İçeriğe geç
Lezzet

Tarsus Sarıulak Zeytini

Tarsus · Mersin

Tarsus Sarıulak Zeytini, Tarsus’a özgü, Sarıulak çeşidinden elle hasat edilip yeşil ya da siyah sofralık olarak suda ve salamurada tatlandırılan bir zeytindir.

Tarsus Sarıulak Zeytini Hakkında

Tarsus Sarıulak Zeytini nedir?

Tarsus Sarıulak Zeytini, Sarıulak çeşidinden elde edilen, yeşil ve siyah sofralık olarak değerlendirilen zeytindir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre ağaçlar Tarsus’ta yetişen fidanlardan aşılama ve çelikleme ile çoğaltılır. Meyve uzun silindirik biçimlidir, olgun meyve koyu vişne-siyah renk alır. Belge Tarsus’taki meyvede 100 meyve ağırlığını 335–438 g, kilogramdaki meyve sayısını 228–281, et oranını %78,20–80,70, yağ oranını %18,72–19,56 olarak verir. Belgeye göre Tarsus dışında yetiştirilen Sarıulak’ta çekirdek daha iri ve et oranı daha düşüktür.

Belge Tarsus’taki yaklaşık 1 milyon 700 bin zeytin ağacının yaklaşık %25’inin bu çeşit olduğunu yazar.

Hasat ve işleme

Hasat 1 Ekim–30 Kasım arasında makine kullanılmadan elle yapılır; darbe almış, lekeli ya da pürüzlü yüzeyli zeytinler ayrılır. Tarsus’ta yeşil olum ekimde, siyah olum aralıkta gerçekleşir. Hızlı tüketim için zeytinler çizilir ya da tokaçla kırılır, tuz, kimyasal madde ve ısıl işlem kullanılmadan her gün değiştirilen içme suyunda 5–7 günde tatlandırılır. Uzun saklama için %5–10 tuzlu suda, suyu değiştirilmeden tatlandırılır; belgeye göre böyle 10–12 ay muhafaza edilebilir.

Coğrafi işaret

Tarsus Ticaret Borsası’nın 18 Nisan 2017’deki başvurusuyla (C2017/030), 16 Nisan 2018’de 345 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Mersin ili Tarsus ilçesidir. Denetimi zeytin konusunda uzman en az 7 kişilik komisyon (Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, ilçe tarım müdürlüğü, Tarsus Ticaret Borsası, Tarsus TSO, zeytin platformu ve bir üretici) her yıl hasat döneminde (ekim–kasım) bir kez, gerektiğinde ve şikâyet üzerine yapar. Ambalajda “Tarsus Sarıulak Zeytini” ibaresi ve logo kullanılır.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Tarsus ilçesidir. Aynı zeytinden üretilen yağ da Tarsus Sarıulak Zeytinyağı adıyla ayrıca tescillidir. Satış noktalarını doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Zeytin
  • Sofralık zeytin
  • Sarıulak
  • Menşe adı
  • Tarsus Ticaret Borsası
  • Tarsus
  • Mersin

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi yöreyle bağı tarihsel bir olaya değil, çeşidin Tarsus kökenli olmasına ve Tarsus dışında yetiştirildiğinde beklenen özellikleri göstermemesine dayandırır. Belge, Küçük Kösebalcı, Ereze, Karadirlik ve Çavdarlı’dan alınan örneklerin 4 yıllık ortalamalarını verir.

Nasıl Üretilir?

  • Porsiyon 1 kâse

Malzemeler

Hızlı tüketim

  • 1 birim Sarıulak zeytini (≈ çizilmiş ya da kırılmış)
  • yeterince içme suyu (≈ her gün değiştirilir)

Uzun saklama

  • 1 birim Sarıulak zeytini
  • %5–10 tuzlu su (≈ içme suyuyla)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Topla 1 Ekim–30 Kasım arasında elle hasat et; kusurlu taneleri ayır.
  2. Hazırla Zeytinleri çiz ya da tokaçla kır.
  3. Tatlandır Hızlı tüketim için suyu her gün değiştirerek 5–7 gün beklet.
  4. Salamura Uzun saklama için %5–10 tuzlu suya koy, suyu değiştirme; 10–12 ay saklanır.

Tarsus Sarıulak Zeytini Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Tarsus Sarıulak Zeytini Hakkında Sık Sorulanlar

Tarsus Sarıulak Zeytini’ni ayıran ne?

Belgeye göre Tarsus’ta yetişen meyvenin çekirdeği daha küçük, et oranı daha yüksektir.

Ne zaman hasat edilir?

1 Ekim–30 Kasım arasında, elle.

Nasıl tatlandırılır?

Hızlı tüketim için tuzsuz suda 5–7 gün, uzun saklama için %5–10 tuzlu suda.

Hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 345, tescil tarihi 16 Nisan 2018.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?