Cunda (Alibey) Adası
Balıkesir / Ayvalık
Son güncelleme: 8 Kasım 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Ayvalık Adaları’nın en büyüğü; 26,8 km²’lik ada ana karaya Lale Adası üzerinden köprü ve setle bağlı, 2007’de adada 551 yapı tescil edildi.
Kapak fotoğrafı: collage bird's eye v… · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Hakkında
Cunda, öteki adıyla Alibey Adası, Balıkesir’in Ayvalık ilçesine bağlı, Ayvalık Adaları’nın en büyüğü. İngilizce Vikipedi’ye göre 26,8 km² büyüklüğündeki ada, Lale Adası üzerinden 1960’ların sonunda yapılan köprü ve setle ana karaya bağlı. 2007’de adada 551 tarihî yapı incelenip tescil edildi; 1873 tarihli Taksiyarhis Kilisesi bugün müze.
Yola çıkmadan önce: Adaya karayoluyla köprü ve set üzerinden geçiliyor; feribot ve otobüs saatleri Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı. Ada Ayvalık Adaları Tabiat Parkı ile çevrili; koruma kurallarını yerinde kontrol et.
Cunda nerede?
İngilizce Vikipedi’ye göre ada Midilli’nin (Lesbos) 16 km doğusunda, Ayvalık’ın hemen karşısında; maddenin verdiği nokta 39.36056 K, 26.64278 D ve adanın orta kesimini gösteriyor. UNESCO Geçici Listesi’ndeki Ayvalık başvurusu Cunda’yı bölgedeki 22 adanın en büyüğü olarak tanımlıyor. Adadaki mahallelerin adları incelediğimiz kaynaklarda geçmiyor.
Ada hangi adlarla anılıyor?
İngilizce Vikipedi’nin Cunda ve Ayvalık maddeleri adanın Türkçede hem Cunda Adası hem Alibey Adası diye anıldığını yazıyor; UNESCO başvurusu da iki adı birlikte kullanıyor. Daily Sabah’ın 2016 haberine göre çevredeki adalar yaklaşık 17.950 hektarlık Ayvalık Adaları Tabiat Parkı içinde.
Adanın nüfus tarihi nasıl değişti?
İngilizce Vikipedi, Kemal Karpat’ın (1985) Osmanlı nüfus verilerine dayanarak 1881/82–1893 sayımında Cunda kazasında 4.671 kişi yaşadığını, bunların 4.417’sinin Rum, 89’unun Müslüman ve 165’inin yabancı uyruklu olduğunu aktarıyor. Madde adanın 1921–1922’de Rum Ortodoks metropolitliğinin merkezi olduğunu, 19 Eylül 1922’de yüzlerce Rum adalının öldürüldüğünü ve 1923 Lozan Antlaşması’ndan sonra kalanların adadan ayrılmak zorunda kaldığını yazıyor. Ayvalık maddesi mübadeleyle Yunanistan’dan Müslüman nüfusun geldiğini belirtiyor.
Tarihî yapılar ne durumda?
İngilizce Vikipedi’ye göre 2007’de Türkiye Bilimler Akademisi ve Yıldız Teknik Üniversitesi çalışmasıyla adada 551 yapı incelendi ve tescil edildi. Aynı kaynak 1766’da yapılan Aya Dimitri Manastırı’nın 2020’de defineciler tarafından tahrip edildiğini yazıyor. 1873 tarihli Taksiyarhis Kilisesi ise Hürriyet Daily News’e göre (2018) restore edilip Haziran 2014’te Cunda Taksiyarhis Rahmi M. Koç Müzesi olarak açıldı.
Adada kültür rotası var mı?
Daily Sabah’ın 2026 tarihli haberine göre Ayvalık ve Cunda’daki iki Rahmi M. Koç Müzesi ortak biletle gezilebiliyor; rota Cunda’daki Sevim ve Necdet Kent Kütüphanesi’ni de kapsıyor. İngilizce Vikipedi Harvard ve Koç Üniversitesinin adada yaz okulu düzenlediğini yazıyor.
Nasıl gidilir?
