İçeriğe geç
Lezzet

Tarsus Biberiyesi

Tarsus · Mersin

Tarsus Biberiyesi, Tarsus’a özgü, doğal alanlardan ya da fidanla yetiştirilen biberiyenin yapraklarının gölgede kurutulmasıyla elde edilen bir baharattır.

Tarsus Biberiyesi Hakkında

Tarsus Biberiyesi nedir?

Tarsus Biberiyesi, coğrafi sınırda yetişen Rosmarinus officinalis L. bitkisinin yapraklarının kurutulmasıyla elde edilen, baharat ve çay olarak kullanılan bir üründür. TÜRKPATENT tescil belgesine göre yörede kuşdili, püren ve hasalban adlarıyla da bilinir. Belge kuru yaprakta uçucu yağ oranını %1,5–2,4, cineol oranını en az %40, rutubeti en fazla %10 olarak verir.

Belge ürünün özelliklerini iklime bağlar: yıllık ortalama sıcaklık 18,1 °C’nin üzerinde, kış ortalaması 6,8 °C’nin üzerindedir ve sıcaklık 0 °C’nin altına düşmez; yıllık yağış 600,6–725,9 mm’dir.

Üretim

Doğal alanlarda toplama Tarsus Orman İşletme Müdürlüğü’nün plan ve izinlerine göre, aynı sahada iki yıllık dönemlerle, genellikle temmuz–ekim aylarında yapılır. Çiçekli dal sürgünleri yerden 10 cm yukarıdan kesilir, dallar koparılmaz ve bitkide en az %10 yeşil aksam bırakılır. Fidanla üretimde 15–20 cm’lik yarı odunsu çelikler 1–2 ayda köklenir, ilkbaharda ya da sonbaharda 100 x 70 cm aralıkla dikilir ve hasat ikinci yıldan itibaren yapılır.

Kurutma doğal ya da yapay yolla yapılır: doğal kurutmada ürün güneş almayan, havadar yerde demet hâlinde ya da en fazla 20 cm kalınlıkta serilip sık karıştırılır; kurutma ünitesinde sıcaklık en fazla 35 °C’dir. Kuruyan yapraklar saplardan ayrılır ve serin, ışıksız ortamda kapalı paket ya da çuvalda saklanır.

Coğrafi işaret

Tarsus Belediyesi ile Tarsus Orman İşletme Müdürlüğü’nün 6 Ocak 2021’deki başvurusuyla (C2021/006), 3 Şubat 2022’de 1018 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Mersin ili Tarsus ilçesi ile Akdeniz ilçesine bağlı İhsaniye ve Puğkaracadağ mahalleleridir. Denetimi Tarsus Belediyesi koordinatörlüğünde, iki orman mühendisi ve iki ziraat mühendisinden oluşan 4 kişilik merci hasat döneminde (ağustos–kasım) yılda bir kez ve şikâyet üzerine yapar; rutubet, uçucu yağ ve cineol oranları denetlenir.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Tarsus ilçesi ile Akdeniz ilçesinin iki mahallesidir. Satış noktalarını doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Biberiye
  • Baharat
  • Kuşdili
  • Püren
  • Mahreç işareti
  • Tarsus Belediyesi
  • Tarsus
  • Mersin

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi ürünün geçmişinin eskiye dayandığını ve coğrafi sınırın mutfak kültürü ile ekonomisinde önemli bir yeri olduğunu yazar, ancak yıl ya da olay vermez. Toplamanın orman idaresinin planına bağlanması, ürünün doğal biberiye alanlarından elde edildiğini gösterir.

Nasıl Üretilir?

  • Porsiyon 1 tutam

Malzemeler

Ürün

  • 1 birim biberiye yaprağı (≈ kuru, rutubeti en fazla %10)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Kes Çiçekli sürgünleri yerden 10 cm yukarıdan kes; en az %10 yeşil aksam bırak.
  2. Kurut Gölgede, havadar yerde demet ya da en fazla 20 cm kalınlıkta serip sık karıştır; ünitede en fazla 35 °C.
  3. Ayıkla Kuruyan yaprakları dal ve saplardan ayır.
  4. Sakla Serin, ışıksız, nemsiz ortamda kapalı pakette sakla.

Tarsus Biberiyesi Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Tarsus Biberiyesi Hakkında Sık Sorulanlar

Tarsus Biberiyesi’nin yöredeki diğer adları ne?

Belgeye göre kuşdili, püren ve hasalban.

Nasıl kullanılır?

Belgeye göre baharat ve çay olarak.

Ne zaman toplanır?

Doğal alanlarda genellikle temmuz–ekim aylarında.

Coğrafi sınır neresi?

Tarsus ilçesi ile Akdeniz ilçesine bağlı İhsaniye ve Puğkaracadağ mahalleleri.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1018, tescil tarihi 3 Şubat 2022.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?