İçeriğe geç
Cami ve Medrese

Gazi Süleyman Paşa Camii (Küçük Ayasofya)

Kırklareli / Vize / Kale

Son güncelleme: 26 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Vize kalesinin surları arasında, Bizans’ın Ayasofya kilisesinden çevrilen cami; yapım tarihi 8.–9. ile 13.–14. yüzyıl arasında tartışılıyor, ibadete açık.

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer için fotoğraf paylaşabilirsiniz.

Fotoğraf paylaşın

Hakkında

Gazi Süleyman Paşa Camii, Kırklareli’nin Vize ilçe merkezinde, kale tepesinin iç ve dış surları arasında duran, Bizans döneminin Ayasofya kilisesinden çevrilmiş cami. Yerel olarak Küçük Ayasofya adıyla da biliniyor. Kültür Envanteri yapıyı Kale Mahallesi’nde gösteriyor ve ibadete açık olarak kaydediyor.

Yola çıkmadan önce: Cami ibadete açık; ziyaret saatleri resmî bir kaynakta yayımlanmıyor. Yapı kale tepesinin yamacında olduğundan yokuş ve basamak beklenmeli; erişilebilirlik Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı.

Gazi Süleyman Paşa Camii nerede?

Kültür Envanteri’ne göre cami Vize’nin Kale Mahallesi’nde, iç ve dış surlar arasında; koordinatı 41,5763 K, 27,7674 D. Arif Mısırlı ile Esin Benian’ın 2023 tarihli makalesi yapının Vize Kalesi’nin bulunduğu tepede olduğunu ve doğusundaki Hisar Caddesi ile arasında yaklaşık 10 metre kot farkı bulunduğunu yazıyor. KGM cetveline göre Vize, Kırklareli il merkezine 55 km.

Kilise ne zaman yapıldı?

Kaynaklar üç ayrı tarih veriyor. Semavi Eyice’nin TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi yapının bugünkü şeklini Son Bizans döneminde, 13.–14. yüzyılda aldığını yazıyor. Mısırlı ve Benian, Ötüken–Ousterhout ve Mango’nun 8. yüzyıl sonu–9. yüzyıl başı önerisini aktarıyor. Kültür Envanteri ise kiliseyi 6. yüzyıl Justinianus dönemine koyuyor. Meltem Çavdar’ın 2015 tarihli İTÜ tezi, tarih konusunda 7.–9. ve 13.–14. yüzyıl görüşlerinin ayrıştığını belirtiyor.

Cami hangi Süleyman Paşa’nın adını taşıyor?

Bu kesin değil. TDV İslâm Ansiklopedisi üç olasılığı tartışıyor: Gazi Mihal oğullarından Süleyman Bey, Fatih döneminin Rumeli beylerbeyi Hadım Süleyman Paşa ve 1357 sonlarında ölen Orhan Gazi’nin oğlu Süleyman Paşa. Ansiklopedi, Vize’nin fethi ondan çok sonra olduğundan adın yalnızca anısına verilmiş olabileceğini yazıyor. Evliya Çelebi 1661–62’de kale içinde kiliseden çevrilmiş, kurşun örtülü bir “Ebü’l-feth Mehmed Han Camii” anıyor.

Yapı nasıl bir plana sahip?

Mısırlı ve Benian’a göre zemin planı bazilikal, üst örtü kapalı Yunan haçı biçiminde; yapı yaklaşık 25 metre uzunluğunda ve 12 metre genişliğinde. Mekân üç nefe ayrılıyor; apsis içten yarım daire, dıştan yedi yüzlü. Kubbe on altı kenarlı bir kasnağa oturuyor; The Byzantine Legacy kubbe çapını yaklaşık 6 metre olarak veriyor. TDV İslâm Ansiklopedisi bu karma tipi Mora’daki Mistra kiliselerine benzetiyor.

Yapı hangi onarımları gördü?

Mısırlı ve Benian’a göre Osmanlı döneminde kuzey cephenin tamamı ve kubbenin yarısı yeniden yapıldı, dört sütun payeye dönüştürüldü; 19. yüzyılda ahşap mahfil eklendi. 1983–84 çalışmalarında daha eski, dar bir apsisin tuğla temeli ortaya çıktı. Kültür Envanteri 1997’de Kırklareli Müzesi ile Trakya Üniversitesi’nin bakım ve temizlik yaptığını, Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün restorasyonunu 2007’ye tarihliyor; Çavdar’ın tezi aynı restorasyonu 2006 olarak anıyor ve arkeolojik kanıtların önemli bölümünün kaybolduğunu yazıyor.

