İçeriğe geç
Cami ve Medrese

Trabzon Ayasofyası

Trabzon / Ortahisar

Son güncelleme: 27 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Ortahisar’ın Fatih mahallesinde, 13. yüzyılda Trabzon İmparatoru I. Manuel döneminde yapılan kilise; 1964’ten 2013’e müze, bugün cami ve ziyarete açık.

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer için fotoğraf paylaşabilirsiniz.

Fotoğraf paylaşın

Hakkında

Trabzon Ayasofyası, Trabzon’un Ortahisar ilçesinde, Fatih mahallesinde, deniz kıyısına yakın duran Bizans dönemi manastır kilisesi. İngilizce Vikipedi yapımı Trabzon İmparatoru I. Manuel dönemine, 1238–1263 yıllarına tarihliyor. Yapı 1964’te müze oldu, 2013’ten beri cami olarak kullanılıyor; freskleri ibadet dışındaki saatlerde görülebiliyor.

Yola çıkmadan önce: Yapı cami. NTV’nin 25 Temmuz 2020 haberine göre namaz vakitlerinde fresklerin bulunduğu ibadet alanı özel bir sistemle otomatik olarak örtülüyor; freskleri görmek için vakit dışını seçin. Ziyaret saatleri ve ücret Ekim 2026 itibarıyla resmî bir kaynakta doğrulanmadı.

Trabzon Ayasofyası nerede?

Kültür Envanteri yapıyı Ortahisar ilçesinde, 41.003111 K, 39.696093 D noktasında gösteriyor. İngilizce Vikipedi’ye göre kilise Fatih mahallesinde, deniz kıyısına yakın ve ortaçağ kentinin sınırlarının yaklaşık iki mil batısında yer alıyor.

Kilise ne zaman ve kim tarafından yapıldı?

İngilizce Vikipedi yapımı 1238–1263 arasına, I. Manuel dönemine veriyor. NTV’nin 2020 haberi ise kilisenin Komnenos ailesinden I. Manuel tarafından 1250–1260 arasında manastır kilisesi olarak yaptırıldığını yazıyor. Kültür Envanteri yapıyı 13. yüzyıla tarihliyor. İngilizce Vikipedi’ye göre yapı 22 m uzunluğunda, 11,6 m genişliğinde ve 12,7 m yüksekliğinde.

Camiye ne zaman çevrildi?

Kaynaklar farklı tarihler veriyor. NTV’nin 2020 haberi yapının 1461 fethinden sonra camiye çevrildiğini yazıyor. Semavi Eyice’nin TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi ise kilisenin fetihten sonra bir süre Rumların elinde kaldığını, Evliya Çelebi’ye göre 991 (1583), von Hammer nüshasına göre 951 (1544-45) yılında camiye çevrildiğini aktarıyor. İngilizce Vikipedi de 1461 ve 1584 tarihlerini birlikte anıyor.

Müze ve yeniden cami dönemi nasıl gelişti?

CNN Türk’ün 2020 DHA haberine göre yapı 1958–1962 arasında Vakıflar Genel Müdürlüğü ile Edinburgh Üniversitesi işbirliğiyle onarıldı ve 1964’te müze olarak açıldı; NTV aynı onarım için 1958–1962 ve 1959–1964 olmak üzere iki ayrı aralık veriyor. NTV’ye göre yapı 3 Haziran 2013’te Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredildi ve 5 Temmuz 2013’te ilk cuma namazı kılındı; CNN Türk devir yılını 2012 olarak yazıyor. İngilizce Vikipedi, yerel bir mahkemenin bu dönüşümü hukuka aykırı bulduğunu, yapının buna rağmen cami olarak kaldığını belirtiyor.

Freskler ve çan kulesi neyi anlatıyor?

İngilizce Vikipedi’ye göre freskler 1958–1964 arasındaki çalışmada açığa çıkarıldı, Yeni Ahit konularını işliyor ve özgün bezemenin altıda birinden fazlasının günümüze ulaşmadığı tahmin ediliyor. Aynı kaynak, kilisenin 24 m batısındaki 40 m yüksekliğindeki çan kulesinin 1427’de yapıldığını ve ikinci katında küçük bir şapel bulunduğunu yazıyor.

Nasıl gidilir?

Özel araçla. Yapı Ortahisar’da, il merkezinde; KGM cetveli Ortahisar’ı ayrı satır olarak vermiyor ve otopark bilgisi doğrulanmadı. Toplu taşımayla. Kent içi hat ve durak adları Ekim 2026 itibarıyla resmî bir kaynakta doğrulanmadı.

Ne zaman gidilmeli?

Resmî bir mevsim önerisi yok. Fresklerin açık olduğu saatleri yakalamak için cuma öğle vakti ve diğer namaz vakitleri dışında gidin.

Ne kadar zaman ayırmalı?

Kilise içi, çan kulesi ve bahçedeki kalıntılar için 60 dakika yeterli.

Bilmediklerimiz

  • Yapı Ekim 2026’da hangi saatlerde ziyarete açık?
  • Kilise camiye 1461’de mi, 16. yüzyılda mı çevrildi?
  • Çan kulesinin içi ziyarete açık mı?
  • Bahçede otopark ve engelli erişimi var mı?
  • Öne çıkan 13. yüzyıl geç Bizans freskleri, 1427 tarihli 40 m’lik çan kulesi, bahçedeki Osmanlı mezar taşları ve şapel kalıntısı
  • Eski adı Ayasofya Camii; Ortahisar Ayasofya Camii; Ayasofya-i Sağir Camii; Trabzon Ayasofya Kilisesi; Hag
  • Kategori Cami ve Medrese
  • Trabzon’dan İl merkezinde; yapıya mesafe doğrulanmadı
  • Kamp Yok (kent içi ibadet yeri)

Galeri

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer henüz fotoğraflanmamış.

