İçeriğe geç

Rize Kalesi ve Ziraat Çay Bahçesi'nin bulunduğu il merkezi

Merkez

Rize

Merkez, Rize'nin il merkezi ve en kalabalık ilçesi. İl nüfusunun yaklaşık %44'ü burada yaşıyor. 2025 nüfusu 153.597.

Merkez Hakkında

Merkez, Rize'nin il merkezi ilçesi. 2025'te 153.597 kişiyle ilin en kalabalık ilçesi; il nüfusunun %44,27'si burada yaşıyor (nufusune.com). Şehir, Fenerburnu adlı çıkıntının kuzeybatı rüzgârlarından koruduğu küçük bir koyun yamacında kurulmuş, zamanla sahile doğru yayılmıştır (TDV İslâm Ansiklopedisi).

Merkez nerede?

Rize ili batıda Trabzon, güneyde Erzurum ve Bayburt, doğuda Artvin ile komşudur; kuzeyi Karadeniz'dir. İlin kıyı şeridi 80 km uzunluğundadır (İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü). İlçe sayfalarına göre Merkez'in batısında Derepazarı, doğusunda Çayeli, güneyinde Güneysu yer alır (İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü). Rize'nin Trabzon'a karayolu uzaklığı 76 km'dir; ilde demiryolu yoktur (İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü).

Kısa tarih

  • Adın "dağ eteği" anlamındaki "rhizo"dan ya da Yunanca "rhizios"tan geldiği belirtilir (TDV İslâm Ansiklopedisi).
  • Bilinen en eski tarih, Miletlilerin MÖ 7. yüzyıl başlarında kurduğu pazar yerlerine uzanır (TDV İslâm Ansiklopedisi).
  • 1204'ten sonra Trabzon Rum Devleti'nin sınırları içinde kaldı; Fâtih Sultan Mehmed 1461'de Trabzon'un fethi sırasında Rize'yi de aldı (TDV İslâm Ansiklopedisi).
  • 1878 Berlin Antlaşması ile Batum'un Ruslara bırakılması üzerine Lazistan sancağının merkezi oldu (TDV İslâm Ansiklopedisi).
  • Şehir 9 Mart 1916'da Rus işgaline uğradı, 2 Mart 1918'de kurtuldu (Valilik).
  • 20 Nisan 1924'te vilayet oldu (Valilik).
  • Çay üretimi 1918'de Ali Rızâ Bey, 1933'te Zihni Derin ve sonra Asım Zihnioğlu'nun çalışmalarıyla başladı; ilk çay fabrikası 1947'de açıldı (TDV İslâm Ansiklopedisi).

Merkez'de neler görülür?

  • Rize Kalesi — Kültür Portalı'nın Rize gezilecek yerler listesinde.
  • Botanik / Ziraat Çay Bahçesi — Kültür Portalı'nın listesinde.
  • Çiftekavak ve Alipaşa plajları (İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü).
  • Hamsi Festivali — Rize Belediyesi düzenliyor; 8.'si 20 Aralık 2025'te Rize Sahil Otoparkı'nda yapıldı (Rize Belediyesi).
  • GastroRize Festivali — 4.'sü 11 Ekim 2024'te Valilik himayesinde, Rize Belediyesi tarafından açıldı (Valilik). 2026'daki "Gastronomi Rize" festivali 8–11 Ekim tarihleri için duyuruldu (Antalya Güncel).

Yöresel ürünler

TÜRKPATENT, il adıyla tescilli ürünleri belirli bir ilçeye değil il geneline bağlıyor.

