Kilise ve Manastır
Vazelon Manastırı
Trabzon / Maçka
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Maçka'da, Sümela ile aynı Maçka vadisinde ama ondan yaklaşık yüz yıl eski Vazelon Manastırı. Anadolu'nun ilk manastırlarından; 1923'ten beri terk edilmiş.
Hakkında
Maçka'nın Kiremitli köyü sınırlarında, Zabulon Dağı'nın eteklerinde, sarp kayaların dibinde.
MS 270 civarına tarihleniyor; yani Sümela'dan yaklaşık yüz yıl eski ve Anadolu'nun ilk manastırlarından biri sayılıyor. Yahya Peygamber'e adanmış.
Kimin yaptırdığı bilinmiyor. 565 yılında Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından büyük bir onarım yaptırıldığı anlatılıyor.
Yaklaşık yüz yıldır terk edilmiş durumda ve restorasyonu henüz başlamamış. Sümela'nın gölgesinde kalmasının sebebi de bu.
565 onarımı bilgisi kaynaklarda 'anlatılanlara göre' biçiminde geçiyor, akademik olarak doğrulanmadı.
Ne görülür
Sarp kayanın dibine yaslanan, yaklaşık 40 metre genişliğinde dört katlı taş bir dış yapı. Üst katların bir kısmı çökmüş, ahşap iç bölümler çürüyüp yok olmuş. Kayanın içindeki mağara kilisesinin çatısı yıkık; tavanın ayakta kalan kısımlarında Vaftizci Yahya'yı ve kıyamet sahnelerini gösteren freskler hâlâ seçiliyor. Kayanın altında yarım daire apsisli, beşik tonozu kısmen çökmüş bir şapel daha var. Eski fotoğraflarda görülen çan kulesi bugün ayakta değil.
Tarihçe
Kuruluşu 270–317 yılları arasına, Hristiyanlara yönelik baskıların sürdüğü döneme tarihleniyor. 6. yüzyıldaki onarımın ardından 8.–9. yüzyıllarda ve 14.–19. yüzyıllar arasında genişletildi. Sümela ve Kuştul ile birlikte Maçka vadisinin üç büyük manastırından biriydi. 1923'teki nüfus mübadelesiyle terk edildi.
Nasıl gidilir
Manastır Maçka'ya yaklaşık 9, Trabzon'a yaklaşık 33 km. Trabzon–Gümüşhane karayolundan (D885) Maçka'ya, oradan Kiremitli köyü yönündeki ara yola sapılıyor. Otoparktan sonra kısa bir orman yürüyüşüyle yapıya varılıyor.
Kritik bilgi
Yapı bakımsız ve yer yer çökük. Duvarların ve kemerlerin altında durmayın, katlara çıkmaya çalışmayın. Fresklere dokunmayın; açıkta kalan boyalı yüzeyler çok hassas.
Restorasyon nerede kaldı
Restorasyon henüz başlamadı; Eylül 2026'da ilk adım olarak rölöve çalışması başlatıldı. 2018'de Maçka Belediyesi'nin girişimiyle Kültür ve Turizm Bakanlığı için bir restorasyon projesi hazırlandığı duyuruldu. NTV'nin Ekim 2020 haberine göre Bakanlık projeyi uygun görmedi ve ayrılan bütçe Sümela'ya aktarıldı; ardından Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı'na yalnızca yol ve çevre düzenlemesi için yeni bir proje hazırlandı.
Eylül 2026'da manastırın çevresi temizlendi. Rölöve ve Anıtlar Genel Müdürlüğü'nün rölöve projesi için yapının drone ile her açıdan görüntüleneceği açıklandı. Tamamlanma için bir takvim verilmedi.
Yapıyı bekleyen tahribat
Haberler, yüz yıllık terk edilmişliğe ek olarak define arayıcılarının açtığı zararı, duvarlardaki yazı ve çizimleri ve kurşun izlerini kaydediyor. Fotoğraf çekerken bu izleri fresklerden ayırt etmeye çalış.
Yol konusunda gerçekçi ol
Sabah'ın aktardığı ziyaretçi anlatımlarında araç yolunun bozuk olduğu ve düzgün bir patika bulunmadığı söyleniyor. Yağışlı günlerde orman yolu kayganlaşır, sağlam ayakkabı giy.
- Öne çıkan Sümela'dan yaklaşık yüz yıl eski; kayaya yaslanan dört katlı yapı ve freskli mağara kilisesi
- Kategori Kilise ve Manastır
Galeri
1 fotoğrafHarita
Vazelon Manastırı
Kaynaklar
- Wikipedia, Vazelon Monastery Maçka'daki Vaftizci Yahya (Vazelon) Manastırı; Trabzon İmparatorluğu dönemindeki önemi; bugün terk edilmiş durumda. Ansiklopedi
- Explore Trabzon, Vazelon Monastery Maçka'da, Kiremitli köyünün ~7 km batısında çam ormanı içinde; mağara ve su kaynağı; ilk yapının mağaranın önünde kurulması. Resmî Yayın
- Pontos World, "Monastery of Saint John Vazelon" Geleneksel kuruluş tarihi (MS 270), Pritani deresi kıyısı, 1922'deki terk ediliş; 1821 olayları. Makale
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Vazelon Manastırı'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Vazelon Manastırı hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Vazelon Manastırı Hakkında Sık Sorulanlar
Vazelon Manastırı nerede?
Trabzon'un Maçka ilçesinde, Kiremitli köyü sınırlarında, Zabulon Dağı'nın eteğindeki sarp kayaların dibinde.
Vazelon mu daha eski, Sümela mı?
Vazelon'un kuruluşu 270–317 arasına, Sümela'nınki 4. yüzyılın sonuna tarihleniyor; Vazelon yaklaşık yüz yıl daha eski kabul ediliyor.
Manastır kime adanmış?
Vaftizci Yahya'ya (Aziz Yahya Prodromos) adanmış.
İçeri girilebiliyor mu?
Resmî olarak düzenlenmiş bir ziyaret alanı ya da bilet gişesi bilgisi yok. Yapı harap olduğu için dışarıdan gezmek ve çöken bölümlere girmemek gerekiyor.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.