İçeriğe geç
Ören Yeri ve Eski Yerleşim

Demirköy Fatih Dökümhanesi

Kırklareli / Demirköy

Son güncelleme: 26 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Demirköy’ün 4 km dışında, Osmanlı ordusu için gülle ve demir üreten sanayi tesisinin kazıyla açılan kalıntısı: surlu yerleşke, mescit, fırınlar, su kanalları.

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer için fotoğraf paylaşabilirsiniz.

Fotoğraf paylaşın

Hakkında

Demirköy Fatih Dökümhanesi, Kırklareli’nin Demirköy ilçe merkezine yaklaşık 4 km uzaklıkta, Osmanlı döneminde demir ergitilen, gülle ve yarı mamul demir üretilen sanayi tesisinin kalıntısı. Osmanlı belgelerinde Samakocuk Dökümhanesi olarak geçiyor. Nurcan Yazıcı Metin’in 2016 tarihli makalesine göre kazılar 2001’de başladı ve yaklaşık 10.000 metrekarelik alan açığa çıkarıldı.

Yola çıkmadan önce: Alanın açık hava müzesi olarak düzenlenip düzenlenmediği, ziyaret saatleri ve ücret Ekim 2026 itibarıyla resmî bir kaynakta doğrulanmadı. Kültür Envanteri alanı “erişilebilir” olarak gösteriyor, ancak kazı ve restorasyonun sürdüğünü yazıyor.

Fatih Dökümhanesi nerede?

Yazıcı Metin dökümhaneyi Demirköy ilçe merkezine yaklaşık 4 km uzaklıkta gösteriyor; İngilizce Vikipedi ilçe merkezinin 3,8 km güneydoğusu, Karadeniz kıyısına yaklaşık 20 km diyor. Kültür Envanteri’ndeki koordinat 41,8172 K, 27,8142 D. KGM cetveline göre Demirköy, Kırklareli il merkezine 72 km. Tesisin hangi köy ya da mahalle sınırında kaldığı resmî bir kaynakta doğrulanmadı.

Dökümhanede ne üretiliyordu?

Kültür Envanteri’ne göre yüksek fırınlarda dökme demir, Renn türü fırınlarda yumuşak demir (luppe) üretildi; Osmanlı kayıtları ordu için top güllesi ve humbara yapıldığını gösteriyor. 18. ve 19. yüzyılda yarı mamul demir ürünleri İğneada Limanı üzerinden İstanbul’daki Tophane-i Amire ve Tersane-i Amire’ye gönderildi. Kazılarda gülle kalıbı, farklı çaplarda gülleler, çiviler, cüruf ve İngiliz yapımı ateş tuğlaları bulundu.

Fetih gülleleri burada mı döküldü?

Bu bir rivayet olarak aktarılıyor. Anadolu Ajansı’nın 6 Ağustos 2011 tarihli haberi ve İngilizce Vikipedi, 1453’te İstanbul kuşatmasında kullanılan güllelerin burada yapıldığının söylendiğini yazıyor. Kültür Envanteri ise üretimin 16. yüzyılın başından itibaren belgelendiğini, İngilizce Vikipedi 15. yüzyıl ortasını işaret ediyor; tesisin 1453’te çalıştığını gösteren bir belgeye incelediğimiz kaynaklarda rastlamadık.

Tesis nasıl bir plana sahip?

Yazıcı Metin’e göre üst kottaki yerleşke, dört köşesinde çokgen burçlar bulunan surlarla çevrili, yaklaşık 100 × 60 metrelik dikdörtgen bir alan. Kuzeyde avlu, mescit, büyük ve küçük hamam ve çeşme var; yapılar taş kaldırımlı yollarla bağlanıyor. Yaklaşık 8 metre aşağıdaki üretim alanı üç birimden oluşuyor; orta birimde iki demir ergitme fırını, batıda su gücüyle çalışan çark sistemine ait büyük bir kanal bulunuyor.

Tesis ne zaman terk edildi?