  • Rize Çayı — 2021'de menşe adıyla tescil edildi (TÜRKPATENT). ÇAYKUR'a göre bölgede üretilen yaş çayın yaklaşık %55-60'ını kurum satın alıyor.
  • Rize Bezi (Feretiko) — 2008'de mahreç işaretiyle tescil edildi (TÜRKPATENT).
  • Rize Simidi, Rize Baston Ekmek ve Rize Kavurması — 2019'da mahreç işaretiyle tescil edildi (TÜRKPATENT).
  • Rize Enişte Lokumu, Rize Muhlaması ve Rize Pepeçurası — 2021'de mahreç işaretiyle tescil edildi (TÜRKPATENT).
  • Rize Etli Kara Lahana Sarması (2024) ve Rize Kokulu Üzümü (2025) — mahreç işareti (TÜRKPATENT).

Köyler ve mahalleler

2025 ADNKS'ye göre Merkez'in 60 köyü ve 66 mahallesi var (nufusune.com, TÜİK tabanlı). Rize büyükşehir olmadığı için köyler köy statüsünü koruyor. Merkez'e bağlı üç belde var: Kendirli, Muradiye ve Salarha (Vikipedi).

Nüfus

2025 ADNKS'ye göre nüfus 153.597. 2024'te 151.617 idi. Bir yılda 1.980 kişi arttı (yaklaşık %1,31; nufusune.com, TÜİK tabanlı).

Yönetim

Belediye: Rahmi Metin, 31 Mart 2024 seçiminde AK Parti'den %54,7 oyla seçildi (Vikipedi). Kendirli'de Alaettin Serdar, Muradiye'de Musa Sureyya Balcı, Salarha'da Hasan Kara 2024'te AK Parti'den belde belediye başkanı seçildi (Vikipedi). Vali: İhsan Selim Baydaş. 10.08.2023 tarihli ve 32275 sayılı Resmî Gazete ile Rize Valiliğine atandı (Valilik). Merkez ilçede ayrı kaymakamlık yok; Valilik sitesindeki kaymakamlık listesinde Merkez yer almıyor (Valilik).

Merkez'in Köyleri ve Yerleri

Rize sayfası

Harita yükleniyor…

Merkez'deki Yerler (9)

Tüm yerleri gör
  • Atatürk Evi Müzesi (Mehmet Mataracı Konağı) Tarihi Yapı

    Atatürk Evi Müzesi (Mehmet Mataracı Konağı)

    Rize / Merkez

    Tarihi Yapı

    Atatürk Evi Müzesi (Mehmet Mataracı Konağı), Rize'nin Merkez ilçesinde, Müftü mahallesinde bir müze. Atatürk, 17 Eylül 1924'teki Sonbahar Gezisi sırasında Mataracı Mehmet Efendi'ye ait bu evde kalmıştır.

    Son güncelleme: 3 Ekim 2026

  • Rize Kalesi Kale ve Tabya

    Rize Kalesi

    Rize / Merkez

    Kale ve Tabya

    Rize Kalesi, Rize'nin Merkez ilçesinde, Kale mahallesinde bir kale. Şehir merkezinin güneybatısında, yaklaşık 150 m yüksekliğindeki doğal bir tepe üzerine kuruludur.

    Son güncelleme: 3 Ekim 2026

  • Rize Müzesi (Sarı Ev) Tarihi Yapı

    Rize Müzesi (Sarı Ev)

    Rize / Merkez

    Tarihi Yapı

    Rize Müzesi (Sarı Ev), Rize'nin Merkez ilçesinde, Piriçelebi mahallesinde bir müze. Müze, 19. yüzyıl sivil mimari örneği olan Sarı Ev'de bulunur.

    Son güncelleme: 3 Ekim 2026

  • Şeyh Camii Cami ve Medrese

    Şeyh Camii

    Rize / Merkez

    Cami ve Medrese

    Şeyh Camii, Rize'nin Merkez ilçesinde, Piriçelebi mahallesinde bir cami. Kitabesine göre ilk cami H.1123 (M.1711) yılında El Hac Muhammed Efendi tarafından yaptırılmıştır.

