Mor Gabriel Manastırı
Başlangıç
Kilise ve Manastır
Hah Meryem Ana Kilisesi (Yoldath Aloho)
Mardin / Midyat / Anıtlı (Hah (Süryanice Ḥāḥ))
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Midyat'a bağlı Anıtlı (Hah) köyünde, kökeni 5. yüzyıl ortasına tarihlenen Süryani kilisesi; 2021'den beri UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde.
Hakkında
Hakkında
Meryem Ana Kilisesi, Mardin'in Midyat ilçesine bağlı Anıtlı köyündedir. Köyün Süryanice adı Hah'tır ve Midyat'ın kuzeydoğusunda, tarihi Tur Abdin bölgesinde yer alır (Vikipedi). Kilisenin Süryanice adı Yoldath Aloho, "Tanrı'nın Annesi" anlamına gelir (Vikipedi).
Yapı, 2021'de UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınan dokuz Tur Abdin kilise ve manastırından biridir (Bianet, 2021).
Tarihçe
Tarihçiler kilisenin kökenini yaklaşık 450 yılına, yani 5. yüzyılın ortasına tarihler. Bir sonraki yüzyılda Bizans İmparatoru I. Justinianus döneminde genişletildiği belirtilir (Vikipedi). Farklı kaynaklar kiliseyi 6. yüzyıla tarihlendirir (Turkey from the Inside). Yerel bir söylence, kilisenin yerini İsa'nın doğumundan sonra gelen Müneccimlerin ziyaretiyle ilişkilendirir (Vikipedi).
Hah, 613 yılına kadar bölgenin piskoposluk merkeziydi; bu tarihten sonra merkez Kartmin Manastırı'na (Mor Gabriel) taşındı (Vikipedi). Köydeki en büyük kilise olan Mor Sobo'nun 14. yüzyılda yıkıldığı aktarılır (Vikipedi).
Mimari
Kilise kutsal alan, nef ve narteks olmak üzere üç bölümden oluşur (Vikipedi). Örtü sistemindeki kubbenin 6. yüzyıldan olabileceği düşünülür (Vikipedi). Kubbenin üzerindeki kör kemerlerle çevrili iki katlı kare yapı ile çan kulesi 20. yüzyılda eklenmiştir (Turkey from the Inside). Kubbeyi taşıyan kemerler ayrıntılı taş oymalarla bezelidir (Turkey from the Inside).
Neler görülür?
Kilise avlusu bir duvarla çevrilidir. Avluda, yaz aylarında ayinlerin yapıldığı kemerli bir açık ibadet yeri (beth slutho) vardır (Turkey from the Inside). Köyde Mor Sobo kalıntıları da bulunur; Mardin Müze Müdürlüğü burada kazı çalışması yapmıştır (Dünya/AA, 2013).
Ziyaret
Anıtlı'nın 2024 nüfusu 165'tir (Vikipedi). Köy 2022'de BM Turizm'in Turizmle Kalkınma (Upgrade) Programı'na alınmıştır (Vikipedi). Kilise faal bir ibadethanedir; ziyaret saatleri ve ücret bilgisi resmi bir kaynakta bulunamamıştır.
- Öne çıkan Kökeni 5. yüzyıla uzanan Tur Abdin kilisesi
- Eski adı Yoldath Aloho; köyün eski adı Hah
- Kategori Kilise ve Manastır
Galeri
1 fotoğrafHarita
Hah Meryem Ana Kilisesi (Yoldath Aloho)
Bu yer bir rotada
Midyat ve Tur Abdin: Midyat, Mor Gabriel, Hah: 5 durak, Hah Meryem Ana Kilisesi (Yoldath Aloho) 2. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
-
Hah Meryem Ana Kilisesi (Yoldath Aloho) Buradasınız
Midyat
-
Midyat Eski Şehir
Midyat
-
Gelüşke Hanı
Midyat
-
Savur Eski Şehir ve Savur Kalesi
Önceki duraktan ~49 km
Buradan Az Ötede
Hah Meryem Ana Kilisesi (Yoldath Aloho)'a yakın tarihi ve doğal yerler
Tüm benzer yerleri gör
Kaynaklar
- Vikipedi “Anıtlı, Midyat”, (erişim 13.10.2026) Ansiklopedi
- Bianet 2021, (erişim 13.10.2026)
- Dünya Gazetesi (AA) 2013, Midyat'ın tarihi Anıtlı köyü, (erişim 13.10.2026)
- Turkey from the Inside Tur Abdin's original bishopric, (erişim 13.10.2026)
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Hah Meryem Ana Kilisesi (Yoldath Aloho)'dan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Hah Meryem Ana Kilisesi (Yoldath Aloho) hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.