Tarihi Yapı
Malabadi Köprüsü
Diyarbakır / Silvan / Malabadi (Çatakköprü; Kürtçe Malabadê)
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Silvan'da Batman Çayı üzerindeki Artuklu dönemi köprüsü, 1147 tarihli kitabesi ve 40 metreyi aşan ana kemeriyle UNESCO Geçici Listesi'nde yer alır.
Hakkında
Hakkında
Malabadi Köprüsü, Diyarbakır'ın Silvan ilçesinde, Batman Çayı üzerindedir. Köprü, Batman Çayı'nın Dicle ile birleştiği yere yakın, Diyarbakır ile Batman illerinin sınırında yer alır. Diyarbakır kent merkezine uzaklığı yaklaşık 104 km'dir (UNESCO). Köprü, 13 Nisan 2016'da UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne kültürel varlık olarak alınmıştır (UNESCO).
Yapı 1980'de taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmiş, tescili 2004'te güncellenmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü 2009-2013 yılları arasında köprüde koruma ve onarım çalışması yapmıştır (UNESCO).
Tarihçe
Köprüdeki kitabe yapıyı 1147 yılına, Artuklu dönemine tarihler. Köprüyü, Artuk Bey'in torunu ve İlgazi'nin oğlu olan Mardin hükümdarı Hüsameddin Timurtaş yaptırmıştır (UNESCO).
Tarihçi İbnü'l-Ezrak'a göre bu noktadaki eski köprü 1144'te yıkılmış, yeni köprünün yapımına 1146/47'de başlanmıştır. İlk yapımda doğu ayağı selle yıkılmış, iş başka bir ustanın yönetiminde yeniden başlatılmıştır. Timurtaş, kemer tamamlanmadan Ocak 1154'te ölmüş; kemeri halefi Necmeddin Alpı bitirmiştir (Vikipedi).
Köprü 12. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başında onarılmıştır. Bölgede nehrin üzerindeki tek köprü olarak 1950'lere kadar kullanılmış, ardından yukarı akışta yeni bir karayolu köprüsü yapılmıştır (Vikipedi).
Mimari
Köprü kesme taş ve moloz taştan yapılmış, odaların tonozlarında tuğla kullanılmıştır. UNESCO başvuru metnine göre toplam uzunluğu 281,67 m, genişliği 7,15 m'dir. Ortadaki sivri ana kemerin açıklığı 40,86 m, düşük su seviyesinde kilit taşına kadar yüksekliği 24,50 m'dir. Köprüde ana kemerle birlikte beş kemer bulunur (UNESCO). Bazı kaynaklar ölçüleri farklı verir; örneğin İngilizce Vikipedi ana açıklığı 38,6 m, uzunluğu 150 m olarak belirtir (Vikipedi).
Köprünün temelleri sağlam kaya üzerine oturtulduğu için kemerler düzensiz bir plan gösterir. Akıntıya bakan yüzdeki selyaranlar üçgen, arka yüzdekiler ise yuvarlaktır. Arka selyaranların konik başlıklarında insan, aslan ve güneş kabartmaları vardır (UNESCO).
Neler görülür?
Köprünün ana kemerinin iki yanında yolcular ve güvenlik görevlileri için yapılmış odalar bulunur. Bu odalar köprü uçlarındaki ibadet yeri ve tuvaletlerle bağlantılıdır (UNESCO). Batı ayağında biri ayakta, biri oturan iki figür kabartması yer alır (Vikipedi).
Köprünün tablası ana kemere doğru belirgin biçimde yükselir; tabla bir yanda yüzde 12-20 eğimle yükselir, Batman yönünde ise yüzde 17-19 eğimle iner (UNESCO). Bu nedenle köprü üzerinde yürürken eğime dikkat etmek gerekir.
Ziyaret
Köprü açık alandadır. Giriş ücreti ve ziyaret saatleri hakkında resmî bir bilgiye ulaşılamamıştır. Köprü 1950'lerden beri karayolu trafiğinde kullanılmamaktadır (Vikipedi). Gitmeden önce Silvan Kaymakamlığı'ndan güncel bilgi almak faydalı olur.
- Öne çıkan 40,86 m açıklıklı sivri ana kemer
- Kategori Tarihi Yapı
Galeri
1 fotoğrafHarita
Malabadi Köprüsü
Konum Bilgileri
38.15361, 41.20383
Diyarbakır / Silvan / Malabadi (Çatakköprü; Kürtçe Malabadê)
Haritada Aç
Kaynaklar
- UNESCO World Heritage Centre “The Malabadi Bridge” (Geçici Liste), (erişim 13.10.2026)
- Wikipedia “Malabadi Bridge”, (erişim 13.10.2026) Ansiklopedi
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Malabadi Köprüsü'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Malabadi Köprüsü hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.