İçeriğe geç
Lezzet

Mut Zeytinyağı

Mut · Mersin

Mut Zeytinyağı, Mut’a özgü, Gemlik ve Ayvalık zeytinlerinden hasattan hemen sonra sıkılan, altın sarısı renkli, hafif acı ve yakıcı bir zeytinyağıdır.

Mut Zeytinyağı Hakkında

Mut Zeytinyağı nedir?

Mut Zeytinyağı, Mut ilçesinde Gemlik ve Ayvalık çeşidi zeytinlerden üretilen zeytinyağıdır. TÜRKPATENT tescil belgesi yağı berrak, altın sarısı ve akışkan; ağızda hafif, geçici acılık ve yakıcılık bırakan, yeşil meyvemsi, acı badem ve kesilmiş çimen aroması taşıyan bir ürün olarak tanımlar. Belgeye göre erken hasatta renk koyu yeşilimsi, aroma daha belirgindir. 2012–2017 analizlerinde peroksit değeri ortalaması 8,93 meq/kg, serbest yağ asitliği ortalaması 0,58, oleik asit ortalaması %70,34’tür.

Belge, dikilen zeytinlerin %90’ının Gemlik, %8’inin Ayvalık çeşidi olduğunu; zeytinliklerin 200–700 m rakımda, killi-tınlı ve kireçli topraklarda bulunduğunu yazar.

Üretim

Belgeye göre zeytinler hasattan hemen sonra işlenir ve dip zeytini kullanılmaz. Zeytinler iki aşamada yıkanıp taş, çamur ve yapraktan ayrılır, kontinü sistemde kırılarak hamur hâline getirilir, yoğrulur (malaksasyon) ve iki ya da üç fazlı santrifüjlerle yağı alınır. Karasu santrifüjle ayrılır, yağ süzülür ve hava ile ışıktan korunan, sabit sıcaklıktaki çelik tanklarda 24 ay ve daha uzun süre depolanabilir. Belge Mut Zeytinyağı’nın koyu renk cam şişede satılacağını, açık renk cam ve PET şişede coğrafi işaretin kullanılamayacağını yazar.

Coğrafi işaret

Mut Ticaret ve Sanayi Odası’nın 3 Kasım 2015’teki başvurusuyla (C2015/042), 17 Temmuz 2018’de 367 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; tescilde 16 Temmuz 2020 tarihli, 81 sayılı Bülten’de değişiklik ilan edildi. Coğrafi sınır Mersin ili Mut ilçesidir. Denetimi Mut Kaymakamlığı koordinasyonunda, Mut TSO, Mut Ziraat Odası ve ilçe tarım müdürlüğünden uzmanlar, iki üretici, Mersin Üniversitesi’nden ve ihracatçılar birliğinden birer uzmanın bulunduğu 7 kişilik merci 3 ayda bir, gerektiğinde ve şikâyet üzerine yapar. Logo yalnızca merci kontrolünden geçen ürünlerde kullanılır.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Mut ilçesidir. Satış noktalarını doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Zeytinyağı
  • Natürel sızma
  • Gemlik
  • Ayvalık
  • Menşe adı
  • Mut Ticaret ve Sanayi Odası
  • Mut
  • Mersin

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi, Hicri 1316 tarihli salname kayıtlarında Mut zeytinyağının çevre ilçelere ve Karaman’a gönderildiğinin yazdığını aktarır. Belgeye göre Haydar Mahallesi’ndeki 1300 yaşındaki zeytin ağacı 23 Aralık 2009 tarihli, 5577 sayılı kararla anıt ağaç olarak tescil edildi; Geçimli’deki kazılarda Roma dönemine ait bir zeytin pres yeri bulundu. Belge Mut’un Mersin zeytin üretiminin %56,22’sini karşıladığını yazar; bu oranın yılını vermez.

Nasıl Üretilir?

  • Porsiyon 1 yemek kaşığı

Malzemeler

Ürün

  • 1 birim zeytin (≈ Gemlik ve Ayvalık çeşitleri; dip zeytini kullanılmaz)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Yıka Zeytinleri hasattan hemen sonra iki aşamada yıka.
  2. Kır Kontinü sistemde hamur hâline getir.
  3. Yoğur Malaksasyonla yağ damlacıklarını birleştir.
  4. Sıkım İki ya da üç fazlı santrifüjle yağı al, karasuyu ayır.
  5. Depola Süzülen yağı ışıksız, sabit sıcaklıktaki çelik tankta sakla; koyu renk cam şişeye doldur.

Mut Zeytinyağı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Mut Zeytinyağı Hakkında Sık Sorulanlar

Mut Zeytinyağı hangi zeytinlerden yapılır?

Belgeye göre Gemlik ve Ayvalık çeşitlerinden.

Tadı nasıldır?

Belge ağızda hafif, geçici acılık ve yakıcılık bırakan, yeşil meyvemsi bir yağ olarak tanımlar.

Hangi ambalajda satılır?

Koyu renk cam şişede; açık renk cam ve PET şişede coğrafi işaret kullanılamaz.

Denetim ne sıklıkla yapılır?

Belgeye göre 3 ayda bir, ayrıca gerektiğinde ve şikâyet üzerine.

Hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 367, tescil tarihi 17 Temmuz 2018.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?