
- Buluntu görürsem? Çanak çömlek parçası ya da taş almak yasaktır ve alanın bilimsel değerini yok eder. Yerinde bırak; kaçak kazı izi görürsen jandarmaya ya da Bayburt Müze Müdürlüğüne bildir.
- Rakım 2100 m
- Öne çıkan Harçsız kuru duvar tekniğiyle örülmüş, İlk Tunç Çağı özellikleri gösteren yüksek tepe kalesi
- Kategori Kale ve Tabya
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Kitre Kalesi'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Kitre Kalesi
Kaynaklar
- Ünsal V. (2014), “Bayburt Kaleleri”, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1(1), 88–102 Akademik Çalışma
- Bayburt Valiliği Bayburt Kaleleri (42 km) Resmî Yayın
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Kitre Kalesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Kitre Kalesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Kitre Kalesi Hakkında Sık Sorulanlar
Kitre Kalesi ne kadar eski?
Kesin tarihleme yok. 2014 tarihli çalışma, ilk belirlemelere göre İlk Tunç Çağı kalelerinin özelliklerini taşıdığını belirtiyor.
Kaleden geriye ne kaldı?
Kuru duvar tekniğiyle örülmüş duvarların yıkıntıları, iç kısımda mekân izleri ve tepe eteklerinde çanak çömlek parçaları.
Bu kale ağının diğer parçaları neler?
Bayrampaşa, Sarıhan, Kapılı ve Aydıntepe kaleleri ile Bayburt Kalesi. Valilik kaynaklarında Çayıryolu köyünde de kale kalıntıları olduğu geçiyor; bu kale için ayrıntılı bir kayıt bulamadık.
Kale koruma altında mı?
Koruma kurulu tescil durumu ve alanda bir koruma önlemi olup olmadığı doğrulanmadı.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.