İçeriğe geç
Ortahisar Fatih Büyük Camii
Cami ve Medrese

Ortahisar Fatih Büyük Camii

Trabzon / Ortahisar

Son güncelleme: 28 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Ortahisar’da sur içindeki, Bizans döneminin Panagia Chrysokephalos kilisesi; 1461’de camiye çevrildi, zemininde restorasyonda mozaik bulundu.

Kapak fotoğrafı: Robot8A · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Hakkında

Ortahisar Fatih Büyük Camii, Trabzon’un Ortahisar ilçesinde, surların orta kademesi Orta Hisar’da duran ve Bizans döneminde Panagia Chrysokephalos adıyla bilinen eski kilise. İngilizce Vikipedi’ye göre 1461 fethinden sonra camiye çevrildi. Trabzon Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün restorasyonunda, DHA’nın 2017 haberine göre zemin altında 100 m²’yi aşan mozaik bulundu.

Yola çıkmadan önce: Yapı cami olarak kullanılıyor. DHA’nın 2017 haberinde mozaiklerin cam zemin altından görülebileceği ve caminin namaz dışı saatlerde turistlere açılabileceği yazıyordu; bu düzenin Ekim 2026’da uygulanıp uygulanmadığı doğrulanmadı.

Fatih Büyük Camii nerede?

İngilizce Vikipedi yapıyı Ortahisar ilçesinde, 41° 00′ 16″ K, 39° 43′ 10″ D noktasında gösteriyor. Aynı ansiklopedinin Trabzon surları maddesi, Orta Hisar’ı Trabzon İmparatoru II. Aleksios’un (1297–1330) yaptırdığını ve Orta Hisar Camii’ni eski kentin dikkat çeken yapıları arasında saydığını yazıyor.

Kilise ne zaman yapıldı?

Kaynaklar uyuşmuyor. İngilizce Vikipedi kiliseyi 10. ya da 11. yüzyıla tarihliyor ama tarihlemenin güç olduğunu, 1877 onarımında zemin altında bulunduğu bildirilen 914 tarihli bir levhanın kaybolduğunu belirtiyor. DHA’nın 2017 haberi ise yapının Roma İmparatoru Konstantin’in yeğeni Hannibalianus tarafından eski bir Roma tapınağının yerine yaptırıldığının düşünüldüğünü yazıyor.

Panagia Chrysokephalos neden önemliydi?

İngilizce Vikipedi’ye göre kilise hem Trabzon metropolitliğinin katedrali hem de bir manastır kilisesi olarak kullanıldı. Aynı kaynak, imparator II. Ioannes’in (1297), Metropolit Niphon’un (1364) ve imparator IV. Aleksios’un (1429) burada gömüldüğünü yazıyor. DHA haberinde Trabzon Vakıflar Bölge Müdürü Orhan Kahveci, yapıda taç giyme törenlerinin yapıldığını söylüyor.

Camiye nasıl çevrildi?

İngilizce Vikipedi’ye göre 1461’deki Osmanlı fethinden sonra yapı camiye çevrildi; II. Mehmed ilk namaza katıldı ve yanına Fatih Medresesi’ni ekletti. DHA’nın 2017 haberi de dönüşümü 1461’e, Fatih Sultan Mehmet’e bağlıyor.

Restorasyonda ne bulundu?

DHA’nın 22 Kasım 2017 haberine göre Trabzon Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün yaklaşık iki yıldır sürdürdüğü ve 2,5 milyon liraya mal olan restorasyonda, zemin kaldırılınca 100 m²’yi aşan mozaik, sıva işlerinde kapatılmış pencereler ve bazı freskler ortaya çıktı. Mozaiklerin üzerine paslanmaz çelik çerçeveli cam zemin yapılıyordu. İngilizce Vikipedi restorasyon çalışmalarını 2016 yılına bağlıyor. AA’nın 27 Eylül 2025 haberinde Trabzon Vakıflar Bölge Müdürü Reşat Asrak, cami ile Ayasofya’nın restorasyonlarının son yıllarda aslına uygun yapıldığını söylüyor.

Nasıl gidilir?

Özel araçla. Cami Ortahisar’da, sur içinde; KGM cetveli Ortahisar’ı ayrı satır olarak vermiyor ve otopark bilgisi doğrulanmadı. Toplu taşımayla. Kent içi hat ve durak adları Ekim 2026 itibarıyla resmî bir kaynakta doğrulanmadı.

Ne zaman gidilmeli?

Resmî bir mevsim önerisi yok. Namaz vakitleri dışında, özellikle cuma öğle vaktinden uzak saatlerde gidin.

Ne kadar zaman ayırmalı?

Yapının içi ve avlusu için 40 dakika yeterli; surlarla birleştirirseniz süreyi uzatın.

