Anavarza Antik Kenti
Adana / Kozan / Dilekkaya
Son güncelleme: 27 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Kozan’a bağlı Dilekkaya’da, UNESCO Geçici Listesi’ndeki Roma-Bizans ve Ermeni kenti: zafer takı, 34 m genişliğinde ana cadde, sur ve kayalık üstünde kale.
Hakkında
Anavarza Antik Kenti, Adana’nın Kozan ilçesine bağlı Dilekkaya mahallesinde, ovadan yükselen kayalık bir sırtın eteğinde kurulmuş kent. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde 15 Nisan 2014’ten beri yer alıyor. Roma döneminin zafer takı, geniş ana caddesi, surları ve kayalık üstündeki Orta Çağ kalesiyle birden çok dönemi bir arada gösteriyor.
Yola çıkmadan önce: Ekim 2026 itibarıyla Anavarza için resmî ziyaret saati ve ücret bilgisi bulunamadı. Anadolu Ajansı’nın 4 Kasım 2024 haberine göre kentte kazılar sürüyor; bazı yapılar çevrili olabilir. Gölge az, yanınıza su alın.
Anavarza nerede?
Milliyet’in 2 Şubat 2020 haberi kenti Kozan ilçesi Dilekkaya Mahallesi’nde gösteriyor. UNESCO geçici liste kaydı alanı Kozan ilçesinin yaklaşık 30 km güneyinde, yaklaşık 100 hektarlık bir alan olarak ve 220 m yükseklikteki bir kaya kütlesinin eteğinde tanımlıyor. İngilizce Vikipedi koordinatı 37°15′50″K, 35°54′20″D olarak veriyor.
Kent ne zaman kuruldu, ne zaman terk edildi?
UNESCO kaydına göre kent MS 19’da Augustus’un Tarkondimotos’u ziyaretiyle kuruldu; 525 ve 561 depremlerinden sonra yeniden yapıldı. İngilizce Vikipedi depremin yılını bir yerde 526, bir yerde 527 olarak veriyor; kaynaklar bu konuda ayrışıyor. Kilikya Ermeni Krallığı döneminde de kullanılan kent, İngilizce Vikipedi’ye göre 1374’te Memlûklerce yıkılıp terk edildi; UNESCO bölgenin Memlûk fethini 1375 olarak yazıyor.
Zafer takı neden önemli?
UNESCO kaydı Alakapı denen yapıyı Çukurova’daki tek Roma dönemi zafer takı olarak tanımlıyor. Milliyet’e göre tak 28 m uzunluğunda, 5,40 m genişliğinde ve 14 m yüksekliğinde; üç kemer, sekiz ayak ve altı sütundan oluşuyor; 2018’de başlayan restorasyonda kırık taşların yerine yenileri kondu.
Ana cadde ne kadar büyük?
UNESCO kaydı sütunlu ana caddenin (Cardo Maximus) 34 m genişliğinde ve 2,5 km uzunluğunda olduğunu yazıyor. Türkiye Müzeleri’nin 2021 tarihli Adana rehberi ve İngilizce Vikipedi aynı caddeyi 34 m genişliğinde ve 2.700 m uzunluğunda veriyor; uzunlukta 200 m’lik fark var.
Kalede ve surlarda neler var?
UNESCO kaydı kaleyi çevreleyen surların 1500 m uzunluğunda olduğunu ve her 70 m’de bir toplam 20 burç bulunduğunu yazıyor. İngilizce Vikipedi kayalık üstündeki kalede at nalı biçimli kuleleri, sarnıçları, iki Ermeni şapelini ve I. Toros’un yaptırdığı üç nefli kiliseyi anıyor; kayalık üstündeki ana kulenin (donjon) büyük olasılıkla Haçlılarca yapıldığını yazıyor.
Kazılarda neler bulunuyor?
Anadolu Ajansı’nın 4 Kasım 2024 haberine göre kazı başkanı Doç. Dr. Fatih Erhan; ekip, kentin bilinen en büyük kilisesi olan, 56 × 28 m ölçülerindeki üç nefli Havariler Kilisesi’nde çalışmaya başladı. Aynı habere göre 2012’den beri süren kazılarda henüz kazısı tamamlanmış bir yapı yok.
Nasıl gidilir?
Özel araçla. Türkiye Müzeleri Anavarza’yı Adana kent merkezine yaklaşık 70 km uzaklıkta gösteriyor; KGM cetveli bu derlemede okunamadığı için güzergâh mesafesi doğrulanmadı. Otopark doğrulanmadı. Toplu taşımayla. Kozan’dan Dilekkaya’ya giden bir hat Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı.
Ne zaman gidilmeli?
Alan geniş ve gölgesiz; ilkbahar ve sonbahar en rahat dönem. Yazın sabah erken saatleri tercih edin.
Ne kadar zaman ayırmalı?
Aşağı kent ve zafer takı için 1,5 saat, kaleye çıkış için 1,5 saat daha ayırın.
Bilmediklerimiz
- Anavarza ören yeri Ekim 2026 itibarıyla ücretli mi, bekçili mi?
- Açık hava müzesi hâlâ ziyaret ediliyor mu?
- Kaleye çıkan patika güvenli ve işaretli mi?
- Havariler Kilisesi kazısı tamamlandı mı?
