Taşbaşı
Kars / Arpaçay
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Taşbaşı, Arpaçay'a bağlı, Rus döneminde Çala nahiyesinin merkezi olan, sınırları içinde Lelusi Manastırı'nın bulunduğu ve 158 kişinin yaşadığı dağlık köydür.
- İl Kars
- İlçe Arpaçay
- Nüfus 158
- Rakım 2004 m
- Eski ad Daş-Baş (1886)
- Muhtar (2026) Osman Daşdemir
Taşbaşı Hakkında
Taşbaşı, Kars'ın Arpaçay ilçesine bağlı bir köydür. Kars il merkezine yaklaşık 62 km, Arpaçay ilçe merkezine yaklaşık 20 km uzaklıktadır. 2025 verilerine göre köyde 158 kişi yaşamaktadır. Rus yönetimi döneminde Çala nahiyesinin idari merkeziydi.
Tarihçe ve adı
Taşbaşı, yerleşimin bilinen en eski adıdır; 1886 Rus sayımında Daş-Baş, 1928 Osmanlıca köy listesinde Taş Başı olarak geçer. Köy, Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içindeki Palakatsio bölgesindedir ve bölge 16. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı yönetimine geçmiştir. Taşbaşı adı 1595 ve 1694-1732 tarihli Osmanlı defterlerinde geçmediği için köyün ya da adının daha geç dönemde ortaya çıktığı düşünülür.
1886'da köy, Ardahan sancağının Çıldır kazasına bağlı Çala nahiyesinin idari merkeziydi; 11 hanede 198 kişi yaşıyordu ve nüfusun büyük bölümü Kazah ve Borçalı'dan göç etmiş Karapapaklardı. Gürcü gazeteci V. Koptonaşvili 1894'te köyün hemen aşağısında Çıldır Gölü'nden çıkan bir akarsuyun üzerinde, Gürcü kiliselerindekilere benzer taşlarla yapılmış bir taş köprü bulunduğunu yazmıştır.
1921 Moskova Antlaşması'yla yeniden Türkiye'ye katılan köyün nüfusu 1940'ta 440, 1965'te 727 kişiydi.
Coğrafya ve yaşam
Köyün sınırları içinde terk edilmiş Lelusi yerleşimi bulunur; 1595 defterine göre Lelusi 10 Hristiyan haneden oluşan bir Gürcü köyüydü. Bağlı olduğu Arpaçay ilçesi; doğuda Ermenistan ve Akyaka, güneyde Kars merkez, kuzeyde Çıldır, batıda Susuz ile çevrilidir ve Ermenistan'la 10 km'lik sınırı vardır. İlçe merkezi denizden ortalama 1.691 metre yüksekliktedir. İklim karasaldır: yazın ortalama sıcaklık 19,7 °C, kışın -4,3 °C'dir; ilçe merkezinde kar kalınlığı ortalama 42 cm'yi bulur. Arazi genel olarak az dalgalıdır; Kars Çayı ile Çıldır Gölü'nden gelen Carcı suyu ilçenin başlıca akarsularıdır. Arpaçay'ın kaynaklarında, ilçenin dağlık karakter gösteren köyleri arasında sayılır.
Görülecek yerler
Taşbaşı sınırları içinde eski bir Gürcü manastırı olan Lelusi Manastırı yer alır. Köyde ayrıca bir kilisenin varlığı bilinir; kilisenin köy camisinin bulunduğu yerde olduğu belirtilir. Köylüler kilisenin yerini caminin yaklaşık 200 metre kuzeyinde gösterse de orada kiliseye ait bir ize rastlanmamıştır.
Taşbaşı'dan Fotoğraflar
Taşbaşı'nın Köy ve Mahalle Bilgileri
Henüz içerik yok
Taşbaşı ile ilgili bildiğiniz bir bilgi varsa bizimle paylaşabilirsiniz.
Taşbaşı'ya Nasıl Gidilir?
Ulaşım ve yol durumu hakkında bilgi çalışmaları devam ediyor.
Taşbaşı'ya Yakın Yerler
Tümünü görBilmediklerimiz
Kaynaklar
- Vikipedi Ansiklopedi
- Vikipedi Ansiklopedi
- Kaymakamlık/Valilik Mahalli İdareler muhtarlık listesi (erişim 03.10.2026)
Taşbaşı Hakkında Sık Sorulanlar
Taşbaşı'nda görülecek yer var mı?
Köy sınırları içinde eski bir Gürcü manastırı olan Lelusi Manastırı bulunur. Köyde bir kilisenin varlığı da bilinir, ancak kalıntısı tespit edilmemiştir.
Taşbaşı Rus döneminde nasıl bir yerdi?
1886 Rus sayımında Taşbaşı, Çıldır kazasına bağlı Çala nahiyesinin dokuz köyünden biri ve nahiyenin idari merkeziydi.
Taşbaşı köyünün nüfusu ne kadar?
2025 verilerine göre Taşbaşı köyünde 158 kişi yaşamaktadır.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.