İçeriğe geç
Lezzet

Uşak Susamı

Uşak

Uşak Susamı, Uşak’a özgü, Sesamum indicum bitkisinin tohumlarının hasat edilip kurutulmasıyla elde edilen, yağ oranı yüksek bir susamdır. 2026 tescilli.

Uşak Susamı Hakkında

Uşak Susamı nedir?

Uşak Susamı, *Sesamum indicum* L. türü susam bitkisinin tohumlarının hasat edilip işlenmesi ve kurutulmasıyla elde edilen yağlı bir tohumdur. TÜRKPATENT tescil belgesine göre öğütülmeden, öğütülmemiş baharat olarak satılır. Belge ayırt edici özellikleri yüksek verim, yüksek yağ oranı ve kavrulunca belirginleşen, cevizimsi bir tat ve aroma olarak sayar.

Özellikler

Belgeye göre yağ oranı uygun koşullarda %55’e kadar çıkabilir; bin dane ağırlığı 2–4 g, rutubet en fazla %8’dir. Tohum küçük, yassı ve ovaldir, rengi beyaz-sarı ya da kahverengi tonlarındadır. Bitki ortalama 1 m boylanır ve iklime göre 90–120 günde olgunlaşır.

Yetiştirme

Ekim toprak sıcaklığı 12 °C’yi geçince yapılır: ana ürün için nisan–mayıs, ikinci ürün için temmuz. Belgeye göre susam çoğunlukla buğday ve arpadan sonra ikinci ürün olarak ekilir; dekara yaklaşık 300 g tohum, sıra arası 50 cm, sıra üzeri 15 cm kullanılır. Hasat kapsüller kahverengileşip alt yapraklar sararınca yapılır: ana üründe ağustos–eylül, ikinci üründe ekim. Tohum çoğunlukla güneşte, düzenli çevrilerek kurutulur.

Coğrafi işaret

Uşak Ticaret ve Sanayi Odası’nın 17 Mart 2025’teki başvurusuyla (C2025/000083), 16 Haziran 2026’da 1867 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; coğrafi sınır Uşak ilidir. Denetimi oda koordinatörlüğünde Uşak İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Uşak Ticaret Borsası’nın katılımıyla en az üç kişilik kurul yılda en az bir kez yapar. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2025 tarihli Uşak Tarımsal Yatırım Rehberi, TÜİK 2024 verisiyle Uşak’ta 1.238 ton susam üretildiğini ve bunun Türkiye üretiminin %8,57’si olduğunu yazıyor.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Uşak ilinin tamamıdır; belge tek bir ilçe adı vermiyor.

  • Coğrafi işaretli
  • Susam
  • Yağlı tohum
  • Çeşni
  • Uşak

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi bir tarihçe anlatısı vermiyor. Ürünün coğrafi bağını Uşak’ın karasal iklimine ve tarım alanlarındaki gece–gündüz sıcaklık farkına bağlıyor; belgeye göre bu fark yağ oranının yükselmesine yardım ediyor. Uşak Susamı, aynı gün tescil edilen Uşak Keten Tohumu ile birlikte ilin 2026’daki iki yeni coğrafi işaretinden biri.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Yetiştirme girdileri (dekar başına)

  • ~300 g tohumluk
  • ~2 ton organik gübre (≈ sürümden önce, belgede ideal miktar)
  • toprak analizine göre azotlu ve fosforlu gübre

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Toprağı hazırla Sonbaharda derin sürüm, ilkbaharda tırmık ya da diskaroyla yüzey işleme yapılır.
  2. Ek Toprak 12 °C’yi geçince 2,5–4 cm derinliğe, sıra arası 50 cm, sıra üzeri 15 cm ekilir.
  3. Sula Ekimden sonra can suyu verilir; asıl sulama çimlenme ve çiçeklenmede yapılır.
  4. Hasat et Kapsüller kahverengileşip alt yapraklar sararınca elle ya da makineyle hasat edilir.
  5. Kurut ve ayıkla Tohum temiz zeminde güneşte, çevrilerek kurutulur; elenip sınıflandırılır.

Uşak Susamı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Uşak Susamı Hakkında Sık Sorulanlar

Uşak Susamı’nın yağ oranı ne kadar?

Tescil belgesine göre uygun koşullarda %55’e kadar çıkabiliyor.

Uşak Susamı nasıl satılır?

Öğütülmeden, öğütülmemiş baharat olarak; dökme ya da gıdaya uygun ambalajda.

Ne zaman hasat edilir?

Ana ürün ağustos–eylülde, buğday ve arpadan sonra ekilen ikinci ürün ekimde.

Uşak ne kadar susam üretiyor?

Uşak Tarımsal Yatırım Rehberi’ne (2025) göre TÜİK 2024 verisiyle 1.238 ton, Türkiye üretiminin %8,57’si.

Uşak Susamı hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 1867, tescil tarihi 16 Haziran 2026, tescil ettiren Uşak Ticaret ve Sanayi Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?