İçeriğe geç
Lezzet

Karahallı Kavunu

Karahallı · Uşak

Karahallı Kavunu, Karahallı’ya özgü, 905–1036 m rakımda sulanmadan yetiştirilen, ince kabuklu, sarı-yeşil kırçıllı, turuncumsu etli yerel bir kavundur.

Karahallı Kavunu Hakkında

Karahallı Kavunu nedir?

Karahallı Kavunu, Karahallı ilçesinde yetişen ince kabuklu, yerel bir *Cucumis melo* kavunudur. TÜRKPATENT tescil belgesine göre hafif yuvarlak oval, küçük ile orta arası boyda bir meyvedir; kabuğu sarı-yeşil ve kırçıllı, eti turuncuya yakın sarımtırak renktedir. Belge ürünün Karahallı Düğleği, Cemile Düğleği, Cezik Kavunu ve Çoban Almaz adlarıyla da anıldığını yazar.

Ölçüler

Belgeye göre meyve 2–6 kg ağırlığında, 15–20 cm çapında ve 14–19 cm boyundadır. Kabuk 0,4–1,5 cm, et 5,0–8,5 cm kalınlığındadır. Suda çözünür kuru madde (şeker) oranı %11–14, verim dekara 1,5–2,0 tondur. Raf ömrü kısadır; ince kabuğu yüzünden nakliyede sepetlere tek sıra dizilir ve muhafaza süresi 10 gündür.

Sulamasız yetiştirme

Ekim 23 Nisan–6 Mayıs arasında, ocak tabanına bir kürek ahır gübresi karıştırılmış toprak serilerek yapılır; her ocağa 3–4 tohum atılır. Belgeye göre nisan-mayıs yağmurları yeterli sayılır ve ilave sulama yapılmaz; gübre de yalnızca ekimde verilir. Tohum bir önceki yılın ürününden ayrılır. Hasat ağustosun ikinci haftası ile eylülün üçüncü haftası arasında, sapın dibindeki iki küçük kulakçık kuruyup kabuk parlaklaşınca yapılır.

Coğrafi işaret

Karahallı Belediyesi’nin 21 Mayıs 2022’deki başvurusuyla (C2022/000148), 22 Mayıs 2023’te 1359 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Karahallı ilçesinin 905–1036 m rakımlı alanlarıdır. Denetimi belediye koordinasyonunda Karahallı Belediyesi, Karahallı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Karahallı Ticaret ve Sanayi Odası’ndan birer uzmanla en az üç kişilik kurul yılda bir kez yapar.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Karahallı ilçesidir; il sayfası için Uşak.

  • Coğrafi işaretli
  • Kavun
  • Düğlek
  • Meyve
  • Karahallı
  • Uşak

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi bir tarihçe anlatısı vermiyor; kavunun özelliklerini Karahallı’nın iklim ve toprağına bağlıyor. Belgeye göre yazın yağışın az olması, killi toprağın suyu dengeli tutması ve haziran–eylül arasında nemin düşük olması bitkiyi su stresine dayanıklı kılıyor; hafif alkali toprak ve ağustosta 30 °C’yi aşan sıcaklıklar şeker oranını ve aromayı artırıyor. Açık tozlaşan yerel tohumun her yıl çiftçinin kendi ürününden ayrılması, belgedeki ifadeyle melezleşmeyi düşük tutuyor.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Yetiştirme girdileri (dekar başına)

  • 300–475 g tohum (≈ önceki yılın ürününden)
  • 1 kürek / ocak ahır gübresi (≈ yalnızca ekimde)
  • 3–4 adet / ocak tohum

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Toprağı hazırla Sonbaharda 25–30 cm sürülür, şubat–mart’ta ikinci işleme yapılır.
  2. Tohumu ıslat Tohum ekimden önce 20–25 °C suda 1–2 saat bekletilir.
  3. Ek 23 Nisan–6 Mayıs arasında 40–50 cm genişlik, 15–20 cm derinlikte ocaklar açılır; tabana gübreli toprak serilip 3–4 tohum ekilir.
  4. Seyrelt ve çapala 2–3 gerçek yaprakta seyreltilir; 3–4 kez çapalanıp boğaz doldurulur.
  5. Uçla Dallar 4.–5. yapraktan uçlanır, meyve seyreltilir.
  6. Hasat et Sap dibindeki kulakçıklar kuruyup kabuk parlaklaşınca toplanır, 18–20 kg’lık sepetlere tek sıra dizilir.

Karahallı Kavunu Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Karahallı Kavunu Hakkında Sık Sorulanlar

Karahallı Kavunu sulanır mı?

Tescil belgesine göre hayır; nisan–mayıs yağmurları yeterli sayılır ve ilave sulama yapılmaz.

Karahallı Kavunu’nun başka adları var mı?

Belge Karahallı Düğleği, Cemile Düğleği, Cezik Kavunu ve Çoban Almaz adlarını sayıyor.

Ne zaman hasat edilir?

Ağustosun ikinci haftası ile eylülün üçüncü haftası arasında.

Karahallı Kavunu ne kadar dayanır?

Belgeye göre raf ömrü kısa, muhafaza süresi 10 gün; ince kabuğu nedeniyle nakliyeye dayanıksız.

Karahallı Kavunu hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 1359, tescil tarihi 22 Mayıs 2023, tescil ettiren Karahallı Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?