İçeriğe geç
Lezzet

Uşak Keten Tohumu

Uşak

Uşak Keten Tohumu, Uşak’a özgü, Linum usitatissimum bitkisinin tohumlarının hasat edilip kurutulmasıyla elde edilen, yağlı ve parlak bir tohumdur.

Uşak Keten Tohumu Hakkında

Uşak Keten Tohumu nedir?

Uşak Keten Tohumu, *Linum usitatissimum* L. türü keten bitkisinin tohumlarının hasat edilip kurutulmasıyla elde edilen yağlı bir tohumdur. TÜRKPATENT tescil belgesine göre tohumlar yaklaşık 5 mm uzunluğunda, yassı, oval, parlak ve pürüzsüzdür; rengi sarı, kahverengi ve kırmızı tonlarındadır. Dokunulduğunda yağlı ve kaygan bir his verir.

Özellikler

Belgeye göre bin dane ağırlığı yaklaşık 6 g’dır; yağ oranı en az %30, protein oranı en az %15, lif içeriği en az %20’dir. Bitki liflik ya da yağlık tipte, yazlık ya da kışlık ekilebilir; çiçekleri pembe, mor, mavi, eflatun ya da beyaz olabilir. Belgedeki takvime göre tohum ekimden 100–120 gün sonra hasat olgunluğuna gelir.

Yetiştirme

Yazlık ekim için en uygun dönem mart–nisandır. Tohum yaklaşık 2 cm derine, sıra arası 15–20 cm, sıra üzeri 2–3 cm olacak biçimde ekilir; dekara ortalama 6 kg tohum kullanılır. Aynı tarlaya üst üste keten ekilmez. Hasat alt yapraklar sarardığında ve kapsüller kahverengileştiğinde, tohum dökülmesin diye tam olgunlaşmadan, yaz sonu ya da sonbahar başında yapılır; tohum güneşte ya da sıcak hava makinelerinde kurutulur.

Coğrafi işaret

Uşak Ticaret ve Sanayi Odası’nın 24 Mart 2025’teki başvurusuyla (C2025/000091), 16 Haziran 2026’da 1868 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; coğrafi sınır Uşak ilidir. Denetimi oda koordinatörlüğünde Uşak İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Uşak Ticaret Borsası’nın katılımıyla en az üç kişilik kurul yılda en az bir kez yapar; raporlar her yıl TÜRKPATENT’e sunulur.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Uşak ilinin tamamıdır; belge tek bir ilçe adı vermiyor.

  • Coğrafi işaretli
  • Keten tohumu
  • Yağlı tohum
  • Uşak

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi bir tarihçe anlatısı vermiyor; ürünün coğrafi bağını Uşak’ın karasal iklimine ve gece–gündüz sıcaklık farkına bağlıyor, belgeye göre bu fark yağ oranını artırıyor. Uşak Keten Tohumu, aynı gün 1867 numarayla tescil edilen Uşak Susamı ile birlikte ilin 2026’daki iki yeni coğrafi işaretinden biri. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2025 tarihli Uşak Tarımsal Yatırım Rehberi’nde keten üretimine ait bir veri yok; il düzeyindeki üretim miktarını doğrulayamadık.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Yetiştirme girdileri (dekar başına)

  • ~6 kg tohumluk
  • 2–3 ton organik gübre (≈ sonbaharda ahır ya da çiftlik gübresi)
  • toprak analizine göre azotlu ve fosforlu gübre

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Toprağı hazırla Sonbaharda derin sürüm, ilkbaharda tırmık ya da diskaroyla yüzey düzeltmesi yapılır.
  2. Ek Mart–nisanda yaklaşık 2 cm derine, sıra arası 15–20 cm, sıra üzeri 2–3 cm ekilir.
  3. Sula Çimlenme, erken gelişme ve çiçeklenmede sulanır; hasattan önce temmuzda sulama azaltılır.
  4. Hasat et Alt yapraklar sarardığında ve kapsüller kahverengileştiğinde, tam olgunlaşmadan hasat edilir.
  5. Kurut ve ayıkla Güneşte ya da sıcak hava makinesinde kurutulur; kırık ve bozuk tohumlar ayrılır.

Uşak Keten Tohumu Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Uşak Keten Tohumu Hakkında Sık Sorulanlar

Uşak Keten Tohumu nasıl tanınır?

Tescil belgesine göre yaklaşık 5 mm uzunluğunda, yassı, parlak, sarı-kahverengi-kırmızı tonlarında ve dokununca kaygan.

Yağ oranı ne kadar?

Belge en az %30 yağ, en az %15 protein ve en az %20 lif istiyor.

Ne zaman ekilir ve hasat edilir?

Yazlık ekim mart–nisanda; hasat yaz sonu ya da sonbahar başında, ekimden 100–120 gün sonra.

Uşak’ta ne kadar keten tohumu üretiliyor?

Doğrulanmadı; Uşak Tarımsal Yatırım Rehberi (2025) keten için veri vermiyor.

Uşak Keten Tohumu hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 1868, tescil tarihi 16 Haziran 2026, tescil ettiren Uşak Ticaret ve Sanayi Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?