Alapelit

Köyde ve çevresinde ne var

Alapelit sınırları içinde tescilli bir yapı, ören yeri ya da kayıtlı bir doğal alan hakkında yayımlanmış bilgi bulamadık. Bayburt'a gelmişken il merkezindeki Bayburt Kalesi'ni gezi planına ekleyebilirsin.

Nasıl gidilir

Alapelit'e il merkezinden köy yoluyla ulaşılıyor; ancak mesafe ve yol durumu hakkında yayımlanmış bir kaynak bulamadık. Özellikle kış aylarında yola çıkmadan güncel bir harita uygulamasından ya da muhtarlıktan bilgi almanı öneririz.

Adının kökeni

Vikipedi'ye göre köyün eski adı Pazahpun (Pazahbun), Ermenice 'pazapun' sözcüğünden geliyor ve 'şahin yuvası' anlamına geliyor. Bugünkü ad Alapelit 1959'da verildi.

Köyün geçmişi

Alapelit, tarihinin büyük kısmında İspir'e bağlı kaldı. 1530 tahririnde Pazahpun adıyla İspir nahiyesinin köyü olarak geçiyor. 1642 avarız defterinde Pazacnon yazımıyla İspir kazasına bağlı; köyde 12 Müslüman hane ve 3 din görevlisi (zaviyedar) kayıtlı. Bu, köyde bir zaviyenin bulunduğunu gösteriyor. 1835 nüfus yoklamasında köyde tamamı Müslüman 110 erkek yaşıyordu.

1872'deki düzenlemeyle köy Bayburt'a bağlandı. Vikipedi, o dönemde köylülerin yaptırdığı bir medresenin bulunduğunu da aktarıyor. 1935–1950 arasında Maden nahiyesine bağlı olan köy, 1955'ten itibaren Merkez kazanın köyleri arasında yer aldı.

Köyün Pazahpun olan adı 1959'da 7267 sayılı kanunla, 'yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı' gerekçesiyle Alapelit olarak değiştirildi; yeni ad 1960 nüfus sayımından itibaren kayıtlara geçti.

Nüfus nasıl değişti

Vikipedi'deki TÜİK sayım verilerine göre köyün nüfusu 1990'da 459, 2000'de 329 kişiydi. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi'ne göre 2025'te 155 kişi. Yani 2000'den bu yana nüfus yaklaşık %53 azaldı.

Ulaşım ipuçları

Vikipedi'deki kayda göre Alapelit, Bayburt il merkezine yaklaşık 32 km uzaklıkta.