Nasıl gidilir?

Özel araçla. KGM cetveline göre Kırklareli’den Vize’ye 55 km. Cami ilçe merkezinde, kale tepesinin yamacında; otopark durumu doğrulanmadı.

Toplu taşımayla. Kırklareli’den Vize’ye giden hatlar ve saatleri Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı.

Ne zaman gidilmeli?

Cami yıl boyu ibadete açık. Kale surlarını ve antik tiyatroyu da kapsayan bir gezi için yağışsız bir gün ve namaz vakitleri dışı uygun.

Ne kadar zaman ayırmalı?

Cami ve çevresindeki hazîre için yarım saat yeterli; aynı tepedeki surlar ve tiyatroyla birlikte iki saat ayırılabilir.

Bilmediklerimiz

  • Vakıflar restorasyonu 2006’da mı, 2007’de mi tamamlandı?
  • Kilisenin bugünkü biçimini aldığı yüzyıl hangisi?
  • Caminin adını aldığı Süleyman Paşa kim?
  • Minare bugün ayakta mı?
  • Öne çıkan Bazilika zemin planı üzerinde Yunan haçı biçimli üst yapı; on altı kenarlı kasnak üzerinde kubbe; yaklaşık 25 × 12 m; 19. yüzyıl ahşap mahfili; önündeki hazîre
  • Eski adı Küçük Ayasofya Camii; Vize Ayasofyası; Ayasofya Camii; Büyük Cami
  • Kategori Cami ve Medrese
  • Kırklareli’den Vize’ye 55 km (KGM)
  • Kamp Yok (kent içi cami)
  • Erişilebilirlik Doğrulanmadı; Hisar Caddesi ile yapı arasında yaklaşık 10 m kot farkı var

Galeri

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer henüz fotoğraflanmamış.

Gazi Süleyman Paşa Camii (Küçük Ayasofya)'dan bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Harita

Konum Bilgileri

41.5762939, 27.7674026

Kırklareli / Vize / Kale

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Vize ve Kıyıköy: Ayasofya, Bizye ve Aya Nikola: 3 durak, Gazi Süleyman Paşa Camii (Küçük Ayasofya) 1. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç
  1. Gazi Süleyman Paşa Camii (Küçük Ayasofya) Buradasınız

