İçeriğe geç
Hemite Kalesi
Kale ve Tabya

Hemite Kalesi

Osmaniye / Merkez

Son güncelleme: 8 Kasım 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Hemite Kalesi Osmaniye Merkez’de, Hemite köyünde Ceyhan’a bakan tepede. Yakındaki kayada Hitit dönemine ait bir prens kabartması var.

Kapak fotoğrafı: Zeynel Cebeci / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Hakkında

Hemite (Amuda) Kalesi, Osmaniye Merkez ilçesinde, Osmaniye–Kadirli yolunun 20. km’sindeki Hemite (Gökçedam) köyünde, Ceyhan kıyısındaki 70 metrelik tepeye kurulmuş bir Orta Çağ kalesidir. Yakındaki kaya yüzünde Hitit İmparatorluk Çağı’na ait bir prens kabartması bulunur. Gitmeden bilmen gereken tek şey: kale ile kabartma ayrı noktalarda, ikisini birlikte planla.

KonumOsmaniye Merkez, Hemite (Gökçedam) köyü
Osmaniye merkezdenOsmaniye–Kadirli yolunun 20. km’si (valilik)
Öne çıkanCeyhan’a bakan kale; yaklaşık 1,75 m’lik Hitit kabartması
Önerilen süre1 saat
En iyi dönemMart–mayıs, ekim–kasım
OtoparkDoğrulanmadı
ÜcretDoğrulanmadı; Bakanlık sisteminde kaydı yok
KampDoğrulanmadı
AileTepeye tırmanış nedeniyle küçük çocuklarla dikkat
ErişilebilirlikUygun değil (tepe ve kaya yüzü)

Yola çıkmadan önce: Kabartmayı görmek için kaleden ayrıca Ceyhan kıyısına inmen gerekiyor. Yerini köyde sor; konum kaynaklarda 400 ile 600 metre arasında farklı veriliyor.

Hemite Kalesi nerede?

Kale, Osmaniye Merkez ilçesine bağlı Hemite köyündedir; köyün adı TÜİK kayıtlarında Hemite, valilik sayfalarında Gökçedam olarak geçer. Valiliğe göre Osmaniye–Kadirli yolunun 20. km’sinde, Ceyhan kenarındaki 70 metre yüksekliğindeki Gökçedağ tepesindedir. Bazı kaynaklar kaleyi Kadirli’de ya da Adana’nın Kozan ilçesinde gösterir; resmî kayıtlara göre Merkez ilçededir. Suriye’deki Amude kasabasıyla da ilgisi yoktur.

Kaleyi kimler kullandı?

Valiliğe göre kale, Kilikya Ermeni Baronluğu döneminde II. Toros tarafından 1146–1148 arasında idari merkez olarak kullanıldı. 1212’de bölgeden geçen Wilbrand von Oldenburg, burayı balığı ve hurması bol bir pazar yeri olarak anar. Kale moloz taşla yapılmıştır ve giriş yönü kesin bilinmez; valilik en uygun yönün doğu olduğunu düşünür. Valiliğe göre tepe Toprakkale, Bahçe ve Kastabala kalelerini görebilecek konumdadır. İlk bilimsel inceleme H. Hellenkemper’e (1976) aittir.

Batı literatüründe kalenin 1212’de Kilikya kralı I. Levon tarafından Töton Şövalyeleri’ne verildiği, dikdörtgen planlı olduğu ve güneybatısında dört katlı bir ana kule bulunduğu aktarılıyor (Edwards 1987’ye dayanan ikincil kaynaklar). Bu ayrıntıları birincil kaynaktan doğrulayamadık.

Kabartmada kim var?

Kabartma bir kralı değil, bir prensi gösterir. Hittite Monuments’in aktardığı J. D. Hawkins okumasına göre figürün yanındaki Luvi hiyeroglifli yazıt şöyledir: “Tarhunta, prens, Tarhuntabija’nın oğlu, prens.” Yaklaşık 1,75 metre yüksekliğindeki figür sola dönük bir savaşçıdır; sağ elinde mızrak, omzunda yay, belinde hilal kabzalı kılıç taşır, kısa etek ve yuvarlak başlık giyer. Kabartma, Ceyhan kıyısında doğuya bakan bir kaya yüzündedir ve Hitit İmparatorluk Çağı’na (MÖ 2. binyıl) tarihlenir; ilk kez H. Bossert 1946’da kaydetti.