Kültür Envanteri’ne göre dökümhane II. Mahmud döneminde yenilendi ve 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başına kadar çalıştı. 1913’te 99 yıllığına bir İngiliz şirketine kiralandı, sözleşme Birinci Dünya Savaşı nedeniyle 1916’da feshedildi. Savaştan sonra terk edilen yapıların çoğu 1950’lere kadar ayaktaydı; İngilizce Vikipedi, Milli Emlak’ın 1947’de metal parçaları hurdacılara sattığını yazıyor.

Nasıl gidilir?

Özel araçla. KGM cetveline göre Kırklareli’den Demirköy’e 72 km; dökümhane ilçe merkezine yaklaşık 4 km. Alana giden yolun ve otoparkın durumu doğrulanmadı.

Toplu taşımayla. Kırklareli’den Demirköy’e giden hatlar ve saatleri Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı; ilçe merkezinden alana toplu taşıma bilgisi bulamadık.

Ne zaman gidilmeli?

Alan açıkta ve ormanlık bir bölgede; ilkbahar ve sonbaharın yağışsız günleri yürüyüş için uygun.

Ne kadar zaman ayırmalı?

Üst yerleşke, mescit ve alt kottaki üretim alanı için bir saat yeterli.

Bilmediklerimiz

  • Kazılar 2015’te tamamlandı mı, yoksa sürüyor mu?
  • Dökümhane Mescidi restore edildi mi?
  • Alan bugün düzenli ziyarete açık mı, ücret alınıyor mu?
  • Tesis hangi köy ya da mahalle sınırında?
  • Öne çıkan Dört köşesi çokgen burçlu surlarla çevrili yaklaşık 100 × 60 m üst yerleşke; taş kaideli, tuğla gövdeli minaresiyle Dökümhane Mescidi; demir ergitme fırınları;
  • Eski adı Samakocuk Dökümhanesi; Demirköy Dökümhanesi; Demirköy Fatih Demir Dökümhanesi
  • Kategori Ören Yeri ve Eski Yerleşim
  • Kırklareli’den Demirköy’e 72 km (KGM)
  • Kamp Yok (arkeolojik alan)

Galeri

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer henüz fotoğraflanmamış.

Demirköy Fatih Dökümhanesi'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Harita

Konum Bilgileri

41.8171539, 27.814209

Kırklareli / Demirköy

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Istranca kuzeyi: Dupnisa, Dökümhane ve İğneada Longozu: 3 durak, Demirköy Fatih Dökümhanesi 2. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç
  1. Demirköy Fatih Dökümhanesi Buradasınız

