İçeriğe geç
Lezzet

Mersin Cezeryesi

Mersin

Mersin Cezeryesi, Mersin’e özgü, havuç püresinin şekerle bakır kazanda pişirilip baharat ve fındık, fıstık ya da cevizle hazırlandığı bir şekerlemedir.

Mersin Cezeryesi Hakkında

Mersin Cezeryesi nedir?

Mersin Cezeryesi, ana bileşeni havuç olan, baharatlarla hazırlanmış cezerye hamuruna içten ya da dıştan Antep fıstığı, fındık veya ceviz eklenerek yapılan bir şekerlemedir. TÜRKPATENT tescil belgesi yaprak ve top olmak üzere iki biçim tanımlar. Yaprak cezeryenin kalınlığı 3,70–9,60 mm, ağırlığı 13,31–28,41 g; top cezeryenin çapı 30,20–48,70 mm, ağırlığı 20,16–62,76 g aralığındadır. Belge rengi havuçtan gelen turuncu tonlar, dokuyu yoğun, yapışkan ve hafif esnek olarak tarif eder; üzerindeki hindistan cevizi beyaz bir kontrast oluşturur.

Üretim

Belgedeki tarif 100 kg hamur içindir. 150 kg havuç derin bakır kazanda yaklaşık 2 saat kaynatılır, kıyma makinesinde püre yapılır ve çuvallarda 5 saat süzülür; yaklaşık 80–85 kg püre elde edilir. Bakır kazanda 20 litre su, 15 kg kristal pancar şekeri ve limon tuzu 20 dakika yüksek ateşte kaynatılır. Püre bu şurupla karıştırılıp 5–8 dakika açık, 2 saat kapalı ve 1,5 saat yeniden açık pişirilerek hamur kıvamına getirilir. Pişme bitmeden tarçın (100 g), zencefil, zerdeçal, karanfil, yenibahar, keçiboynuzu, hint cevizi, havlıcan ve toz kekikten oluşan baharat karışımı eklenip 5 dakika kaynatılır.

Yaprak tipte kuruyemiş hamura katılır, hamur 50 x 90 cm’lik, 4 cm derinliğindeki kalıplara alınıp 18–20 °C’de 24 saat dinlendirilir, hindistan cevizi serpilip dilimlenir. Top tipte hamur 20–30 dakika ılıtılır, elle yuvarlanır ve üzerine kuruyemiş konur. Belge kuruyemiş oranını düşük %10, orta %15, zengin %20–25 olarak verir; fıstığın 27 sayılı Antep Fıstığı, fındığın 31 sayılı Giresun Tombul Fındığı coğrafi işaretine sahip olmasını ister. Kapalı ambalajda raf ömrü 6 aydır.

Coğrafi işaret

Mersin Ticaret ve Sanayi Odası’nın 6 Eylül 2001’deki başvurusuyla (C2001/012), 15 Ocak 2003’te 44 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; belgeye göre koruma 13 Ocak 2002’den geçerlidir ve tescilde 15 Aralık 2025 tarihli, 211 sayılı Bülten’de değişiklik ilan edildi. Coğrafi sınır Mersin ilidir. Denetimi MTSO koordinatörlüğünde, MTSO ve Mersin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden uzmanların bulunduğu 3 kişilik kurul yılda bir kez, gerektiğinde ve şikâyet hâlinde yapar. Ürün ya da ambalaj üzerinde “Mersin Cezeryesi” ibareli logo ve mahreç amblemi bulunur.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Mersin ilidir. Belgeli üreticilerin listesini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Cezerye
  • Şekerleme
  • Havuç
  • Hindistan cevizi
  • Mahreç işareti
  • Mersin Ticaret ve Sanayi Odası
  • Mersin

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi ürünün coğrafi sınırda uzun bir geçmişi olduğunu ve yörenin mutfak mirasının parçası sayıldığını yazar, ancak yıl ya da olay vermez. Belgeye göre eskiden yalnızca Mersin’de yetişen havuç kullanılırken, talep artınca havuç Ankara’nın Beypazarı ilçesi ve Konya gibi yerlerden de alınmaya başlandı. Belgede iki küçük tutarsızlık var: kaynatma suyu bir yerde 20 litre, başka yerde 20 kg; kalıp başına hindistan cevizi bir yerde 200–250 g, başka yerde 250 g olarak geçiyor.

Nasıl Üretilir?

  • Porsiyon 1 dilim ya da 1 top

Malzemeler

Hamur (belgedeki tarif, 100 kg hamur için)

  • 150 kg havuç (≈ briksi %10’un üzerinde, koyu turuncu)
  • 20 L su (≈ şurup için)
  • 15 kg kristal toz pancar şekeri
  • belirtilmemiş limon tuzu

Baharat karışımı

  • 100 g tarçın
  • 1’er g zencefil, zerdeçal, karanfil, yenibahar, keçiboynuzu, hint cevizi
  • 2 g havlıcan
  • 3 g toz kekik

Kuruyemiş ve kaplama

  • 10–25 kg Antep fıstığı, fındık ya da ceviz (≈ oran %10, %15 ya da %20–25)
  • 200–250 g hindistan cevizi (≈ kalıp başına)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Püre yap Havucu bakır kazanda yaklaşık 2 saat kaynat, kıymadan geçir, çuvalda 5 saat süz.
  2. Şurup 20 L su, şeker ve limon tuzunu 20 dakika yüksek ateşte kaynat.
  3. Pişir Püreyi şurupla 5–8 dakika açık, 2 saat kapalı, 1,5 saat açık pişir.
  4. Baharatla Pişme bitmeden baharat karışımını ekle, 5 dakika kaynat.
  5. Biçimlendir Yaprak tipte kuruyemişi kat, kalıpta 18–20 °C’de 24 saat dinlendir; top tipte ılıtıp elle yuvarla.
  6. Kapla Hindistan cevizi serp, dilimle ve ambalajla.

Mersin Cezeryesi Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Mersin Cezeryesi Hakkında Sık Sorulanlar

Mersin Cezeryesi neyden yapılır?

Ana bileşeni havuçtur; şeker, baharat ve fındık, Antep fıstığı ya da cevizle hazırlanır.

Kaç biçimi var?

Belge yaprak ve top olmak üzere iki biçim tanımlar.

Ne kadar dayanır?

Belgeye göre açılmamış kapalı pakette 6 ay.

Havuç nereden gelir?

Belgeye göre başlıca Mersin’den; talep artışı nedeniyle Beypazarı ve Konya gibi yerlerden de alınır.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 44, tescil tarihi 15 Ocak 2003.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?