İçeriğe geç
Lezzet

Bozyazı Kavutu

Bozyazı · Mersin

Bozyazı Kavutu, Bozyazı ve Anamur’a özgü, keçiboynuzu, yer fıstığı, susam ve akdarının pişirilmeden dövülmesiyle yapılan helva görünümlü bir yörük yiyeceğidir.

Bozyazı Kavutu Hakkında

Bozyazı Kavutu nedir?

Bozyazı Kavutu, keçiboynuzu, susam, yer fıstığı ve akdarının dövülerek karıştırılmasıyla hazırlanan, pişirilmeyen geleneksel bir yörük yiyeceğidir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre ürün kahverengi ve helva görünümlüdür, yer fıstığı ve susamdan gelen, çikolatalı tahini andıran bir kokusu vardır; hafif tatlıdır ve ağızda dağılır. İlave şeker ya da tatlandırıcı kullanılmaz. Belge yörede “çoban helvası” diye de anıldığını yazar.

Üretim

Belgedeki ortalama oranlar yer fıstığı %50, keçiboynuzu %25, susam %12,5 ve akdarı %12,5’tir. Geleneksel üretimde malzemeler kayaya oyulmuş dibek taşında (ay taşı), katran ve ladin ağacından büyük tokmaklarla (solgu) dövülür: önce keçiboynuzu macun kıvamına gelene kadar dövülür, sonra yer fıstığı ve akdarı eklenir, en son susam katılıp helva kıvamına getirilir.

Endüstriyel üretimde bileşenler kurutulur (yer fıstığı 80 °C’de 60 dakika, akdarı 60 °C’de 45 dakika, susam 60 °C’de 20 dakika), öğütülür ve yoğurma kazanında susam eklenerek yaklaşık 45 dakika yoğrulur. Belgeye göre ürün oda sıcaklığında (25–30 °C) en fazla 3 ay, buzdolabında 1 yıl saklanır.

Coğrafi işaret

Dokuma ve Kültür Ürünleri Geliştirme Derneği’nin (DOKUDER) 12 Temmuz 2018’deki başvurusuyla (C2018/150), 3 Eylül 2020’de 530 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Mersin ili Bozyazı ve Anamur ilçeleridir ve üretimin tüm aşamaları bu sınırda yapılır. Denetimi DOKUDER koordinatörlüğünde, DOKUDER, Bozyazı Belediyesi, Bozyazı Esnaf ve Sanatkârlar Odası ve Bozyazı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden birer temsilcinin bulunduğu 4 kişilik merci yılda bir kez ve şikâyet üzerine yapar; karışım oranları ve akdarı kullanımı denetlenir.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Bozyazı ve Anamur ilçeleridir. Satış noktalarını doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Kavut
  • Çoban helvası
  • Keçiboynuzu
  • Yer fıstığı
  • Susam
  • Akdarı
  • Mahreç işareti
  • Bozyazı
  • Anamur
  • Mersin

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre kavut, hazırlanması ve taşınması kolay olduğu için eskiden uzun yolculuklarda tercih edildi; belge hac, askerlik, yayla göçü ve çobanlığı bu kullanımlar arasında sayar. Belge ürünün pişirilmeden ve kendine özgü yöntemle uzun yıllardır üretildiğini yazar, ancak yıl vermez.

Nasıl Üretilir?

  • Porsiyon 1 dilim

Malzemeler

Kavut (belgedeki ortalama oranlar)

  • %50 yer fıstığı
  • %25 keçiboynuzu
  • %12,5 susam
  • %12,5 akdarı

Hazırlanışı

  1. Döv Keçiboynuzunu dibek taşında macun kıvamına gelene kadar döv.
  2. Ekle Yer fıstığı ve akdarını ekleyip dövmeyi sürdür.
  3. Bitir En son susamı ekle, helva kıvamına gelene kadar döv.
  4. Sakla Oda sıcaklığında en fazla 3 ay, buzdolabında 1 yıl sakla.

Bozyazı Kavutu Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Bozyazı Kavutu Hakkında Sık Sorulanlar

Bozyazı Kavutu pişirilir mi?

Hayır; belgeye göre içeriği pişirilmez, dövülerek hazırlanır.

İçinde şeker var mı?

İlave şeker ya da tatlandırıcı kullanılmaz; tat keçiboynuzundan gelir.

Yöredeki diğer adı ne?

Belgeye göre çoban helvası.

Ne kadar saklanır?

Oda sıcaklığında en fazla 3 ay, buzdolabında 1 yıl.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 530, tescil tarihi 3 Eylül 2020.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?