Özel araçla. KGM’ye göre Balıkesir merkezden Ayvalık’a 127 km; adaya Lale Adası üzerinden köprü ve setle geçiliyor. Ayvalık maddesi bunun Türkiye’de boğazla ayrılmış karaları birbirine bağlayan ilk köprü olduğunu yazıyor. Otopark doğrulanmadı. Toplu taşımayla. İngilizce Vikipedi Ayvalık merkezinden Cunda’ya feribot ve otobüs işlediğini belirtiyor; saat ve ücretler doğrulanmadı.
Ne zaman gidilmeli?
Ada yaz aylarında kalabalıklaşıyor; Hürriyet Daily News’e göre (2018) adadaki müze yılda 100 binden fazla ziyaretçi alıyordu. Sokakları yürüyerek gezmek için ilkbahar ve sonbahar daha uygun.
Ne kadar zaman ayırmalı?
Eski yerleşim ve müze için yarım gün yeterli. Aynı gün Ayvalık merkezdeki Taksiyarhis Anıt Müzesi ve gün batımı için Şeytan Sofrası eklenebilir.
Bilmediklerimiz
- Adada hangi mahalleler var ve tarihî çarşı hangisinde?
- Ayvalık–Cunda feribot ve otobüs seferleri hangi saatlerde?
- Kaynaklarda yılı belirtilmeyen 3.321 kişilik nüfus hangi sayıma ait?
- Aya Dimitri Manastırı kalıntıları için koruma çalışması var mı?
- Öne çıkan 2007’de 551 yapının incelenip tescillendiği tarihî yerleşim; Taksiyarhis Kilisesi’ndeki Rahmi M. Koç Müzesi; Sevim ve Necdet Kent Kütüphanesi; Ayvalık Adaları T
- Eski adı Cunda Adası; Alibey Adası
- Kategori Ören Yeri ve Eski Yerleşim
- Balıkesir’den Ayvalık’a 127 km (KGM)
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Cunda (Alibey) Adası'ndan bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Bu yer bir rotada
Ayvalık ve Cunda: kent merkezi, Taksiyarhis, Şeytan Sofrası: 5 durak, Cunda (Alibey) Adası 3. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
2 sa 30 dk
-
45 dk
Taksiyarhis Anıt Müzesi
Ayvalık
-
2 saatCunda (Alibey) Adası Buradasınız
Ayvalık
-
1 saat
-
45 dkŞeytan Sofrası
Ayvalık
-
-
-
Ayvalık Tarihî Kent Merkezi ve Endüstriyel Peyzajı
Balıkesir / Ayvalık
Ören Yeri ve Eski Yerleşim ~6,6 km düz mesafe
-
-
-
-
-
-
-
Kaynaklar
- Wikipedia (İngilizce) Cunda Island — koordinat 39°21′38″K 26°38′34″D (39.36056, 26.64278) Ansiklopedi
- 26,8 km²
- Cunda Adası Alibey Adası
- Midilli’nin 16 km doğusu
- Lale Adası üzerinden köprü ve 1960’ların sonunda yapılan set
- nüfus 3.321 (yıl yok)
- 2007’de 551 yapı incelendi ve tescillendi
- 1766 Aya Dimitri Manastırı 2020’de defineciler tahrip etti
- Taksiyarhis Kilisesi adanın ana simgesi Rahmi M. Koç müzelerinden birine ev sahipliği yapıyor (Ansiklopedi) Ansiklopedi
- erişim 26.10.2026 Ansiklopedi
- Wikipedia (İngilizce) Ayvalık — koordinat 39°19′00″K 26°41′40″D (39.31667, 26.69444) Ansiklopedi
- 1773’te Hasan Paşa’nın tanıdığı ayrıcalıklar
- 15 Eylül 1922
- 1923 nüfus mübadelesi
- Ayvalık’taki Taksiyarhis bugün müze Cunda’da ikinci bir Taksiyarhis
- Ayios Yannis Kilisesi Saatli Cami oldu
- Cunda en büyük ada Lale Adası üzerinden 1960’ların sonunda köprü ve set
- 34 mahalle
- 2024 nüfusu 75.126 (Ansiklopedi) Ansiklopedi
- erişim 26.10.2026 Ansiklopedi
- UNESCO World Heritage Centre (Türkiye Daimi Temsilciliği önerisi) Ayvalık Industrial Landscape — Tentative List 6243, tarihsiz — Ayvalık ilçesi, Balıkesir
- ölçüt (iii) ve (v)
- yirmiden fazla zeytinyağı fabrikası
