İçeriğe geç
Temsili görsel · Toprakkale Kalesi
Pratik bilgi

Osmaniye kaleleri: ilçe ilçe tam liste ve ziyaret notları

Osmaniye

Osmaniye kaleleri: Toprakkale, Hemite, Çardak, Babaoğlan, Harun Reşit ve Savranda; hangisine yol var, hangisine patikasız çıkılır, ilçe ilçe tam liste.

Tek bir kale görecek vaktin varsa restore edilmiş ve yolu parke kaplı Harun Reşit Kalesi’ni seç.

Kısa cevap

AA’nın 2017 haberine göre Osmaniye’de 26 kale var[1]. Bunlardan altısının ayrıntılı sayfası sitemizde: Toprakkale Kalesi, Hemite Kalesi, Çardak Kalesi, Babaoğlan Kalesi, Harun Reşit Kalesi ve Savranda Kalesi. Restore edilip ziyarete açılan yalnızca Harun Reşit Kalesi; Toprakkale’de kazı sürüyor, Çardak ve Babaoğlan’a ise patikasız bir tırmanışla çıkılıyor.

  1. Babaoğlan Kalesi

    Merkez

    Babaoğlan Kalesi Osmaniye Merkez’de, Kazmaca köyü yakınındaki tepede üç avlulu bir kale. Yakındaki kayada atlı bir süvari kabartması var.

    1 sa 30 dk
  2. Hemite Kalesi

    Merkez

    Hemite Kalesi Osmaniye Merkez’de, Hemite köyünde Ceyhan’a bakan tepede. Yakındaki kayada Hitit dönemine ait bir prens kabartması var.

    1 saat
  3. Toprakkale Kalesi

    Toprakkale

    Toprakkale Kalesi, Osmaniye’ye 10 km’de, ovadaki 75 metrelik tepede siyah taştan bir kale. 2022’den beri kazı sürüyor; Van’daki Toprakkale ile karıştırma.

    45 dk
  4. Çardak Kalesi

    Merkez

    Çardak Kalesi Osmaniye’nin 6 km doğusunda, Çardak köyü üstündeki çamlık tepede bir Orta Çağ kalesi. Kaleye işaretli bir patika yok.

    2 sa 30 dk
  5. Savranda Kalesi

    Hasanbeyli

    Savranda Kalesi Hasanbeyli’de, Kalecik Barajı yanındaki kayalıkta 12 kuleli bir Orta Çağ kalesi. Tek kapısına kayaya oyulmuş basamaklarla çıkılıyor.

    1 sa 30 dk
  6. Harun Reşit Kalesi

    Düziçi

    Harun Reşit Kalesi Düziçi’nin 3 km kuzeydoğusunda, Abbasi döneminde kurulan bir sınır kalesi. 2011’de restore edildi, yolu parke taşla döşeli.

    1 saat

Osmaniye neden bu kadar kaleyle dolu?

Tüm yerleri gör

İl, Çukurova ovasının Amanos Dağları’na dayandığı geçit bölgesindedir. Kilikya kalelerini ölçerek belgeleyen R. W. Edwards’a göre bu kalelerin çoğu Bizans döneminde kurulmuş, Kilikya Ermeni Baronluğu döneminde onarılmış ve Memlüklerin eline geçmiş garnizon kaleleridir[2]. Kaleler birbirini görecek biçimde yerleştirilmiştir: Edwards’a göre Babaoğlan Kalesi’nden Kastabala’daki Bodrum Kalesi’ne, Çardak’a ve Anavarza’ya görüş vardır[2]. Daha eski katmanlar da var: Karatepe-Aslantaş MÖ 8. yüzyılın kale-kentidir.

Bu konuda net olalım: resmî Türkçe kaynaklar birçok kaleyi Roma dönemine bağlıyor; Edwards ise aynı kaleleri Bizans ve Ermeni yapımı olarak tanımlıyor. Sayfalarımızda iki görüşü de yazıyoruz.

  1. Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi

    Osmaniye / Kadirli

    Karatepe-Aslantaş Kadirli’de, MÖ 8. yüzyıl kale-kentinin kapı kabartmaları ve iki dilli yazıtları yerinde duruyor. Milli parka araç girişi ayrıca ücretli.

Yolu olan kaleler

Harun Reşit Kalesi Düziçi’nin 3 km kuzeydoğusunda; Kültür ve Turizm Bakanlığı 2011’de restore etti ve yolu parke taşla döşendi[3]. Toprakkale Kalesi il merkezine 10 km, Adana ve İskenderun yollarının kavşağında; 2022’den beri kazı sürüyor ve valiliğe göre kazı ve restorasyon bitince turizme açılacak[4]. Savranda Kalesi Hasanbeyli’de, Kalecik Barajı yanında, 30 km asfalt yolla ulaşılır; tek kapısına kayaya oyulmuş basamaklarla çıkılır[5].

Önerimiz: bu üç kaleyi aynı güne koy; Toprakkale’yi dışarıdan görmeyi plan yap.

