Hatay’dan ne alınır? Coğrafi işaretli 16 ürün
Hatay
Hatay’dan ne alınır? Nar ekşisi, biber salçası, sürk, Halhalı zeytini ve defne sabunu dahil 16 tescilli ürün; saklama süreleri ve mevsimleriyle kısa liste.
Hatay’dan dönerken çantaya girecek şeyler belli: nar ekşisi, biber salçası, zeytin, sürk, defne sabunu. Bu yazıda yalnızca TÜRKPATENT’te coğrafi işaretle tescilli ürünleri, belgelerindeki saklama bilgileriyle sıraladık.
Kısa cevap
Hatay’dan alınacakların başında Hatay Nar Ekşisi, Hatay Biber Salçası, Antakya Sürkü, Halhalı zeytini ve Hatay Defne Sabunu gelir. TÜRKPATENT portalında 24 Ekim 2026 itibarıyla Hatay adına 75 coğrafi işaret kayıtlı[1]. Yola dayanıklı olanlar salça, nar ekşisi, zeytin, reçel ve sabundur; sürk ve künefelik peynir soğuk zincir ister.
Hatay’ın kaç coğrafi işaretli ürünü var?
TÜRKPATENT portalında Hatay için 75 kayıt görünüyor; en eski tescil 2008 tarihli Antakya Künefesi; kayıtların çoğu 2024–2026 arasında Hatay Valiliği adına tescil edilen yemekler[1]. Bu sayfada yalnızca eve götürülebilecek ürünleri ele alıyoruz; yemeklerin tamamı Hatay lezzet sayfalarında tek tek yer alıyor.
Yola en dayanıklı ürünler hangileri?
Hatay Biber Salçası: tescil belgesine göre güneşte kurutulan kapya biberinden yapılır ve doğrudan güneş almadan oda sıcaklığında 1 yıla kadar saklanır[2]. Hatay Nar Ekşisi: belgeye göre tatlandırıcı ve katkı maddesi içermez; ışık almayan yerde, oda sıcaklığında depolanır[3]. Hatay Ceviz Reçeli: belgeye göre ağzı açılmamış kavanozda oda sıcaklığında 3 yıla kadar dayanır[4].
Önerimiz: Salça ve nar ekşisini cam kavanozda değil, sızdırmaz plastik ambalajda al; valizde kırılma derdi olmaz.
Zeytin ve zeytinyağı nereden?
Hatay Halhalı Zeytini belgeye göre yeşil olgunlukta, eylül–ekimde hasat edilir; kırma ya da salamura olarak satılır ve oda koşullarında 6 ay ile 1 yıl dayanır[5]. Altınözü Zeytinyağı natürel sızma bir yağdır; belgedeki duyusal analize göre orta düzeyde meyvemsi, acı ve yakıcıdır, hasat ve sıkım kasım başından aralık sonuna kadar sürer[6].
Önerimiz: Yeni hasat zeytinyağı için aralık ayında git; yağı ışık almayan tenekede taşı.
Peynir alırken nelere dikkat etmeli?
Antakya Sürkü zahterli, salçalı, armut büyüklüğünde bir çökelek topudur; belgeye göre vakumlu ambalajda buzdolabında 3 ay, zeytinyağı içinde oda koşulunda 1 ay dayanır[7]. Antakya Carra Peyniri çömlekte toprağa gömülerek en az 4 ay olgunlaştırılır; belgeye göre tuzlu tadı dili hafifçe yakar[8]. Künefeyi evde yapacaksan Antakya Künefelik Peyniri’nin tuzlu tipini seç: tuzsuz tip 4–7 °C’de yalnızca 2–3 gün dayanırken tuzlu tip oda sıcaklığında 6 aya kadar saklanır[9]. Teli de Hatay Tel Kadayıfı olarak alabilirsin; belgeye göre katkı maddesi ve aroma verici kullanılmaz[10].
Önerimiz: Sürkü zeytinyağına yatırılmış kavanozda al; yolda buzdolabı derdi azalır.
Tatlı ve kuru ürünlerden ne alınır?
Hatay Kömbesi sade, hurmalı ve cevizli olmak üzere üç çeşittir; belgeye göre serin ve kuru yerde 1 aya kadar saklanır[11]. Belen Kömürçukuru Pekmezi sürülebilir kıvamda katı bir üzüm pekmezidir; serin ve güneş almayan yerde saklanır[12].
Mevsiminde alınacak meyve ve sebzeler
Dörtyol Mandarini belgeye göre ekimin ikinci haftasından kasım sonuna kadar hasat edilir[13]. Kırıkhan Kavunu örtü altında haziranın ilk yarısında, açıkta temmuzda hasat edilir; soğuk zincirde en fazla 3 hafta dayanır[14]. Samandağ Biberi yaz ve sonbaharda toplanır; belgeye göre acılığıyla tanınan uzun, sivri bir biberdir[15].
