İlçe, Malatya kentsel alanının batı bölümünü ve çevresindeki kırsal alanı kapsıyor (Wikipedia). Kentin doğusu Battalgazi ilçesinde. Güneybatıda Doğanşehir ile komşu (Turgut Özal Üniversitesi Doğanşehir sayfası).
Coğrafya
İlçe 953 km² alanı kaplıyor (Wikipedia). Malatya'da karasal iklim hâkim; yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve karlı (Küre). Kiraz hasadı haziran ortasında başlıyor (Küre, Malatya Dalbastı Kirazı).
Yeşilyurt'ta neler görülür?
- Lezzet Caddesi ve tarihi konaklar: Hıroğlu Mahallesi'ndeki konaklar "Tarihi Konakların Restorasyonu ve Dönüşümü" projesiyle restore edildi. Sokak düzenlendi ve cepheler yenilendi (İstiklal, 2020).
- 44 Yıl Hatır Kahve Konağı: Terazi, değirmen, cezve ve fincan gibi yaklaşık 500 kahve kültürü objesinin sergilendiği bir müze (İstiklal, 2020).
- Kent Belleği ve Gastronomi Müzesi: Aynı proje kapsamında konaklardan birinde açıldı. Konaklarda butik otel, yöresel ürünler restoranı, kafe ve mutfak sanatları merkezi de yer alıyor (İstiklal, 2020).
- Cami-i Kebir: İlçenin 263 yıllık ulu camisi (AA/İstiklal, 2023).
6 Şubat 2023 depremleri, Lezzet Caddesi'ndeki konakların bazı duvar ve çatılarına zarar verdi (AA/İstiklal, 2023).
Köy ve mahalleler
Malatya büyükşehir olduğu için ilçede köy yok; yerleşimler mahalle statüsünde. Yeşilyurt'a 82 mahalle bağlı (Wikipedia). 2025 nüfusu 309.890; 153.750 erkek, 156.140 kadın. İlçe, il nüfusunun yüzde 41'ini barındırıyor (TÜİK ADNKS, nufusune.com).
Yöresel ürünler
- Malatya Dalbastı Kirazı: 8 Aralık 2017'de 267 numarayla coğrafi işaret tescili aldı. İri, kalp biçimli, olgunlaşınca kırmızıdan siyaha dönen bir kiraz. Meyve ağırlığı 8–10 g (Küre). Yeşilyurt'ta hasat haziranda yapılıyor; bir işçi günde ortalama 60 kg kiraz topluyor (AA/Bengütürk, 2024).
- Yeşilyurt Kiraz Yaprağı Sarma Köftesi: 9 Ekim 2020'de 570 numarayla mahreç işareti olarak tescillendi. Dalbastı kiraz ağacının yapraklarına baharatsız bulgur sarılıyor; yoğurt ve ekşi erik sosuyla pişiriliyor, üzerine tereyağında kavrulmuş soğan dökülüyor (Küre).
- Kayısı: Yeşilyurt'ta kirazın yanında kayısı da yetiştiriliyor (AA/Bengütürk, 2024).
Yönetim
İlçe, Yeşilyurt Kaymakamlığı ve Yeşilyurt Belediyesi tarafından yönetiliyor. Kiraz yaprağı sarmasının coğrafi işaret tescilini Yeşilyurt Belediyesi aldı (Küre). Konak restorasyon projesini de belediye yürütüyor (İstiklal, 2020).