Helvaköy
Bayburt / Merkez
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Helvaköy, Bayburt Merkez'e bağlı, il merkezine 33 km'lik köy. 2.300 metrede, yazın bile içi buz gibi olan buzul mağarası burada. Nüfusu 203.
- İl Bayburt
- İlçe Merkez
- Nüfus 203
- Rakım 1878 m
- Eski ad Helva
- Muhtar (2024) Akın Şahin
Helvaköy Hakkında
Helvaköy, Bayburt merkez ilçeye bağlı, Masat Vadisi’nin güneyinde yer alan bir köy. Kaynaklarda “Helva köyü” olarak da geçiyor; il merkezine uzaklığı resmî kaynaklarda 33 kilometre olarak veriliyor.
Köyün yamacında, içinde buzdan sarkıt ve dikitler oluşan Helva Köyü Buz Mağarası bulunuyor. Mağara köy halkı tarafından farklı dönemlerde soğuk hava deposu olarak kullanıldı.
Helva adı, Vikipedi’deki özete göre 1530 tarihli Osmanlı tahririnde Bayburt kazasına bağlı bir köy olarak geçiyor. Aynı özete göre 1591 tahririnde köye bağlı iki mezra, 1835 nüfus yoklamasında ise 24 hane kayıtlı. Bu bilgiler özgün defter kayıtlarıyla doğrulanmadı. Mağaranın iç uzunluğu ve buzun mevsimsel durumu hakkında da kaynak bulunamadı; bilgi aranıyor.
Buzul mağarası hakkında ek bilgiler
Doğu Karadeniz Kültür Envanteri'ne göre mağara yaklaşık 2.300 metre yükseklikte, güneybatıya bakan yamacın üst kesiminde. Tek girişi yaklaşık 4 metre yüksekliğinde ve 2 metre genişliğinde. Tektonik kökenli, yatay uzanan bir mağara.
Envanter mağara için köyden işaretli bir patika ve bilgilendirme tabelaları yapılmasını öneriyor; yani yol henüz işaretli olmayabilir. Gitmek istersen köyden yol tarif almanı ve sıcak tutan bir şey yanına almanı öneririz; envantere göre en sıcak yaz aylarında bile içeride çok soğuk hava var.
Envanter köyü Bayburt merkezine yaklaşık 30 km uzaklıkta gösteriyor; bu sayfadaki 33 km'lik resmî mesafeden biraz farklı. Vikipedi'ye göre köyün nüfusu 2021'de 236'ydı.
1591 tahririndeki Helva
Vikipedi'ye göre 1591 tahririnde Helva'da 46'sı Hristiyan, 4'ü Müslüman toplam 50 nefer (nefer: vergi kaydına giren yetişkin erkek) kayıtlıydı. Köye bağlı iki mezranın adı Helvan-i Miri ve Çinilik. 1835 nüfus yoklamasındaki 24 hanede yaşayan erkek sayısı 88; ayrıntılı (mufassal) deftere göre 91.
Köyün bakır madeni
Vikipedi, köyde bir bakır madeni bulunduğunu ve işletmenin zarar etmesi üzerine 19. yüzyılın ikinci yarısında kapatıldığını yazıyor.
İdari geçmişi
1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Helva, Gümüşhane vilayetinin Bayburt kazasına bağlı Everek nahiyesinin köylerinden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında aynı kazanın Maden nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 519 kişiydi.
Yıkık köprü
Vikipedi'ye göre köyün yaklaşık 3,4 km kuzeyinde, akarsu üzerinde iki gözlü bir taş köprü vardı. Bugün köprüden geriye yalnızca ayakları kalmış.
Nüfus nasıl değişti
Vikipedi'deki TÜİK sayım verilerine göre köyün nüfusu 1990'da 934 kişiydi. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi'ne göre 2025'te 203 kişi. Yani 1990'dan bu yana nüfus yaklaşık %78 azaldı.
Helvaköy'den Fotoğraflar
Helvaköy'ün Köy ve Mahalle Bilgileri
Henüz içerik yok
Helvaköy ile ilgili bildiğiniz bir bilgi varsa bizimle paylaşabilirsiniz.
Helvaköy'e Nasıl Gidilir?
Ulaşım ve yol durumu hakkında bilgi çalışmaları devam ediyor.
Helvaköy'e Yakın Yerler
Tümünü görBilmediklerimiz
Kaynaklar
- Bayburt İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Resmî Yayın
- Vikipedi Ansiklopedi
- Doğu Karadeniz Kültür Envanteri Projesi (karadeniz.gov.tr)
- Wikipedia (İngilizce) Ansiklopedi
- Bayburt Medya
- Vikipedi (Türkçe) Ansiklopedi
- 1591 tahriri
- 1642 avarız defteri
- 1835 nüfus defteri
- 7267 sayılı kanun) Ansiklopedi
Helvaköy Hakkında Sık Sorulanlar
Helvaköy buz mağarası ne kadar yüksekte?
Kültür Envanteri'ne göre yaklaşık 2.300 metrede.
Mağaranın girişi ne büyüklükte?
Yaklaşık 4 metre yüksekliğinde ve 2 metre genişliğinde tek bir giriş var.
Helvaköy'de maden var mıydı?
Vikipedi'ye göre köyde bir bakır madeni vardı; zarar ettiği için 19. yüzyılın ikinci yarısında kapatıldı.
Helvaköy'ün 1935 nüfusu kaçtı?
1935 genel nüfus sayımında köyün nüfusu 519 kişiydi.
Helvaköy yakınında tarihî köprü var mı?
Köyün yaklaşık 3,4 km kuzeyinde iki gözlü bir taş köprünün yalnızca ayakları kalmış.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.