Trabzon Ayasofyası'ndan bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Harita

Konum Bilgileri

41.003111, 39.696093

Trabzon / Ortahisar

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Trabzon merkez: Ayasofya, kale, müze, köşk ve Boztepe: 8 durak, Trabzon Ayasofyası 5. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç
  1. Trabzon Ayasofyası Buradasınız

    Ortahisar

    1 saat

Buradan Az Ötede

Trabzon Ayasofyası'na yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • Kültür Envanteri (kulturenvanteri.com) Ayasofya Camii, Trabzon (KE 4484), Ekim 2026 görüntülendi — koordinat 41.003111, 39.696093
  • Ortahisar
  • 13. yüzyıl
  • Trabzon İmparatorluğu Bizans, Osmanlı
  • çan kulesi çeşme, bahçedeki mezar taşları ve şapel kalıntısı ilişkili kayıtlar
  • durum: erişilebilir (Web Sitesi)
  • erişim 27.10.2026
  • Wikipedia (İngilizce) Hagia Sophia, Trabzon — Fatih, Ortahisar Ansiklopedi
  • I. Manuel döneminde 1238–1263 arasında yapıldı
  • camiye çevrilme 1461 ya da 1584
  • freskler 1958–1964 arasında Edinburgh Üniversitesi ve Vakıflar Genel Müdürlüğü uzmanlarınca açığa çıkarıldı Resmî Yayın
  • 1964 müze
  • 5 Temmuz 2013 cami
  • yerel mahkeme kararı
  • çan kulesi 1427 40 m, kilisenin 24 m batısında
  • yapı 22 × 11,6 m 12,7 m yükseklik
  • ortaçağ kentinin yaklaşık iki mil batısı (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 27.10.2026 Ansiklopedi
  • TDV İslâm Ansiklopedisi (Semavi Eyice) Ayasofya Camii maddesi, c. 4, s. 222, 1991 — Trabzon Ayasofyası manastır kilisesi Ansiklopedi
  • 1461 fethinden sonra bir süre Rumlarda kaldı
  • Evliya Çelebi’ye göre 991 (1583) von Hammer nüshasına göre 951 (1544-45) camiye çevrildi
  • 1660’a kadar geç tarih veren kaynaklar
  • 1484 ve Ekim 1547 onarım kitabeleri (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 27.10.2026 Ansiklopedi
  • NTV Trabzon’daki Ayasofya 28 Temmuz’da hem ziyarete hem ibadete açılacak, 25.07.2020 — 1250–1260 arasında I. Manuel yaptırdı
  • 1461 sonrası camiye çevrildi
  • I. Dünya Savaşı’nda depo ve hastane
  • 1959’a kadar cami
  • restorasyon 1958–1962 ve 1959–1964 olarak iki farklı yazılıyor
  • 1964 müze
  • 3 Haziran 2013 Vakıflar’a devir
  • 5 Temmuz 2013 ilk cuma namazı
  • 2018’de başlayan restorasyon Temmuz 2020’de bitti
  • namaz vakitlerinde freskleri otomatik örten sistem
  • 28 Temmuz 2020 açılış (Haber)
  • erişim 27.10.2026
  • CNN Türk / DHA Ortahisar Ayasofya Cami, ziyaretçilerini ağırlamaya başladı, 29.07.2020 — restorasyon sonrası ibadete ve ziyarete açıldı
  • 1868 onarımı
  • 1958–1962 Vakıflar ve Edinburgh Üniversitesi restorasyonu Akademik Çalışma
  • 1964 müze
  • 2012 Vakıflar’a devir
  • 2013 ibadet
  • freskler namaz vaktinde özel sistemle örtülüyor
  • geç Bizans kapalı Yunan haçı planı (Haber)
  • erişim 27.10.2026
  • Karayolları Genel Müdürlüğü İl ve ilçe merkezleri arası mesafeler (ililcemesafe.pdf), tarihsiz — Trabzon bölümünde Ortahisar ayrı satır olarak yok (Resmî Veri) Resmî Yayın
  • erişim 27.10.2026
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Trabzon Ayasofyası'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle
  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle
  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir
  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Trabzon Ayasofyası hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Trabzon Ayasofyası Hakkında Sık Sorulanlar

Trabzon Ayasofyası ile İstanbul’daki Ayasofya aynı yapı mı?

Hayır. NTV’nin 2020 haberi Trabzon’daki yapıyı Ayasofya-i Sağir Camii, İstanbul’dakini Ayasofya-i Kebir Camii olarak ayırıyor. Trabzon’daki 13. yüzyıl kilisesi çok daha küçük bir yapı.

Trabzon Ayasofyası müze mi, cami mi?

Cami. NTV’ye göre 1964’te müze olan yapı 5 Temmuz 2013’teki cuma namazıyla yeniden ibadete açıldı.

Freskler görülebiliyor mu?

CNN Türk’ün 29 Temmuz 2020 haberine göre freskler namaz vakitlerinde özel bir sistemle örtülüyor, namaz bitince ziyaretçilere yeniden açılıyor; bazı bölümler özel camla korunuyor.

Son restorasyon ne zaman yapıldı?

NTV’ye göre 2018’de başlayan restorasyon Temmuz 2020’nin son haftasında tamamlandı ve yapı 28 Temmuz 2020’de yeniden açıldı.

Yakında başka ne var?

Ortahisar’da Trabzon Müzesi, Gülbahar Hatun Camii ve Boztepe sayfalarına bakabilirsiniz; aynı ilçedeki Trabzon Kalesi ve Zağnos Vadisi ile Ortahisar Fatih Büyük Camii de tarihî kent dokusunun parçası.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?