Önerimiz: Mandarin için ekim sonu–kasım, kavun için haziran–temmuz en uygun dönem.
Yiyecek dışında ne alınır?
Hatay Defne Sabunu defne yağı ve zeytinyağıyla yapılır; belgeye göre defne meyvesi eylül–aralıkta toplanır[16]. Hatay İpeği, Hatay’a özgü mancılık denen el çekim ocağında çekilen iplikten dokunur; belgede elbiselik, gömleklik, şal ve örtülük olmak üzere dört kumaş tipi sayılır[17].
Coğrafi işaret konusunda net olalım: tescilli adı yalnızca belgedeki koşullara uyan üretici kullanabilir; ambalajda coğrafi işaret logosunu ara.
Hatay Hakkında Sık Sorulanlar
Hatay’dan hediyelik ne alınır?
Nar ekşisi, biber salçası, ceviz reçeli, kömbe ve defne sabunu; hepsi oda sıcaklığında taşınabilir.
Hatay’ın kaç coğrafi işaretli ürünü var?
TÜRKPATENT portalında 24 Ekim 2026 itibarıyla 75 kayıt var.
Antakya sürkü yolda bozulur mu?
Tescil belgesine göre zeytinyağı içinde oda koşulunda 1 ay, vakumlu ambalajda buzdolabında 3 ay dayanır.
Künefelik peynir götürülür mü?
Tuzlu tipi oda sıcaklığında 6 aya kadar dayanır; tuzsuz tip yalnızca 2–3 gün.
Dörtyol mandarini ne zaman çıkar?
Belgeye göre hasat ekimin ikinci haftasından kasım sonuna kadar sürer.
Kaynaklar
- TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Portalı, Hatay ili tescilli coğrafi işaretler listesi (24.10.2026 kontrol) https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler
- TÜRKPATENT, Hatay Biber Salçası coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 1656, 04.11.2024) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/4d3daabf-4eb9-422e-a034-52918b038df1.pdf
- TÜRKPATENT, Hatay Nar Ekşisi coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 1361, 24.05.2023) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/c6a66d5d-d209-4b3a-adf9-e92dd9bf1dc4.pdf
- TÜRKPATENT, Hatay Ceviz Reçeli coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 967, 08.12.2021) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/e2daf4d8-d669-4935-9973-4769aee3fa50.pdf
- TÜRKPATENT, Hatay Halhalı Zeytini coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 1353, 08.05.2023) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/4cad4749-606e-496a-99bc-54e54177fcbe.pdf
- TÜRKPATENT, Altınözü Zeytinyağı coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 1486, 18.10.2023) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/0dc8004a-c845-4753-b80a-3b4d86f8db36.pdf
- TÜRKPATENT, Antakya Sürkü (Antakya Çökeleği) coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 330, 26.02.2018) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/330.pdf
- TÜRKPATENT, Antakya Carra Peyniri coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 679, 18.02.2021) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/5005d751-76c3-49e6-ade5-fbfc7d583c78.pdf
- TÜRKPATENT, Antakya Künefelik Peyniri coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 979, 22.12.2021) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/3dfef709-f4ed-497f-89ec-2678351dd002.pdf
- TÜRKPATENT, Hatay Tel Kadayıfı coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 1630, 15.08.2024) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/6840c493-a0d5-4555-b31f-9f309c7c8fc7.pdf
- TÜRKPATENT, Hatay Kömbesi coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 1173, 23.07.2022) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/128f308a-0504-43ba-bdc8-4674d9a80ff4.pdf
- TÜRKPATENT, Belen Kömürçukuru Pekmezi coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 814, 28.07.2021) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/82c7405a-af05-4b41-bd57-2d657ef91ad0.pdf
- TÜRKPATENT, Dörtyol Mandarini coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 468, 31.10.2019) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/0534cd19-591e-4c13-b41e-a1e2c2527122.pdf
- TÜRKPATENT, Kırıkhan Kavunu coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 886, 13.09.2021) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/11349876-9f6b-4fa8-a2e6-def723e49a26.pdf
- TÜRKPATENT, Samandağ Biberi coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 887, 13.09.2021) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/e3ec73e8-ca9e-4a23-ab40-03791c3be1b0.pdf
- TÜRKPATENT, Hatay Defne Sabunu coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 219, 16.10.2017) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/219.pdf
- TÜRKPATENT, Hatay İpeği coğrafi işaret tescil belgesi (tescil no 248, 30.11.2017) https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/248.pdf
Bilmediklerimiz
- Hatay’da coğrafi işaret logosu kullanmaya yetkili üretici listesi nereden görülebilir?
- Deprem sonrası Antakya çarşısında defne sabunu ve sürk satan dükkânların ne kadarı yeniden açıldı?
- Hatay Sarısı ipek böceği yetiştiriciliği bugün hangi köylerde sürüyor?
Benzer rehber yazıları
Tümünü görKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.