    Başlangıç

    30 dk

Buradan Az Ötede

Gazi Süleyman Paşa Camii (Küçük Ayasofya)'a yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • Semavi Eyice TDV İslâm Ansiklopedisi, Ayasofya Camii (Vize), 4. cilt, s. 223–224, 1991 — surlar içinde, Bizans döneminde kentin ana kilisesi olduğu tahmin ediliyor Ansiklopedi
  • bugünkü şeklini Son Bizans (13.–14. yy) döneminde almış
  • 1453’ten sonra camiye çevrildi kimin çevirdiği kesin bilinmiyor
  • bazilika zemin planı Yunan haçı üst yapı, yüksek kasnaklı kubbe, Mistra kiliselerine benzer karma tip
  • Süleyman Paşa’nın kimliği için üç olasılık
  • Evliya Çelebi 1661–62’de kale içinde kiliseden çevrilme “Ebü’l-feth Mehmed Han Camii”ni anar
  • minare 1961’de kürsüsüne kadar yok olmuştu
  • 19. yy ahşap mahfil
  • 1952–53 hazırlık 1980’lerde yarım kalan Vakıflar onarımı
  • önünde geniş hazîre (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 26.10.2026 Ansiklopedi
  • Kültür Envanteri Gazi Süleyman Paşa Camii, Vize (KE No 13335), yayın 08.03.2020, güncelleme 17.03.2026 — Vize Küçük Ayasofya
  • Kale Mahallesi iç ve dış surlar arası
  • kilise 6. yy (Justinianus) cami 15. yy 2. yarısı
  • kareye yakın plan üç apsis, on altı kenarlı kasnak
  • 1997 Kırklareli Müzesi ve Trakya Üniversitesi bakım-temizlik Akademik Çalışma
  • 2007 Vakıflar Genel Müdürlüğü restorasyonu Resmî Yayın
  • ibadete açık
  • koordinat 41.5762939 27.7674026 (Web Sitesi)
  • erişim 26.10.2026
  • Arif Mısırlı Esin Benian, Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi 7(19), Trakya Bölgesi Bizans Dönemi Dini Yapılarının İncelenmesi, s. 253–255, 31.07.2023 — Vize Kalesi tepesinde iç ve dış sur arasında Akademik Çalışma
  • Hisar Caddesi ile yaklaşık 10 m kot farkı
  • Ötüken–Ousterhout (1989) ve Mango (2006) 8. yy sonu–9. yy başı Eyice (1969) 13.–14. yy
  • Osmanlı onarımında kuzey cephe ve kubbenin yarısı yeniden yapıldı 4 sütun payeye dönüştürüldü
  • 1983–84 çalışmalarında daha dar erken apsisin tuğla temeli
  • 25 m uzunluk 12 m genişlik (Bauer–Klein 2004)
  • üç nef
  • apsis içte yarım daire dışta yedi yüzlü
  • on altı kenarlı kasnak üzerinde elips kubbe (Dergi Makalesi) Akademik Çalışma
  • erişim 26.10.2026 Akademik Çalışma
  • Meltem Çavdar (danışman Zeynep Kuban) İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü yüksek lisans tezi, Kırklareli Vize’den Geç Antik – Bizans Dönemi Mimari Plastik Taş Eserler, 2015 — Ayasofya akropolün güneybatı yamacında, surlar içinde, bugün Gazi Süleyman Paşa Camisi Akademik Çalışma
  • yaklaşık 25 m × 12 m
  • tarih için 7.–9. yy ve 13.–14. yy görüşleri
  • 1983–1984’te erken kilise apsisinin tuğla temeli
  • 2006 restorasyonu arkeolojik kanıtların önemli bölümünü kaybettirdi (Akademik Çalışma)
  • erişim 26.10.2026
  • The Byzantine Legacy Hagia Sophia, Bizye, tarihsiz — akropolün güneybatı yamacında
  • yaklaşık 6 m çaplı kubbe
  • 8. yy sonu–9. yy ile ilişkilendirme
  • 1453 sonrası camiye çevrilmiş olabilir
  • Ayasofya adı 19. yy’dan
  • hangi Süleyman Paşa olduğu belirsiz (Web Sitesi)
  • erişim 26.10.2026
  • Columbia University MCID Istanbul Documentation Project, Vize Camii, tarihsiz — diğer adlar Gazi Süleyman Paşa Camii, Küçük Ayasofya Camii
  • 6. yy
  • cami ve kilise (Web Sitesi)
  • erişim 26.10.2026
  • Wikipedia (İngilizce) Vize — Küçük Ayasofya Kilisesi bugün Gazi Süleyman Paşa Camii Ansiklopedi
  • Vize il merkezine 56 km (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 26.10.2026 Ansiklopedi
  • Wikidata Gazi Süleyman Paşa Mosque (Q52790862) — koordinat 41.5764, 27.7672
  • Kültür Envanteri kimliği 13335 (Web Sitesi)
  • erişim 26.10.2026
  • Az Ötede Kale Mahallesi sayfası — sayfa yayında (200)
  • Kültür Envanteri camiyi bu mahallede gösteriyor (Web Sitesi)
  • erişim 26.10.2026
  • KGM İl-ilçe mesafe cetveli — Kırklareli–Vize 55 km (Resmî Veri)
  • erişim 26.10.2026
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Gazi Süleyman Paşa Camii (Küçük Ayasofya)'dan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle
  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle
  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir
  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Gazi Süleyman Paşa Camii (Küçük Ayasofya) hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Gazi Süleyman Paşa Camii (Küçük Ayasofya) Hakkında Sık Sorulanlar

İstanbul’daki Küçük Ayasofya ile aynı yapı mı?

Hayır. Bu sayfa Vize’deki yapıyı anlatıyor. Kültür Envanteri ve Columbia Üniversitesi’nin İstanbul Belgeleme Projesi kaydı Vize’deki camiyi Küçük Ayasofya, Gazi Süleyman Paşa Camii ve Vize Camii adlarıyla anıyor.

Kilise 6. yüzyılda mı yapıldı?

Bu tartışmalı. Kültür Envanteri 6. yüzyılı yazıyor; TDV İslâm Ansiklopedisi bugünkü biçimi 13.–14. yüzyıla, Mısırlı ve Benian’ın aktardığı başka araştırmacılar 8.–9. yüzyıla tarihliyor.

Cami bugün ibadete açık mı?

Kültür Envanteri’nin Mart 2026’da güncellenen kaydı yapının ibadete açık olduğunu belirtiyor. TDV İslâm Ansiklopedisi 1961’de cemaatinin olmadığını yazıyordu.

Giriş ücretli mi?

Hayır. Cami ibadete açık bir yapı ve giriş ücreti alınmıyor.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?