Dupnisa Mağarası
Başlangıç
Kırklareli / Demirköy
Son güncelleme: 26 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Demirköy’ün 4 km dışında, Osmanlı ordusu için gülle ve demir üreten sanayi tesisinin kazıyla açılan kalıntısı: surlu yerleşke, mescit, fırınlar, su kanalları.
Demirköy Fatih Dökümhanesi, Kırklareli’nin Demirköy ilçe merkezine yaklaşık 4 km uzaklıkta, Osmanlı döneminde demir ergitilen, gülle ve yarı mamul demir üretilen sanayi tesisinin kalıntısı. Osmanlı belgelerinde Samakocuk Dökümhanesi olarak geçiyor. Nurcan Yazıcı Metin’in 2016 tarihli makalesine göre kazılar 2001’de başladı ve yaklaşık 10.000 metrekarelik alan açığa çıkarıldı.
Yola çıkmadan önce: Alanın açık hava müzesi olarak düzenlenip düzenlenmediği, ziyaret saatleri ve ücret Ekim 2026 itibarıyla resmî bir kaynakta doğrulanmadı. Kültür Envanteri alanı “erişilebilir” olarak gösteriyor, ancak kazı ve restorasyonun sürdüğünü yazıyor.
Yazıcı Metin dökümhaneyi Demirköy ilçe merkezine yaklaşık 4 km uzaklıkta gösteriyor; İngilizce Vikipedi ilçe merkezinin 3,8 km güneydoğusu, Karadeniz kıyısına yaklaşık 20 km diyor. Kültür Envanteri’ndeki koordinat 41,8172 K, 27,8142 D. KGM cetveline göre Demirköy, Kırklareli il merkezine 72 km. Tesisin hangi köy ya da mahalle sınırında kaldığı resmî bir kaynakta doğrulanmadı.
Kültür Envanteri’ne göre yüksek fırınlarda dökme demir, Renn türü fırınlarda yumuşak demir (luppe) üretildi; Osmanlı kayıtları ordu için top güllesi ve humbara yapıldığını gösteriyor. 18. ve 19. yüzyılda yarı mamul demir ürünleri İğneada Limanı üzerinden İstanbul’daki Tophane-i Amire ve Tersane-i Amire’ye gönderildi. Kazılarda gülle kalıbı, farklı çaplarda gülleler, çiviler, cüruf ve İngiliz yapımı ateş tuğlaları bulundu.
Bu bir rivayet olarak aktarılıyor. Anadolu Ajansı’nın 6 Ağustos 2011 tarihli haberi ve İngilizce Vikipedi, 1453’te İstanbul kuşatmasında kullanılan güllelerin burada yapıldığının söylendiğini yazıyor. Kültür Envanteri ise üretimin 16. yüzyılın başından itibaren belgelendiğini, İngilizce Vikipedi 15. yüzyıl ortasını işaret ediyor; tesisin 1453’te çalıştığını gösteren bir belgeye incelediğimiz kaynaklarda rastlamadık.
Yazıcı Metin’e göre üst kottaki yerleşke, dört köşesinde çokgen burçlar bulunan surlarla çevrili, yaklaşık 100 × 60 metrelik dikdörtgen bir alan. Kuzeyde avlu, mescit, büyük ve küçük hamam ve çeşme var; yapılar taş kaldırımlı yollarla bağlanıyor. Yaklaşık 8 metre aşağıdaki üretim alanı üç birimden oluşuyor; orta birimde iki demir ergitme fırını, batıda su gücüyle çalışan çark sistemine ait büyük bir kanal bulunuyor.
Kültür Envanteri’ne göre dökümhane II. Mahmud döneminde yenilendi ve 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başına kadar çalıştı. 1913’te 99 yıllığına bir İngiliz şirketine kiralandı, sözleşme Birinci Dünya Savaşı nedeniyle 1916’da feshedildi. Savaştan sonra terk edilen yapıların çoğu 1950’lere kadar ayaktaydı; İngilizce Vikipedi, Milli Emlak’ın 1947’de metal parçaları hurdacılara sattığını yazıyor.
Özel araçla. KGM cetveline göre Kırklareli’den Demirköy’e 72 km; dökümhane ilçe merkezine yaklaşık 4 km. Alana giden yolun ve otoparkın durumu doğrulanmadı.
Toplu taşımayla. Kırklareli’den Demirköy’e giden hatlar ve saatleri Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı; ilçe merkezinden alana toplu taşıma bilgisi bulamadık.
Alan açıkta ve ormanlık bir bölgede; ilkbahar ve sonbaharın yağışsız günleri yürüyüş için uygun.
Üst yerleşke, mescit ve alt kottaki üretim alanı için bir saat yeterli.
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Demirköy Fatih Dökümhanesi'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınIstranca kuzeyi: Dupnisa, Dökümhane ve İğneada Longozu: 3 durak, Demirköy Fatih Dökümhanesi 2. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı açBaşlangıç
Demirköy
Demirköy
Demirköy Fatih Dökümhanesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükleZiyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekleYanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildirBu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekleDaha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Demirköy Fatih Dökümhanesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulununKaynaklar farklı yıl veriyor. Yazıcı Metin (2016) ve Kültür Envanteri 2001 diyor; İngilizce Vikipedi araştırmaların Mayıs 2002’de, kazıların 2003 yazında başladığını yazıyor. Yazıcı Metin kazıların 2015’te tamamlandığını belirtirken Kültür Envanteri kazının sürdüğünü yazıyor.
Yazıcı Metin ve Kültür Envanteri yaklaşık 10.000 m², İngilizce Vikipedi 9.395 m² veriyor.
Anadolu Ajansı’nın 2011 haberi ve Kültür Envanteri alanın açık hava endüstri arkeolojisi müzesine dönüştürülmesinin planlandığını yazıyor. Ekim 2026 itibarıyla müzenin açıldığını doğrulayan resmî bir kaynak bulamadık.
Adı Fatih’e bağlansa da incelediğimiz kaynaklar kuruluş yılını belgeyle vermiyor. Kültür Envanteri üretimi 16. yüzyıl başından itibaren belgeli gösteriyor.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.
Daha bitmedi…
Sizin için daha iyi bir deneyim
Sitemizde çerezler kullanıyoruz. Zorunlu çerezler her zaman aktiftir, diğer çerezleri tercihlerinizle yönetebilirsiniz. Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfasını inceleyin.
Çerez tercihlerinizi yönetin
Sizlere daha iyi bir deneyim sunabilmek için çerezler kullanıyoruz. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfamızı inceleyin.