İçeriğe geç
Lezzet

Yalova Kivisi

Yalova

Yalova Kivisi, Yalova’ya özgü, Hayward çeşidinden yetiştirilen, parlak yeşil etli, mayhoş ve sulu, 80–150 g ağırlığında bir kividir.

Yalova Kivisi Hakkında

Yalova Kivisi nedir?

Yalova Kivisi, Yalova ilinde Hayward çeşidinden yetiştirilen kividir; tozlayıcı olarak Tomuri ya da Matua erkek bitkileri kullanılır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre kabuk kahverengimsi yeşil, kısa, sık ve yumuşak tüylü; meyve eti parlak yeşil, şeftali-erik sertliğinde, mayhoş, hafif kokulu, orta derecede şekerli ve suludur. Belgedeki ölçülere göre meyve 4–6 cm eninde, 6–9 cm boyunda ve 80–150 g ağırlığındadır; şekli silindirikten yuvarlağa yakın yumurtamsıya kadar değişir. Tüketim olgunluğunda suda çözünür kuru madde (SÇKM) %14–17’dir.

Üretim

Belgeye göre bahçe verime 3. yaşta başlar, 4–5. yaşta tam verime ulaşır ve 30–40 yıl ürün verir. Dekara 50–90 fidan dikilir, erkek-dişi bitki oranı 1/6 ile 1/10 arasındadır; asmalar 2,5–3 m direkli telli terbiye sisteminde, 5 m sıra arasıyla yetiştirilir. Fidan dikiminden itibaren bitkinin boyu yükseltilmeyip gövde ve kök gelişimi tamamlanır; belge bunu Yalova’ya özgü bir yöntem olarak tanımlıyor ve omca başına verimin ortalama 50 kg’ın altına düşmediğini yazıyor. Kış budaması aralık–şubat, yaz budaması haziran–temmuz aylarında yapılır. Hasat ekim sonu ile kasım başında, SÇKM ideal olarak %6,5–7,5 iken yapılır; meyve klimakteriktir, soğutmasız 3 ay, soğuk hava deposunda 9 aya kadar saklanabilir.

Coğrafi işaret

Yalova İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün 17 Ağustos 2020’deki başvurusuyla (C2020/216), 17 Ağustos 2021’de 851 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Yalova ilidir. Denetimi İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ve Yalova Kivi Üreticileri Birliği’nden birer uzmanın oluşturduğu 3 kişilik merci yılda bir kez, gerektiğinde ve şikâyette her zaman yapar.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Yalova ilinin tamamıdır. Bahçe ve satış noktası bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Meyve
  • Kivi
  • Hayward
  • Menşe adı
  • Yalova

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi kivinin karakterini Yalova’daki yetiştirme biçimine bağlıyor: asmaların çiçeklenme ve meyve tutumu döneminde ışıklanma süresi ve sıcaklık toplamı bakımından yeterli ve homojen koşullardan yararlandığını yazıyor. Belgede ayrı bir tarihçe bölümü yok. Timeturk’ün 16 Eylül 2021 tarihli haberine göre tescil için Yalova İl Tarım ve Orman Müdürlüğü yaklaşık iki yıl çalıştı ve belge Yalova Kivi Üreticileri Birliği’ne teslim edildi.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Meyve (belgedeki tanım)

  • yeterince Hayward çeşidi kivi (≈ tozlayıcı Tomuri ya da Matua)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Dik Dekara 50–90 fidan, erkek-dişi oranı 1/6–1/10.
  2. Terbiye et 2,5–3 m direkli telli sistem, sıra arası 5 m.
  3. Buda Kış budaması aralık–şubat, yaz budaması haziran–temmuz.
  4. Hasat et Ekim sonu–kasım başı, SÇKM %6,5–7,5 iken.
  5. Sakla Soğutmasız 3 ay, soğuk hava deposunda 9 aya kadar.

Yalova Kivisi Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Yalova Kivisi Hakkında Sık Sorulanlar

Yalova Kivisi hangi çeşittir?

Belgeye göre Hayward; tozlayıcı olarak Tomuri ya da Matua kullanılır.

Meyve ne kadar ağırlıkta olur?

Belgeye göre 80–150 g; 4–6 cm eninde, 6–9 cm boyunda.

Ne zaman hasat edilir?

Ekim sonu ile kasım başında.

Hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 851, tescil tarihi 17 Ağustos 2021, tescil ettiren Yalova İl Tarım ve Orman Müdürlüğü.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?