Tırmanış isteyen kaleler

Hemite Kalesi Ceyhan kıyısındaki 70 metrelik tepededir ve yakınında Hitit dönemine ait bir prens kabartması bulunur[6]. Çardak Kalesi’ne Çardak köyünden orman yolu ve patikasız bir tırmanışla çıkılır; Babaoğlan Kalesi’ne de işaretli bir patika yoktur[2][7].

Önerimiz: bu kalelere en az iki kişi, sağlam ayakkabıyla git; konumu önceden navigasyona kaydet.

  1. Çardak

    Osmaniye / Merkez

    Çardak, Osmaniye Merkez ilçesine bağlı, il merkezinin yaklaşık 6 km doğusunda yer alan bir köydür. Köyün üstündeki çamlık tepede, Gâvur Kalesi diye de bilinen Çardak Kalesi bulunur. Kaleye köyden yaya olarak çıkılır.

İlçe ilçe tam liste

Merkez: Hemite Kalesi, Çardak Kalesi, Babaoğlan Kalesi, Kastabala’daki Bodrum Kalesi; ayrıca Gebeli (Kötü) Kalesi ve Zorkun yakınındaki Mitisin Kalesi (sayfası yok).

Toprakkale: Toprakkale Kalesi; Lalegölü köyündeki Kürek Kalesi (sayfası yok).

Düziçi: Harun Reşit Kalesi.

Hasanbeyli: Savranda Kalesi; Karafenk Kalesi ve Hasanbeyli Kalesi (sayfası yok).

Kadirli: baraj suyu altındaki Kum Kalesi ve Kalealtı Kalesi (sayfası yok).

Sumbas: Çem Kalesi, Sıtır ve Diniker kale harabeleri (sayfası yok).

7 ilçede 307 yer

Harita yükleniyor…

Bahçe 27

Düziçi 68

Hasanbeyli 11

Kadirli 82

Merkez 83

Sumbas 20

Toprakkale 16

Hangi kale ne zaman gezilir?

Kalelerin çoğu gölgesiz tepelerde; ilkbahar ve sonbahar en uygun dönem. Yazın orman giriş yasaklarını kontrol et; Haziran 2026’da ilan edilen yasak 31 Ekim’e kadar sürüyor[8].

Önerimiz: temmuz–ağustosta kale gezisini sabah 10.00’dan önce bitir.

Osmaniye Kaleleri Hakkında Sık Sorulanlar

Osmaniye’de kaç kale var?

AA’nın 2017 haberine göre il genelinde 26 kale var.

Osmaniye’nin en bilinen kalesi hangisi?

Restore edilip ziyarete açılan Düziçi’ndeki Harun Reşit Kalesi ile ilçeye adını veren Toprakkale Kalesi.

Osmaniye kaleleri Roma döneminden mi?

Kesin değil. Resmî Türkçe kaynaklar birçoğunu Roma’ya bağlıyor; R. W. Edwards çoğunu Bizans ve Ermeni yapımı garnizon kaleleri olarak tanımlıyor.

Toprakkale Kalesi ziyarete açık mı?

Belirsiz. Valiliğe göre kale kazı ve restorasyon bittikten sonra turizme açılacak.

Hangi kalelere çocukla gidilir?

Harun Reşit Kalesi’nin restore edilmiş bölümleri uygun; Çardak ve Babaoğlan kaleleri patikasız tırmanış gerektirdiği için uygun değil.

Kaynaklar

  1. AA / Milliyet, Harun Reşit Kalesi tarihi yaşatıyor (30.05.2017) https://milliyet.com.tr/galeri/harun-resit-kalesi-tarihi-yasatiyor-2459446
  2. R. W. Edwards, The Fortifications of Armenian Cilicia (1987); CHARLV arşivi https://charlvarchive.org/Site/87
  3. Düziçi Kaymakamlığı, Harun Reşit Kalesi https://www.duzici.gov.tr/duzici-harun-resit-kalesi
  4. Osmaniye Valiliği, Toprakkale kurtarma kazısı (24.10.2025) https://www.osmaniye.gov.tr/vali-yilmaz-toprakkale-kurtarma-kazisi-calismalarini-yerinde-inceledi
  5. Osmaniye İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Kaleler https://osmaniye.ktb.gov.tr/TR-60829/kaleler.html
  6. Osmaniye Valiliği, Hemite Kalesi (Amuda) https://www.osmaniye.gov.tr/hemite-kalesi-amuda
  7. Burgenwelt, Çardak (01.10.2014) https://www.burgenwelt.org/tuerkei/cardak/Burgenwelt-Cardak-Tuerkei.pdf
  8. Memurlar.net, Üç ilde ormanlık alanlara giriş yasaklandı (11.06.2026) https://www.memurlar.net/haber/1169713/uc-ilde-ormanlik-alanlara-giris-yasaklandi.html

Bilmediklerimiz

  • 26 kalenin resmî tam listesi nerede yayımlanıyor?
  • Çem Kalesi Sumbas’ta mı, Kadirli’de mi?
  • Kalelerin hangileri tescilli ve hangi derecede?
Bu konuda bir sorunuz var mı?

Benzer rehber yazıları

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?