Akdağmadeni

Coğrafya

En yüksek nokta, Kızılcaova köyündeki 2.166 m'lik Nalbant Tepesi. Başlıca akarsu Göndelen Suyu; Çekerek Irmağı'na karışıyor (Akdağmadeni Belediyesi). İlçe topraklarının %32,5'i ormanlık. Bu oran Türkiye ortalamasının (%13,6) iki katından fazla. Ormanlarda sarıçam, karaçam, ardıç, yabani fındık ve meşe yetişiyor (Akdağmadeni Belediyesi).

İklim karasal, Karadeniz ikliminin etkisi de görülüyor. Yıllık yağış 480–500 mm, yıllık ortalama sıcaklık 8–12 °C. Kar kasım ortasında başlıyor; Akdağ'da haziran-temmuza kadar kalabiliyor (Akdağmadeni Belediyesi).

Akdağmadeni'nde neler görülür?

• Akdağmadeni Kilisesi: Yeşildere Mahallesi'nde. Girişteki yazıtlara göre 1862'de yapıldı. Üç nefli bazilika planlı; iç mekânı sekiz yuvarlak sütun bölüyor. 1983 ve 2005'te tescillendi (Küre).
• Muşali Behramşah Kalesi: Muşalikalesi köyünün kuzeyindeki tepede. 13. yüzyılın ilk yarısına tarihleniyor; batı ve kuzey surlarında üç küçük kule var. Batı yamacında 15. yüzyıla ait Ali Çelebi ve Mahmut Çelebi türbeleri bulunuyor (Küre).
• Kadıpınarı Yaylası: İlçe merkezine yaklaşık 2 km. Çam ve meşe ormanı içinde, kaynak suyu olan bir mesire alanı (Küre).
• Eski PTT binası: Kitabelerine göre 1899–1901 yıllarına ait. Üç üçgen alınlıklı cephesi var (Akdağmadeni Belediyesi).
• İstanbulluoğlu Mahallesi Camii: 1907'de kilise olarak yapıldı, 1962'de camiye çevrildi (Akdağmadeni Belediyesi).
• Oluközü Meşe Korusu: Köylülerin "teskere" denen düzenle bölüm bölüm kestiği koru (Akdağmadeni Belediyesi).

Belediye ilçede 12 tescilli tarihi yapı sayıyor. Karadikmen köyünde saniyede yaklaşık 100 litre, 50 °C sıcaklıkta su veren bir kaynak var (Akdağmadeni Belediyesi).

Köy ve mahalleler

İlçeye 20 mahalle ve 77 köy bağlı. Umutlu (2.462), Belekçahan (2.318) ve Oluközü (1.614) belde olarak listeleniyor (nufusune.com, 2025). Nüfus 2024'te 39.758, 2025'te 39.642 (TÜİK ADNKS).

Yöresel ürünler

Yerel ekonominin yaklaşık %80'i tarım ve hayvancılığa dayanıyor. Ormanlardan salep ve mayıs-haziranda toplanan göbelek mantarı çıkıyor. Bahçelerde elma, armut, erik, vişne, şeftali ve kayısı yetişiyor (Akdağmadeni Belediyesi). Yer altında çinko, demir ve kurşun var (Akdağmadeni Belediyesi); Küre ilçede florit ve kaliteli mermer yataklarını da sayıyor.

Yönetim

İlçe, Akdağmadeni Kaymakamlığı ve Akdağmadeni Belediyesi tarafından yönetiliyor. Küre'ye göre Akdağmadeni, Sorgun ile birlikte ilin en kalabalık iki ilçesinden biri.