    Demirköy

    1 saat

Buradan Az Ötede

Demirköy Fatih Dökümhanesi'ne yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • Kültür Envanteri Demirköy Fatih Dökümhanesi (KE No 202901), yayın 29.10.2022, güncelleme 11.05.2026 — diğer adı Samagocuk Dökümhanesi
  • 2001’den beri kazı
  • yaklaşık 10.000 m²
  • iki teraslı üst teras çokgen burçlu surlu
  • Dökümhane Mescidi
  • 2008’de iki ocaklı demirci işliği
  • su çarkı ve kanallar
  • 250 m batıda küçük dökümhane
  • gülle kalıbı gülleler, İngiliz ateş tuğlaları
  • dökme demir ve luppe üretimi
  • gülle ve humbara
  • İğneada Limanı üzerinden Tophane-i Amire ve Tersane-i Amire
  • 16. yy başından üretim II. Mahmud yenilemesi
  • 1913’te 99 yıllık İngiliz kiralaması 1916’da fesih
  • 1950’lere kadar ayakta
  • açık hava müzesi planı
  • koordinat 41.8171539 27.8142090 (Web Sitesi)
  • erişim 26.10.2026
  • Nurcan Yazıcı Metin Arkeoloji ve Sanat 152 (Trakya Kazıları), ss. 173–188 (MSGSÜ Açık Arşiv kaydı), Trakya’da Bir Osmanlı Sanayi Tesisi: Kırklareli Demirköy’deki Fatih Dökümhanesi Kazıları, 2016 — arşiv belgelerinde Samakocuk Dökümhanesi
  • ilçe merkezine yaklaşık 4 km
  • kazılar 2001’de başladı 2015’te tamamlandı
  • yaklaşık 10.000 m²
  • üst kotta dört köşesi çokgen burçlu surlarla çevrili yaklaşık 100 × 60 m kale yerleşkesi
  • avlu mescit, büyük ve küçük hamam, çeşme
  • taş kaldırımlı yollar
  • yaklaşık 8 m alt kotta üç birimli üretim alanı orta birimde iki demir ergitme fırını
  • batıda su gücüyle çalışan çark sistemine ait kanal (Dergi Makalesi) Akademik Çalışma
  • erişim 26.10.2026
  • Timeturk (Anadolu Ajansı) Fatih’in dökümhanesinde ileri teknoloji, 06.08.2011 — kazı başkanı Mimar Sinan Üniversitesi’nden Doç. Dr. Nurcan Yazıcı Akademik Çalışma
  • İstanbul İstanbul Teknik ve Çanakkale Onsekiz Mart üniversitelerinden 30 kişilik ekip Akademik Çalışma
  • Demirköy’e 4 km
  • 1453 fethinde kullanılan güllelerin burada döküldüğü belirtiliyor
  • çarka ait olduğu düşünülen dişli
  • 3–4 yılda bitirme hedefi
  • mescit restorasyonu ve açık hava endüstri arkeolojisi müzesi planı (Haber)
  • erişim 26.10.2026
  • Wikipedia (İngilizce) Demirköy Foundry — ilçe merkezinin 3,8 km güneydoğusu, Karadeniz’e yaklaşık 20 km Ansiklopedi
  • 9.395 m²
  • 15. yy ortası–19. yy sonu döküm
  • 1453 güllelerinin burada yapıldığı söyleniyor
  • II. Mahmud yenilemesi
  • 1913 kiralama 1916 fesih
  • 1947’de Milli Emlak metal parçaları sattı
  • Eylül 1991’de arkeolojik sit
  • araştırma Mayıs 2002 kazı 2003 yazı
  • MSGSÜ başkanlığında
  • açık hava müzesi planı (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 26.10.2026 Ansiklopedi
  • Wikidata Demirköy Foundry (Q20717664) — koordinat 41.8175, 27.81417
  • Kültür Envanteri kimliği 202901 (Web Sitesi)
  • erişim 26.10.2026
  • KGM İl-ilçe mesafe cetveli — Kırklareli–Demirköy 72 km (Resmî Veri)
  • erişim 26.10.2026
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Demirköy Fatih Dökümhanesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle
  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle
  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir
  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Demirköy Fatih Dökümhanesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Demirköy Fatih Dökümhanesi Hakkında Sık Sorulanlar

Kazılar ne zaman başladı?

Kaynaklar farklı yıl veriyor. Yazıcı Metin (2016) ve Kültür Envanteri 2001 diyor; İngilizce Vikipedi araştırmaların Mayıs 2002’de, kazıların 2003 yazında başladığını yazıyor. Yazıcı Metin kazıların 2015’te tamamlandığını belirtirken Kültür Envanteri kazının sürdüğünü yazıyor.

Alan kaç metrekare?

Yazıcı Metin ve Kültür Envanteri yaklaşık 10.000 m², İngilizce Vikipedi 9.395 m² veriyor.

Açık hava müzesi açıldı mı?

Anadolu Ajansı’nın 2011 haberi ve Kültür Envanteri alanın açık hava endüstri arkeolojisi müzesine dönüştürülmesinin planlandığını yazıyor. Ekim 2026 itibarıyla müzenin açıldığını doğrulayan resmî bir kaynak bulamadık.

Dökümhane Fatih döneminde mi kuruldu?

Adı Fatih’e bağlansa da incelediğimiz kaynaklar kuruluş yılını belgeyle vermiyor. Kültür Envanteri üretimi 16. yüzyıl başından itibaren belgeli gösteriyor.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?