Deyrulzafaran Manastırı (Mor Hananyo) Buradasınız
Başlangıç
Kilise ve Manastır
Deyrulzafaran Manastırı (Mor Hananyo)
Mardin / Artuklu
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Mardin'in doğusundaki Deyrulzafaran, yüzyıllarca Süryani Ortodoks Patrikhanesi'ne ev sahipliği yapmış, bugün de manastır olarak işleyen bir yapı topluluğudur.
Hakkında
Hakkında
Deyrulzafaran Manastırı, Mardin'in doğusunda, ovaya bakan bir tepenin yamacında yer alan Süryani Ortodoks manastırıdır (Vikipedi). Mor Hananyo Manastırı olarak da bilinir; Tur Abdin kültür bölgesinin önemli yapılarından biridir (Vikipedi). Kültür envanteri kayıtlarında Artuklu ilçesinde gösterilir ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndeki Tur Abdin teması altında yer alır (Kültür Envanteri).
Manastıra verilen "Zafaran" adı için bir rivayet, harç kirecine safran karıştırıldığını ve duvarlardaki sarımsı rengin buradan geldiğini anlatır; bir başka görüş adı bölgedeki safran yetiştiriciliğine bağlar (Vikipedi).
Tarihçe
Manastırın bir inşa kitabesi yoktur. Bilinen en eski yapısı 6. yüzyıla tarihlenen Meryem Ana Kilisesi'dir; Mor Hananyo Kilisesi ise 793'te eklenmiştir. Bu tarihlere dayanarak manastırın 6. ile 8. yüzyıllar arasında oluştuğu düşünülür (Kültür Envanteri). Vikipedi'ye göre manastır 493'te Mor Şlemun tarafından kuruldu; 793-816 yılları arasında Mardin metropoliti Mor Hananyo yapıyı satın alıp onardı ve bir kütüphane kurdu.
Manastır uzun süre Süryani Ortodoks Patrikhanesi'nin merkezi oldu. Kültür Envanteri bu dönemi 1293-1932 arası olarak verir; Vikipedi ise patriklik makamının 1160'lı yıllardan 1932'ye kadar burada bulunduğunu yazar. 1932'den sonra patrikhane Suriye'ye taşındı (Vikipedi). 1881'de kurulan matbaa 1888'de ilk kitabını bastı (Vikipedi).
Mimari
Yapı topluluğu geniş bir alana zamanla eklenen birimlerden oluşur; kesme taş, düzgün kesme taş ve moloz taş kullanılmıştır ve kompleks üç kademede yükselir (Kültür Envanteri). Vikipedi'ye göre yapı topluluğu yaklaşık 71 x 63 metrelik bir alanı kaplar; avluyu dört yönden revaklar çevreler.
Neler görülür?
Avlunun altında, manastırdan daha eski olduğu kabul edilen, harçsız büyük taşlarla örülmüş bir yeraltı mekânı bulunur; doğudaki küçük açıklıktan giren gün ışığı içerideki nişe ulaşır (Vikipedi). Haç planlı, kubbeli Mor Hananyo Kilisesi; apsisinde mozaik kalıntıları bulunan Meryem Ana Kilisesi; 1696-1699 yıllarında yapılan Patrik Tahtı Kilisesi ve patrik ile metropolitlerin gömülü olduğu mezar odası yapı topluluğunun başlıca bölümleridir (Vikipedi). Kütüphanede 9. yüzyıla kadar inen 300'den fazla Süryanice ve Arapça el yazması bulunduğu belirtilir (Vikipedi).
Ziyaret
Manastır bugün hem keşişlerin yaşadığı bir dini merkez hem de ziyaretçilere açık bir yerdir (Vikipedi). Ziyaretçilerden uygun kıyafet giymeleri beklenir (Vikipedi). Mardin İl Bağımlılıkla Mücadele Koordinasyon Kurulu, 5 Haziran 2026'da manastırın kapalı ve açık tüm alanlarını dumansız hava sahası ilan etti (Medyascope, 2026). Girişte kafe, hediyelik eşya satış noktası ve küçük bir müze bölümü bulunduğu kaydedilir (Vikipedi).
- Öne çıkan Yüzyıllarca Süryani Patrikhanesi'nin merkezi
- Eski adı Mor Hananyo Manastırı; ilk adı Mor Şlemun (Aziz Süleyman)
- Kategori Kilise ve Manastır
Galeri
1 fotoğrafHarita
Deyrulzafaran Manastırı (Mor Hananyo)
Bu yer bir rotada
Mardin–Dara–Nusaybin: 4 durak, Deyrulzafaran Manastırı (Mor Hananyo) 1. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
-
Dara Antik Kenti
Artuklu
-
Mor Yakup Kilisesi
Nusaybin
-
Zeynel Abidin Camii ve Külliyesi
Önceki duraktan ~0,1 km
Buradan Az Ötede
Deyrulzafaran Manastırı (Mor Hananyo)'a yakın tarihi ve doğal yerler
Tüm benzer yerleri gör
Kaynaklar
- Vikipedi “Mor Hananyo Monastery”, (erişim 13.10.2026) Ansiklopedi
- Kültür Envanteri “Deyrulzafarân Manastırı”, (erişim 13.10.2026)
- Medyascope 6 Haziran 2026, (erişim 13.10.2026)
- Vikivoyage “Mardin”, (erişim 13.10.2026)
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Deyrulzafaran Manastırı (Mor Hananyo)'dan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Deyrulzafaran Manastırı (Mor Hananyo) hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.