Kırkpınar
Bayburt / Merkez
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Kırkpınar, Bayburt Merkez'e bağlı köy; eski adı Çıphınıs. 1591'de zaviyesi ve vakıf çeşmesi olan 82 neferlik bir köydü. Merkeze yaklaşık 22 km.
- İl Bayburt
- İlçe Merkez
- Nüfus 275
- Rakım 1625 m
- Eski ad Çıpkınıs
- Muhtar (2024) Aşkın Batmaz
Kırkpınar Hakkında
Kırkpınar, Bayburt'un Merkez ilçesine bağlı bir köy. TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi'ne göre 2025'te nüfusu 275; 2021'de 342 kişi kayıtlıydı. Kayıtlı nüfus 2007'de 497'ydi.
Adı ve geçmişi
Köyün eski adı kaynaklarda farklı yazımlarla geçiyor: Çıpkınıs (Vikipedi, Bayburt Portalı); Çıphınıs (Kültür Envanteri). Aynı adın farklı okunuşları olduğu anlaşılıyor; hangisinin doğru olduğu konusunda kesin bir kayıt yok. Yerleşim tarihine dair derlenmiş bir kaynak bulamadık.
Köyde ve çevresinde ne var
Köyde tescilli bir yapı hakkında yayımlanmış bilgi bulamadık. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri, asıl adı Hüseyin olan halk şairi Burhani Baba'nın 1889'da Kırkpınar'da doğduğunu kaydediyor.
Köyün içinden kar ve yağmur sularıyla beslenen bir dere geçiyor. 4 Mayıs 2025'te yoğun yağışla taşan dere köyü su bastı; haberde köylüler derenin uzun süredir ıslah edilmediğini söylüyor. İlkbaharda gidiyorsan hava durumunu takip et.
Nasıl gidilir
Kırkpınar'a il merkezinden köy yoluyla ulaşılıyor; ancak mesafe ve yol durumu hakkında yayımlanmış bir kaynak bulamadık. Özellikle kış aylarında yola çıkmadan güncel bir harita uygulamasından ya da muhtarlıktan bilgi almanı öneririz.
Köyün geçmişi
Kırkpınar'ın eski adı Çıphınıs; sayfadaki Çıpkınıs da bu adın bir yazımı. Vikipedi'ye göre köy uzun süre Akkoyunlu toprağıydı. Ardından Safevilerin eline geçti ve Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı topraklarına katıldı.
1530 tahririnde 'Çıhponos' adıyla Bayburd kazasına bağlı. 1591 tahririnde 'Çıhpınıs' adıyla tamamı Müslüman 82 nefer (nefer: vergi kaydına giren yetişkin erkek) kayıtlı; köyün Harik, Vanik, Nurbid ve Yalanlu adlı mezraları var. 1835 nüfus yoklamasında 64 hanede 171 erkek yaşıyordu; 1845'te hane sayısı 60'tı.
Zaviye ve vakıf çeşmesi
1591 tahririnde köyde Şeyh Monla Mehmed Zaviyesi ile Yar Ali Sipahi'nin vakfettiği bir çeşme kayıtlı. Vikipedi'ye göre zaviye hiçbir büyük vakfa bağlı değildi; köyün kendi ayırdığı çiftlik gelirleriyle ayakta duruyordu. 1529–1530'da zaviyenin şeyhi Derviş Hüseyin'di. 19. yüzyılda köyde Şeyh Muhammed adıyla bir zaviye, iki değirmen ve bir bezirhane (keten tohumundan yağ çıkarılan atölye) çalışıyordu.
Köyün Çıphınıs olan adı 1959'da 7267 sayılı kanunla, 'yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı' gerekçesiyle Kırkpınar olarak değiştirildi; yeni ad 1960 nüfus sayımından itibaren kayıtlara geçti.
Nüfus nasıl değişti
Vikipedi'deki TÜİK sayım verilerine göre köyün nüfusu 1990'da 679, 2000'de 1.806 kişiydi. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi'ne göre 2025'te 275 kişi. 2000 sayımındaki 1.806 kişilik rakam, 1990 (679) ve 2007 (497) değerlerine göre olağan dışı yüksek; bu sıçramayı açıklayan bir kaynak bulamadık. 1990'a göre nüfus yaklaşık %59 azaldı.
Ulaşım ipuçları
Vikipedi'deki kayda göre Kırkpınar, Bayburt il merkezine yaklaşık 22 km uzaklıkta.
Kırkpınar'dan Fotoğraflar
Kırkpınar'ın Köy ve Mahalle Bilgileri
Henüz içerik yok
Kırkpınar ile ilgili bildiğiniz bir bilgi varsa bizimle paylaşabilirsiniz.
Kırkpınar'a Nasıl Gidilir?
Ulaşım ve yol durumu hakkında bilgi çalışmaları devam ediyor.
Kırkpınar'a Yakın Yerler
Tümünü görBilmediklerimiz
Kaynaklar
Kırkpınar Hakkında Sık Sorulanlar
Kırkpınar köyünün nüfusu kaç?
TÜİK ADNKS verilerine göre 2025'te 275 kişi.
Kırkpınar köyünün eski adı ne?
Kaynaklarda Çıpkınıs / Çıphınıs olarak geçiyor.
Kırkpınar'da hangi halk şairi doğdu?
Kültür Envanteri'ne göre asıl adı Hüseyin olan Burhani Baba 1889'da Kırkpınar'da doğdu.
Kırkpınar'da tarihî bir zaviye var mıydı?
1591 tahririnde Şeyh Monla Mehmed Zaviyesi kayıtlı; 1529–1530'da şeyhi Derviş Hüseyin'di.
Kırkpınar'ın eski adı ne?
Çıphınıs; 1530'da Çıhponos, 1591'de Çıhpınıs olarak geçiyor.
Kırkpınar Bayburt merkeze kaç km?
Vikipedi'deki kayda göre yaklaşık 22 km.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.