İçeriğe geç
Lezzet

Hatay Halhalı Zeytini

Hatay

Hatay Halhalı Zeytini, Halhalı çeşidinden elde edilip kırma ya da salamura yeşil zeytin olarak sunulan sofralık zeytindir. 2023’te mahreç işareti aldı.

Hatay Halhalı Zeytini Hakkında

Hatay Halhalı Zeytini nedir?

Hatay Halhalı Zeytini, Hatay’da yetiştirilen Halhalı çeşidi (Olea europaea L.) zeytinden elde edilip kırma veya salamura yeşil zeytin olarak sunulan bir sofralık zeytindir. TÜRKPATENT kaydına göre 8 Mayıs 2023 tarihinde 1353 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; tescil ettiren Antakya Ticaret ve Sanayi Odası.

Onu farklı kılan ne?

Tescil belgesinde tarif edilen başlıca özellikler şunlar:

  • Yeşil olgunlukta hasat edilir; orta iri (2,5–3 g), ovale yakın yuvarlak şekillidir.
  • Nem %47’nin altında, yağ %21’in üzerindedir.
  • Çekirdek etten kolay ayrılır; toplam fenolik madde 322–525 mg/kg yağ.
  • Meyve boyu 17,2–18,6 mm, eni 14,2–16,3 mm; 100 dane ağırlığı 219–251 g.
  • Peroksit değeri 7,1–13,06 meq O₂/kg yağ; serbest yağ asidi %0,5–0,74 (oleik asit cinsinden).
  • Toplam klorofil 7,69–12,29 mg/kg yağ; toplam karotenoid 4,24–5,66 mg/kg yağ.
  • Tüketime hazır meyve etinde pH 3,8–4,3, asit %0,16–0,24 (laktik asit), tuz %5,12–5,38.
  • Endüstride 351–380 adet/kg olarak sınıflandırılır.

Hatay Halhalı Zeytini nasıl üretilir?

Ekim–mart arasında fidan dikilir; ağaç arası 5–7 m bırakılır. Eylül–ekimde yeşil olgunlukta elle veya makineyle hasat edilip plastik kasalarda serin, kuru yerde tutulur. Kırma zeytin için meyveler ahşap tokmak/taşla ya da makineyle kırılır. Belgedeki diğer üretim adımları aşağıdaki listede sıralanıyor.

Nasıl tüketilir ve saklanır?

Kırma ya da salamura yeşil zeytin olarak tüketilir; çok tuzlu salamuradakiler tüketimden önce suda bekletilerek tuzu alınır. Çiçeklenme mayıs, hasat (yeşil olgunluk) eylül–ekim; siyah olgunluk aralık. İşlenmiş zeytin oda koşullarında (ortalama 25 °C) 6 ay–1 yıl dayanır.

Coğrafi işaret

TÜRKPATENT kaydına göre 8 Mayıs 2023 tarihinde 1353 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; tescil ettiren Antakya Ticaret ve Sanayi Odası. Coğrafi sınır: Hatay ili. Denetim: Antakya TSO koordinasyonunda Hatay İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü ve Antakya TSO’dan birer uzmanla 3 kişilik ekip; mayıs–kasım döneminde yılda bir kez ve şikâyet üzerine. Mahreç işareti, ürünün ününün ya da üretim biçiminin bu coğrafyayla özdeşleştiğini gösterir. Bu adı yalnızca tescil belgesindeki koşullara uyan üreticiler kullanabilir.

İlgili lezzetler

Hatay’ın diğer tescilli ürünlerinden Altınözü Cimemi, Altınözü Zeytinyağı, Antakya Carra Peyniri sayfalarına da bakabilirsin. Yöre hakkında bilgi Hatay sayfasında.

  • Coğrafi işaretli
  • Sofralık zeytin
  • Hatay mutfağı
  • Mahreç işareti

Lezzetin Hikâyesi

Hatay Halhalı Zeytini için başvuruyu 31 Aralık 2020 tarihinde Antakya Ticaret ve Sanayi Odası yaptı; C2020/464 numaralı dosya 8 Mayıs 2023 tarihinde 1353 numarayla tescille sonuçlandı.

Bu Ürünle Yapılanlar

Hatay Halhalı Zeytini kullanılan ve sitemizde sayfası olan lezzetler:

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Ürün ve girdiler

  • Halhalı çeşidi zeytin
  • 5 kg zeytine 75 g sodyum hidroksit (salamura için acılık giderme)
  • içme suyu kalitesinde su
  • geleneksel yöntemde yaklaşık %20–22, endüstride %12–15 salamura tuzu

Hazırlanışı

  1. Adım 1 Ekim–mart arasında fidan dikilir; ağaç arası 5–7 m bırakılır.
  2. Adım 2 Eylül–ekimde yeşil olgunlukta elle veya makineyle hasat edilip plastik kasalarda serin, kuru yerde tutulur.
  3. Adım 3 Kırma zeytin için meyveler ahşap tokmak/taşla ya da makineyle kırılır.
  4. Adım 4 Kırma zeytin her gün suyu değiştirilerek 1–1,5 ay suda bekletilip acılığı giderilir.
  5. Adım 5 Salamura zeytin 5 kg’a 75 g sodyum hidroksitli çözeltide yaklaşık 1 gün tutulup birkaç kez durulanır.
  6. Adım 6 Salamura tuzu geleneksel yöntemde yumurtanın yüzdüğü yoğunluğa (yaklaşık %20–22) ayarlanır.
  7. Adım 7 250, 500, 1000 g plastik ya da 500–1000 g cam ambalaja konur.

Hatay Halhalı Zeytini Hangi Yöreye Ait?

Hatay Halhalı Zeytini, Altınözü, Antakya, Arsuz, Belen, Defne, Dörtyol, Erzin, Hassa, İskenderun, Kırıkhan, Kumlu, Payas, Reyhanlı, Samandağ, Yayladağı yöresine özgüdür. İlçe sayfalarında yörenin gezilecek yerlerini ve köylerini bulabilirsiniz.

Hatay Halhalı Zeytini Hakkında Sık Sorulanlar

Hatay Halhalı Zeytini coğrafi işaretli mi?

Evet. 8 Mayıs 2023 tarihinde 1353 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; tescil ettiren Antakya Ticaret ve Sanayi Odası.

Hatay Halhalı Zeytini hangi bölgeye ait?

Tescil belgesine göre coğrafi sınırı: Hatay ili.

Hatay Halhalı Zeytini nasıl üretilir?

Ekim–mart arasında fidan dikilir; ağaç arası 5–7 m bırakılır. Eylül–ekimde yeşil olgunlukta elle veya makineyle hasat edilip plastik kasalarda serin, kuru yerde tutulur.

Hatay Halhalı Zeytini nasıl servis edilir?

Kırma ya da salamura yeşil zeytin olarak tüketilir; çok tuzlu salamuradakiler tüketimden önce suda bekletilerek tuzu alınır.

Hatay Halhalı Zeytini nasıl saklanır?

İşlenmiş zeytin oda koşullarında (ortalama 25 °C) 6 ay–1 yıl dayanır.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

  • Hatay Halhalı Zeytini için bugün kaç üretici coğrafi işaret kullanım yetkisine sahip?
Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?