Veysel Karani Külliyesi

Veysel Karani Külliyesi, Siirt'in Baykan ilçesine bağlı Veysel Karani (Ziyaret) beldesindeki cami ve türbe topluluğu (Küre). Türbe her yıl 16–17 Mayıs'taki anma günlerinde çok sayıda ziyaretçi ağırlıyor (KTB).

Nerede, nasıl gidilir?

• Külliye Ziyaret beldesinde, Diyarbakır–Bitlis karayolu üzerinde (KTB).
• Siirt il merkezine uzaklığı 40 km (KTB).

Tarihçe

• İlk yapım tarihi kesin olarak bilinmiyor. 10. yüzyıl coğrafyacısı el-Makdisî ve Nâsır-ı Hüsrev bugünkü Ziyaret yerleşiminde bir camiden söz ediyor (Küre).
• Evliya Çelebi yapıyı "Mescid-i Üveys-i Karanî" adıyla anlatıyor (Küre).
• Matrakçı Nasuh, 1534 Irakeyn Seferi minyatürlerinde cami ve türbeyi resmetti (Küre).
• Türbe 1901'de yerel "cas" alçısıyla, kubbeli olarak yapıldı (KTB).
• Rutubet ve yıkılma tehlikesi nedeniyle 1967'de yıkıldı. Yerine eski ölçülerinde yeni bir türbe yapıldı (Küre; KTB).
• 1974'ten itibaren Vakıflar Genel Müdürlüğü külliyeyi geliştirdi. 1982'de avlu düzenlendi. 1983'ten sonra kurban kesim yerleri, otel ve misafirhane hizmete girdi (Küre).
• Cami ve türbe 1987, 1991 ve 1998'de onarıldı. 1998–2001 restorasyonunda türbenin içi ve çevresi düzenlendi (Küre).
• Mart 2025'te türbe ve bitişiğindeki camide restorasyon çalışması sürüyordu (İHA).

Görülecekler

Cami

Kare planlı. Son cemaat yeri üç kubbeli. Ana kubbe sekizgen bir kasnağa oturuyor. Harim pencere hizasına kadar çini kaplı. Mihrap düz kesme taştan; minber, vaaz kürsüsü ve kuzey kapısının üstündeki kadınlar mahfili ahşap (Küre).

Minare ve şadırvan

Kesme taş minare caminin kuzeybatısında, ana yapıya bitişik. Kaidesinde 1956 tarihli iki mermer levha var. Şadırvan caminin kuzeyinde; yuvarlak, sekiz kemerli ve tek kubbeli (Küre).

Türbe

Kareye yakın dikdörtgen planlı ve kubbeli. Kuzey cephesinde iki kapı var. Veysel Karanî'nin ahşap sandukası ahşap parmaklıkla çevrili. Duvarlar pencere başlarına kadar çinili. Türbenin yanında ağaçlık bir mezarlık bulunuyor (Küre).

Ziyaret bilgisi

• Anma günleri her yıl 16–17 Mayıs'ta yapılıyor (Küre; KTB).
• Ziyaretçiler özellikle ilkbaharda ve mayıs ayında yoğun geliyor (Küre; KTB).
• Cuma günleri, kandil geceleri ve bayramlarda kalabalık oluyor (İHA).