- yaklaşık 100 atölye ve depo
- mübadeleden önce Ayvalık ve çevresinde on bir kilise yedisi ayakta, dördü camiye çevrildi
- Taksiyarhis Kilisesi (1844) onarılıp müze yapıldı
- Cunda (Alibey) bölgedeki 22 adanın en büyüğü
- kentsel sit
- 1855 tescilli yapı ayrıca 81 anıt (I. grup) ve 1774 tescilli yapı (II. grup)
- 1880’lerden sonra önemli ticaret limanı
- fabrikalar XIX. yy’dan 1970’lerin sonuna dek çalıştı
- 1950’lerden sonra zeytin üretiminde büyüme
- 140 ha alan
- yaklaşık 13.200 ha zeytinlik (Resmî Yayın)
- erişim 26.10.2026
- Hürriyet Daily News Rahmi Koç Museum in Cunda aims for 1 million visitors, 05.09.2018 — Cunda’daki Taksiyarhis Kilisesi 1873
- 1944 depremi sonrası terk
- 2012’de Vakıflar Genel Müdürlüğünden 49 yıllığına kiralandı Resmî Yayın
- iki yıllık restorasyon
- Haziran 2014’te açıldı
- yılda 100 binden fazla ziyaretçi
- hedef bir milyon
- oyuncaklar 120 yıllık at arabası, eski dalgıç giysileri (Haber)
- erişim 26.10.2026
- Daily Sabah From factory to museum: Türkiye’s Ayvalık cultural route, 13.08.2026 — Ayvalık Rahmi M. Koç Müzesi zeytinyağı ve sabun fabrikası, 2021 alım ve restorasyon
- Cunda Taksiyarhis Rahmi M. Koç Müzesi
- Cunda’daki Sevim ve Necdet Kent Kütüphanesi
- iki müze için ortak bilet (Haber)
- erişim 26.10.2026
- Daily Sabah Legendary hilltop on Turkey’s Aegean coast popular sunset route for tourists, 05.09.2016 — Şeytan Sofrası Ayvalık’a yaklaşık 8 km
- Çamlık orman kampının üstünde Sarımsaklı’dan görülüyor
- 2 km ağaçlı yol
- Penelope söylencesi
- Ayvalık Adaları Tabiat Parkı yaklaşık 17.950 ha
- yaz aylarında on binlerce ziyaretçi
- Küçükköy’e bağlı belediye tesisi
- Ayvalık otogarından minibüs (Haber)
- erişim 26.10.2026
- Wikidata Cunda Adası (Q2740733) — koordinat 39.360556, 26.642778
- Ayvalık ilçesi (Web Sitesi)
- erişim 26.10.2026
- YAKLAŞIK KOORDİNAT: İngilizce Vikipedi ve Wikidata’nın Cunda Adası için verdiği temsil noktası (39.36056 26.64278) Ansiklopedi
- adanın ortasını gösteriyor yerleşimin kendi noktası değil.
- KGM İl-ilçe mesafe cetveli — Balıkesir–Ayvalık 127 km (Resmî Veri)
- erişim 26.10.2026
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Cunda (Alibey) Adası'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Cunda (Alibey) Adası hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Cunda (Alibey) Adası Hakkında Sık Sorulanlar
Cunda ile Alibey Adası aynı yer mi?
Evet. İngilizce Vikipedi ve UNESCO başvurusu iki adı aynı ada için kullanıyor.
Cunda’ya geçmek için feribot şart mı?
Hayır. İngilizce Vikipedi’ye göre ada, Lale Adası üzerinden köprü ve setle ana karaya bağlı; feribot da ayrıca işliyor.
Ayvalık’taki Taksiyarhis ile Cunda’daki aynı kilise mi?
Hayır. Ayvalık merkezdeki Taksiyarhis 1844 kitabeli ve Bakanlığa bağlı anıt müze; Cunda’daki 1873’te yapıldı ve Rahmi M. Koç Müzesi olarak kullanılıyor.
Ada koruma altında mı?
Daily Sabah’ın 2016 haberine göre çevredeki adalar yaklaşık 17.950 hektarlık Ayvalık Adaları Tabiat Parkı içinde. İngilizce Vikipedi 2007’de adadaki 551 yapının tescil edildiğini yazıyor.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.