İçeriğe geç
Lezzet

Tarsus Yayla Bandırması

Mersin

Tarsus Yayla Bandırması, Mersin’e özgü, ipe dizilmiş cevizin Topacık üzümü pekmezi ve nişastadan yapılan palızaya batırılıp kurutulduğu bir cevizli sucuktur.

Tarsus Yayla Bandırması Hakkında

Tarsus Yayla Bandırması nedir?

Tarsus Yayla Bandırması, ipe dizilmiş ceviz içlerinin pekmez ve nişastayla pişirilen karışıma batırılıp kurutulmasıyla yapılan cevizli pekmez sucuğudur. TÜRKPATENT tescil belgesine göre pekmez, 69 numarayla tescilli Tarsus Beyazı Üzüm (Topacık) üzümünden yapılır; üretimde tatlandırıcı ya da renklendirici kullanılmaz. Belge pekmez ve nişasta karışımının yörede “palıza” diye adlandırıldığını yazar.

Üretim

Belgedeki oranlar üzüm pekmezi %50 (±4), su %25 (±2), ceviz içi %15 (±2) ve nişasta %10 (±1)’dur. Pekmez geniş bir kapta şıra kıvamına gelene kadar suyla sulandırılır, nişasta eklenip 45 dakika sürekli karıştırılarak pişirilir. Ceviz içleri dörtte birden küçük olmayacak biçimde bölünür ve iğneyle temiz bir ipe yaklaşık 50 cm uzunluğa kadar dizilir. Dizili cevizler palızaya bir ya da iki kez batırılır ve yüksek bir yerden asılarak açık, kuru havada 3 gün kurutulur. Belgeye göre ürün serin ve kuru ortamda, ipe asılı olarak 6 ay saklanabilir.

Coğrafi işaret

Tarsus Belediyesi’nin 10 Aralık 2004’teki başvurusuyla (C2004/016), 4 Aralık 2008’de 105 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; belgeye göre başvuru 9 Kasım 2005 tarihli, 25988 sayılı Resmî Gazete’de ilan edildi ve tescilde 15 Haziran 2021 tarihli, 103 sayılı Bülten’de değişiklik ilan edildi. Coğrafi sınır Mersin ilidir ve tüm üretim aşamaları bu sınırda yapılır. Denetimi Tarsus Belediyesi koordinasyonunda, Tarsus Ticaret Odası’ndan 1 ve belediyeden 3 kişinin bulunduğu 4 kişilik kurul yılda bir kez, gerektiğinde ve şikâyet üzerine yapar. “Tarsus Yayla Bandırması” ibaresi ve mahreç amblemi ürün ya da ambalaj üzerinde bulunur.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Mersin ilidir; tescil ettiren Tarsus belediyesidir. Satış noktalarını doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Pekmezli sucuk
  • Ceviz
  • Pekmez
  • Palıza
  • Mahreç işareti
  • Tarsus Belediyesi
  • Tarsus
  • Mersin

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi ürünün eskiden kış için evde hazırlanan bir yiyecekken zamanla ticari üretime geçtiğini ve yapımının ustalık gerektirdiğini yazar; yıl ya da olay vermez. Mersin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün coğrafi işaretli ürünler sayfası ürünü ilin tescilli ürünleri arasında listeler.

Nasıl Üretilir?

  • Porsiyon 1 dilim

Malzemeler

Palıza (belgedeki oranlar)

  • %50 (±4) üzüm pekmezi (≈ Tarsus Beyazı Üzüm (Topacık))
  • %25 (±2) su
  • %10 (±1) nişasta

Dolgu

  • %15 (±2) ceviz içi (≈ dörtte birden küçük olmayan parçalar)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Sulandır Pekmezi geniş kapta şıra kıvamına gelene kadar suyla sulandır.
  2. Pişir Nişastayı ekle, 45 dakika sürekli karıştırarak palıza kıvamına getir.
  3. Diz Ceviz içlerini iğneyle temiz ipe yaklaşık 50 cm uzunluğa kadar diz.
  4. Batır Dizili cevizleri palızaya bir ya da iki kez batır.
  5. Kurut Yüksek bir yere asıp açık ve kuru havada 3 gün kurut.

Tarsus Yayla Bandırması Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Tarsus Yayla Bandırması Hakkında Sık Sorulanlar

Tarsus Yayla Bandırması hangi pekmezle yapılır?

Belgeye göre tescilli Tarsus Beyazı Üzüm (Topacık) üzümünden yapılan pekmezle.

Palıza nedir?

Sulandırılmış pekmezin nişastayla 45 dakika pişirilmesiyle elde edilen karışımın yöredeki adı.

Ne kadar kurutulur?

Açık ve kuru havada asılı olarak 3 gün.

Ne kadar saklanır?

Belgeye göre serin ve kuru ortamda ipe asılı olarak 6 ay.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 105, tescil tarihi 4 Aralık 2008.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?