Bilmediklerimiz

  • 2017’de süren restorasyon hangi tarihte tamamlandı ve cami ne zaman yeniden ibadete açıldı?
  • Zemin mozaikleri ziyaretçiye açık mı?
  • Fatih Medresesi’nden bugün iz kaldı mı?
  • Cami hangi mahallenin sınırında kayıtlı?
  • Öne çıkan Galerili, kubbeli Bizans bazilikası planı, Trabzon imparatorlarının gömüldüğü yer, 2017 restorasyonunda bulunan zemin mozaikleri
  • Eski adı Fatih Camii; Büyük Fatih Camii; Orta Hisar Camii; Panagia Chrysokephalos (Panaghia Hrisokefalos)
  • Kategori Cami ve Medrese
  • Trabzon’dan İl merkezinde; mesafe doğrulanmadı
  • Kamp Yok (kent içi ibadet yeri)

Galeri

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer henüz fotoğraflanmamış.

Ortahisar Fatih Büyük Camii'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Harita

Konum Bilgileri

41.004444, 39.719444

Trabzon / Ortahisar

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Trabzon merkez: Ayasofya, kale, müze, köşk ve Boztepe: 8 durak, Ortahisar Fatih Büyük Camii 2. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç
  1. Ortahisar Fatih Büyük Camii Buradasınız

    Ortahisar

    40 dk

Buradan Az Ötede

Ortahisar Fatih Büyük Camii'ne yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • Wikipedia (İngilizce) Fatih Mosque, Trabzon — eski adı Panagia Chrysokephalos Ansiklopedi
  • 10. ya da 11. yüzyıl tarihleme güç
  • 1877 onarımında bulunduğu bildirilen 914 tarihli levha kayıp
  • 1341 yangını sonrası yeniden yapım
  • II. Ioannes (1297) Metropolit Niphon (1364), IV. Aleksios (1429) gömüldü
  • 1461 fetih sonrası cami II. Mehmed ilk namaza katıldı ve Fatih Medresesi’ni ekledi
  • tek minare galerili yan nefler, kubbe
  • 1877 onarımı ve 2016 restorasyonu
  • koordinat 41°00′16″K 39°43′10″D (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 27.10.2026 Ansiklopedi
  • Wikipedia (İngilizce) Walls of Trabzon — Orta Hisar’ı II. Aleksios (1297–1330) yaptırdı Ansiklopedi
  • Orta Hisar Camii eski kentin dikkat çeken yapıları arasında (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 27.10.2026 Ansiklopedi
  • Haberler.com / DHA Kilisenin Dönüştürüldüğü Camide Gün Yüzüne Çıkan Mozaikler Koruma Altına Alındı (1), 22.11.2017 — Ortahisar’daki Büyük Fatih Camii, eski adı Panaghia Chrysokephalos Kilisesi
  • 1461’de Fatih Sultan Mehmet camiye çevirdi
  • Hannibalianus’un Roma tapınağı yerine yaptırdığı düşünülüyor
  • Trabzon Vakıflar Bölge Müdürlüğü restorasyonu Resmî Yayın
  • yaklaşık iki yılda 2,5 milyon lira
  • zemin altında 100 m²’yi aşan mozaik
  • bazı freskler
  • mozaik üzerine paslanmaz çelik çerçeveli cam zemin
  • namaz dışı turistlere açılabileceği (Haber)
  • erişim 27.10.2026
  • Habertürk / AA Trabzon’un yüzlerce yıllık camileri taş ve ahşap sanatının zengin örneklerini sergiliyor, 27.09.2025 — Trabzon Vakıflar Bölge Müdürü Reşat Asrak: Ortahisar Fatih Büyük Camii ve Ayasofya’nın restorasyonları son yıllarda aslına uygun yapıldı
  • bölgedeki beş ilde 199 kültür varlığı (Haber)
  • erişim 27.10.2026
  • Karayolları Genel Müdürlüğü İl ve ilçe merkezleri arası mesafeler (ililcemesafe.pdf), tarihsiz — Trabzon bölümünde Ortahisar ayrı satır olarak yok (Resmî Veri) Resmî Yayın
  • erişim 27.10.2026
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Ortahisar Fatih Büyük Camii'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle
  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle
  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir
  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Ortahisar Fatih Büyük Camii hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Ortahisar Fatih Büyük Camii Hakkında Sık Sorulanlar

Fatih Büyük Camii ile Ayasofya aynı yapı mı?

Hayır. Fatih Büyük Camii sur içindeki Panagia Chrysokephalos kilisesi; Trabzon Ayasofyası ise İngilizce Vikipedi’ye göre ortaçağ kentinin batısında, Fatih mahallesinde ayrı bir 13. yüzyıl kilisesi. Mahallenin adı ile caminin adı karıştırılmamalı.

Mozaikler görülebiliyor mu?

DHA’nın 2017 haberine göre mozaiklerin üzeri cam zeminle kapatılarak görünür bırakılması planlanıyordu. Ekim 2026 itibarıyla ziyaretçilerin mozaiği görüp göremediği doğrulanmadı.

Yapı kaç yaşında?

Tek bir tarih yok: İngilizce Vikipedi 10. ya da 11. yüzyıl diyor, DHA haberi hem en az 1.600 yıllık mozaikten hem de MS 370 tarihinden söz ediyor.

Yakında başka ne var?

Cami Trabzon Kalesi ve Zağnos Vadisi ile aynı sur içinde; aynı ilçede Gülbahar Hatun Camii ve Trabzon Müzesi var.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?