- Öne çıkan Çukurova’daki tek Roma dönemi zafer takı (UNESCO); 34 m genişliğinde sütunlu ana cadde; 220 m yüksekliğindeki kayalığın üstündeki kale
- Eski adı Anazarbos; Anazarbus; Ayn Zarba; Anavarza Kalesi
- Kategori Ören Yeri ve Eski Yerleşim
- Adana’dan Kent merkezine yaklaşık 70 km (Türkiye Müzeleri); KGM doğrulanmadı
- Aile Aşağı kent düz; kaleye çıkış zor
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Anavarza Antik Kenti'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Bu yer bir rotada
Çukurova kaleleri: Misis, Yılankale, Anavarza, Kozan: 4 durak, Anavarza Antik Kenti 3. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
1 sa 30 dk
-
1 sa 15 dkYılankale
Ceyhan
-
3 saat
Anavarza Antik Kenti Buradasınız
Kozan
-
2 saatKozan Kalesi
Kozan
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Misis (Mopsuestia) ve Misis Mozaik Müzesi
Adana / Yüreğir
Ören Yeri ve Eski Yerleşim ~42 km düz mesafe
Kaynaklar
- UNESCO Dünya Mirası Merkezi Ancient City of Anazarbos (Geçici Liste, Ref. 5910), 15.04.2014 — Dilekkaya köyü, Kozan ilçesinin yaklaşık 30 km güneyi
- yaklaşık 100 ha
- 220 m yükseklikteki kayalığın eteği
- MS 19’da Augustus’un Tarkondimotos’u ziyaretiyle kuruluş
- 1981’de arkeolojik sit 1994’te sınır güncellemesi, 2012’de kazı
- 1500 m sur ve her 70 m’de bir 20 burç
- Çukurova’daki tek Roma dönemi zafer takı (Alakapı)
- 34 m genişliğinde 2,5 km uzunluğunda Cardo Maximus
- tiyatro amfitiyatro, stadyum
- 525 ve 561 depremleri
- 1375 Memlûk fethi (Resmî Yayın)
- erişim 27.10.2026
- Milliyet (Haber Merkezi) Anavarza’da restorasyon tamamlandı, 02.02.2020 — Anavarza Antik Kenti Kozan ilçesi Dilekkaya Mahallesi’nde
- Zafer Takı 28 m uzunluk 5,40 m genişlik, 14 m yükseklik
- üç kemer sekiz ayak, altı sütun
- 3. yüzyılda Perslere karşı zafer anısına
- restorasyon 2018’de başladı
- UNESCO geçici listesi (Haber)
- erişim 27.10.2026
- Cumhuriyet / AA Anavarza Antik Kenti’nde Havariler Kilisesi’nin kazı çalışmaları başladı, 04.11.2024 — kazı başkanı Doç. Dr. Fatih Erhan (Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi) Akademik Çalışma
- Geleceğe Miras Projesi
- 25 kişilik ekip
- 2012’den beri kazısı tamamlanmış yapı yok
- Havariler Kilisesi kentin bilinen en büyük kilisesi üç nefli bazilika, 56 × 28 m
- ziyarete açma hedefi (Haber)
- erişim 27.10.2026
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Türkiye Müzeleri (turkishmuseums.com), City Guide: Adana, 10.09.2021 — Anavarza Adana kent merkezine yaklaşık 70 km Resmî Yayın
- Helenistik Roma, Bizans, Orta Çağ, Arap, Ermeni ve Osmanlı kalıntıları
- zafer takı
- 34 m genişliğinde 2.700 m uzunluğunda ana cadde (Resmî Yayın)
- erişim 27.10.2026
- Wikipedia (İngilizce) Anazarbus — koordinat 37°15′50″K 35°54′20″D Ansiklopedi
- Dilekkaya güneybatıda
- 526/527 depremi (metin içinde çelişkili)
- 1374 Memlûk yıkımı ve terk
- zafer takı güney kapısına dönüştürülmüş
- tiyatro ve stadyum surların dışında
- üç su kemeri 1945 depreminde büyük ölçüde yıkılmış
- kalede at nalı kuleler sarnıçlar, iki Ermeni şapeli, I. Toros’un üç nefli kilisesi
- 2013’te 34 m genişliğinde 2700 m uzunluğunda cadde
- küçük açık hava müzesi (Ansiklopedi) Ansiklopedi
- erişim 27.10.2026 Ansiklopedi
- Karayolları Genel Müdürlüğü İl ve ilçe merkezleri arası mesafeler (ililcemesafe.pdf) — 27.10.2026’da WebFetch ile açılamadı (robots engeli) Resmî Yayın
- bu sayfadaki Adana mesafeleri KGM’den değil adı geçen kaynaklardan alındı.
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Anavarza Antik Kenti'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Anavarza Antik Kenti hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Anavarza Antik Kenti Hakkında Sık Sorulanlar
Anavarza Kozan’da mı, Ceyhan’da mı?
Milliyet ve UNESCO kaydı kenti Kozan ilçesine bağlı Dilekkaya’da gösteriyor; Ceyhan ilçesinde değil.
Anavarza UNESCO Dünya Mirası mı?
Henüz değil. Kent 15 Nisan 2014’ten beri UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde (Ref. 5910); kalıcı listeye girmedi.
Ana cadde 2,5 km mi, 2,7 km mi?
UNESCO kaydı 2,5 km, Türkiye Müzeleri ve İngilizce Vikipedi 2.700 m yazıyor; iki rakam da kaynaklarda geçiyor.
Alanda müze var mı?
İngilizce Vikipedi yakında yerel buluntuların sergilendiği küçük bir açık hava müzesinden söz ediyor; Ekim 2026 itibarıyla resmî bir müze kaydı bulunamadı.
Havariler Kilisesi ziyarete açık mı?
Anadolu Ajansı’nın 2024 haberine göre kazı ve restorasyondan sonra ziyarete açılması hedefleniyor; açılış tarihi doğrulanmadı.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.