    Son güncelleme: 3 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Kale ve Tabya

    Bozukkale

    Rize / Merkez

    Kale ve Tabya

    Bozukkale, Rize'nin Merkez ilçesinde, Bozukkale köyünde bir kale kalıntısı. Deniz kıyısına yakın, denize hâkim bir tepededir ve beden duvarlarının büyük kısmı yıkılmıştır.

    Son güncelleme: 3 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Cami ve Medrese

    Gülbahar Hatun Camii

    Rize / Merkez

    Cami ve Medrese

    Gülbahar Hatun Camii, Rize'nin Merkez ilçesinde, Gülbahar mahallesinde bir cami. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Yavuz Sultan Selim'in annesi adına yaptırılmıştır.

    Son güncelleme: 3 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Doğa ve Manzara

    Isırlık Tabiat Parkı

    Rize / Merkez

    Doğa ve Manzara

    Isırlık Tabiat Parkı, Rize'nin Merkez ilçesinde, Köprülü köyünde bir tabiat parkı. Rize Orman İşletme Şefliği sınırları içindedir ve il merkezine yaklaşık 5 km uzaklıktadır.

    Son güncelleme: 3 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Cami ve Medrese

    Kurşunlu Camii (İslampaşa Camii)

    Rize / Merkez

    Cami ve Medrese

    Kurşunlu Camii (İslampaşa Camii), Rize'nin Merkez ilçesinde, İslampaşa mahallesinde bir cami. Geniş bir hazire içinde yer alır ve İskender Cafer Paşa tarafından yaptırılmıştır.

    Son güncelleme: 3 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Doğa ve Manzara

    Ziraat Çay Bahçesi

    Rize / Merkez

    Doğa ve Manzara

    Ziraat Çay Bahçesi, Rize'nin Merkez ilçesinde bir park ve çay bahçesi. Karadeniz'e, Rize Kalesi'ne ve kente hâkim panoramik seyir noktalarından biridir.

    Son güncelleme: 3 Ekim 2026

Merkez'in Köy ve Mahalleleri (3)

Tüm köy ve mahalleleri gör

İçeriği olan köy/mahalleler

Diğer köy ve mahalleler

İlçeden Geçen veya İlçeye Yakın Rotalar

Tüm rotaları gör

Galeri

Fotoğraf bekleniyor

Merkez'den çektiğiniz fotoğrafları paylaşarak ilçenin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Merkez ile Komşu İlçeler

Tüm komşu ilçeleri gör

Merkez'in Değerleri

Tümünü gör

Bilmediklerimiz

  • Rus işgalinin başlangıcı: Valilik 9 Mart 1916, TDV 8 Mart 1916 diyor. Metinde Valilik tarihi kullanıldı.
  • TDV'deki "1933'te Çoruh vilayetinin merkezi haline getirildi" cümlesi birincil kaynakla kontrol edilmeden metne alınmadı.
  • İl yüzölçümü kaynaklarda farklı: 3.835 km² (nufusune), 3.920 km² (KTB), 3922 km² (TDV). Metinde kullanılmadı.
  • Rakım (6 m) ve koordinat yalnızca Wikidata'dan (Q201101); resmî kaynakta bulunamadı.
  • Seçim sonuçları yalnızca Vikipedi'den alındı; YSK'nın birincil sonuç ekranı açılamadı.
  • Merkez ilçede kaymakamlık bulunmadığı, Valilik listesinde Merkez'in yer almamasından çıkarıldı.
  • Uluslararası Rize Çay, Turizm ve Yaz Sporları Festivali'nin güncel tarihi belediye sayfasında net değil; metne alınmadı.
  • KTB "İlçeler" sayfasındaki merkez verileri eski.
Siz de katkıda bulunun

Kaynaklar

Tüm kaynakları gör

Katkıda Bulun

Merkez hakkındaki bilginizi, fotoğraflarınızı ve deneyimlerinizi bizimle paylaşın. Bu coğrafyayı birlikte daha iyi tanıtalım.

Katkıda bulunun

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?

Haritada Keşfet Rotaları Gör