III. Hattuşili dönemine ait bir antlaşmada Tarhuntabija adlı bir prensin tanık olarak geçmesi, kabartmanın MÖ 13. yüzyıla ait olabileceğini düşündürür; ancak bu bir olasılıktır. Valiliğe göre kabartma kalenin yaklaşık 600 metre güneydoğusunda, küçük bir gölün kenarındadır; başka kaynaklar mesafeyi 400 metre verir.

Nasıl gidilir?

Özel araçla. Osmaniye’den Kadirli yoluna çık; valiliğe göre Hemite (Gökçedam) yolun 20. km’sinde. Köyden kale tepesine ve kabartmaya giden yolun türünü, otopark olup olmadığını doğrulayamadık. Kırmıtlı Kuş Cenneti aynı yol üzerinde.

Toplu taşımayla. Valiliğe göre Osmaniye’den kalkan Kadirli otobüsleri ve köy minibüsleri bu yolu kullanıyor; Hemite’de durup durmadıklarını doğrulayamadık.

Ne zaman gidilmeli?

Tepeye çıkış ve kıyıya iniş güneşte geçtiği için ilkbahar ve sonbahar en uygun dönem. Yazın sabah erken saatleri seç.

Ne kadar zaman ayırmalı?

Kale için 30 dakika, kabartmayı bulup görmek için 30 dakika daha ayır. Kastabala ve Kırmıtlı ile aynı sabaha sığar.

Çocuklarla gidilir mi?

Büyük çocuklarla olur. Kale moloz duvarlı ve korumasız bir ören; tepede ve kıyıda çocukları yakından takip et.

Giriş ücreti var mı?

Bakanlık sisteminde Hemite Kalesi için bir kayıt bulamadık; alan açık arazi görünümünde. Görevli ya da gişe olup olmadığını doğrulayamadık.

  • Öne çıkan 70 m’lik tepe üzerinde Orta Çağ kalesi; yaklaşık 1,75 m’lik Hitit kaya kabartması
  • Kategori Kale ve Tabya

Galeri

1 fotoğraf

Harita

Konum Bilgileri

37.18861, 36.09444

Osmaniye / Merkez

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Osmaniye’de bir gün: Kastabala’dan Karatepe’ye: 5 durak, Hemite Kalesi 3. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç
  1. Hemite Kalesi Buradasınız

    Önceki duraktan ~4,7 km

    1 saat
  2. Ala Cami

    Önceki duraktan ~15,9 km

    30 dk

Buradan Az Ötede

Hemite Kalesi'ne yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • Osmaniye Valiliği Hemite Kalesi (Amuda) Resmî Yayın
  • Osmaniye Valiliği Kalelerimiz Resmî Yayın
  • Osmaniye İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Kaleler Resmî Yayın
  • Hittite Monuments Hemite (bibliyografya: Bossert 1946
  • Kohlmeyer 1983
  • Hawkins 2024 CHLI III)
  • R. W. Edwards The Fortifications of Armenian Cilicia, Dumbarton Oaks 1987, s. 58–62 (ikincil aktarım)
  • Koordinat: Wikidata Q474357
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Hemite Kalesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle
  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle
  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir
  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Hemite Kalesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Hemite Kalesi Hakkında Sık Sorulanlar

Hemite Kalesi nerede, hangi ilçede?

Osmaniye Merkez ilçesinde, Hemite (Gökçedam) köyünde; valiliğe göre Osmaniye–Kadirli yolunun 20. km’sinde.

Hemite Kalesi ile Amuda Kalesi aynı yer mi?

Evet. Amuda (Amouda) kalenin Orta Çağ kaynaklarındaki adı, Hemite ise köyün adıdır; valilik ikisini birlikte kullanır.

Hemite kabartmasında bir Hitit kralı mı var?

Hayır. Hawkins okumasına göre yazıt bir prensi adlandırıyor: “Tarhunta, prens, Tarhuntabija’nın oğlu, prens.”

Hemite Kalesi Kozan’da mı?

Hayır. Kale Adana’nın Kozan ilçesinde ya da Kadirli’de değil, Osmaniye Merkez ilçesindeki Hemite köyünde.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?