İçeriğe geç
Lezzet

Yalova Aronyası

Yalova

Yalova Aronyası, Yalova’ya özgü, Viking ve Nero çeşitlerinden yetiştirilen, 5–14 mm irilikte, en az %18 briksli üzümsü bir meyvedir.

Yalova Aronyası Hakkında

Yalova Aronyası nedir?

Yalova Aronyası, Yalova ilinde *Aronia melanocarpa* türünün Viking ve Nero çeşitlerinden yetiştirilen meyvedir; TÜRKPATENT tescil belgesi onu üzümsü bir meyve olarak tanımlar. Bitki kendine verimli, çalı formunda ve çok yıllıktır; Viking 2,2–2,5 m, Nero 1,8–2 m boylanır. Belgeye göre 100 tane ağırlığı 90–140 g, tane iriliği 5–14 mm’dir; salkımda 16–34 tane bulunur ve salkım ağırlığı 15–21 g’dır. Briks %18–24, pH 3,3–3,8, meyve suyu randımanı en fazla %71’dir.

Üretim

Belgeye göre fidanlar mart–nisanda, ticari bahçelerde 3x2 m ya da 4x1,5 m aralıkla dikilir ve kök boğazı 2–3 cm gömülür. Sulama damla yöntemiyle, en geç 2–3 günde bir yapılır. İkinci yıldan itibaren ocak başına 2–5 kg ürün alınır, tam verime 7. yılda ve ocak başına en fazla 14 kg ile ulaşılır. Çiçeklenme nisan–mayısta yaklaşık 20 gün sürer. Hasat genellikle ağustos sonu ile eylül ortasında, briks en az %18 iken yapılır. Meyve 15–25 °C’de ve %80 nemde iki hafta, +4 °C’de 2 ay saklanır; ambalajda en az briks değeri (%18) ve logo yer alır.

Coğrafi işaret

Yalova İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün 8 Kasım 2019’daki başvurusuyla (C2019/171), 24 Haziran 2021’de 786 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; belgedeki değişiklik 1 Aralık 2022 tarihli 138 sayılı Bülten’de yayımlandı. Coğrafi sınır Yalova ilidir. Denetimi İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü ve Yalova Ticaret ve Sanayi Odası’ndan birer uzmanın oluşturduğu 3 kişilik merci yılda bir kez, gerektiğinde ve şikâyette her zaman yapar.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Yalova ilinin tamamıdır. Bahçe ve satış noktası bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Meyve
  • Aronya
  • Aronia melanocarpa
  • Menşe adı
  • Yalova

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi meyvenin özelliklerini Yalova’nın iklimine ve toprağına bağlıyor: Akdeniz ile Karadeniz iklimleri arasında geçiş gösteren, yazın sıcaklığın genellikle 30 °C’yi aşmadığı, kışları donsuz geçen ve 800–1000 saatlik soğuklanma sağlayan bir alan; tınlı, pH 7,0–7,6 aralığında, süzek topraklar. Yalova İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün 4 Temmuz 2021 tarihli duyurusuna göre aronya araştırmaları 2012’de Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü’nde başladı ve ürün Yalova’nın ilk coğrafi işaretli tarım ürünü oldu.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Meyve (belgedeki tanım)

  • yeterince aronya (≈ Viking ya da Nero çeşidi)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Dik Mart–nisanda, 3x2 m ya da 4x1,5 m aralıkla; kök boğazı 2–3 cm gömülür.
  2. Sula Damla sulamayla en geç 2–3 günde bir.
  3. Hasat et Ağustos sonu–eylül ortası, briks en az %18 iken.
  4. Sakla 15–25 °C ve %80 nemde iki hafta, +4 °C’de 2 ay.

Yalova Aronyası Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Yalova Aronyası Hakkında Sık Sorulanlar

Yalova Aronyası hangi çeşitlerden oluşur?

Belgeye göre Aronia melanocarpa türünün Viking ve Nero çeşitlerinden.

Ne zaman hasat edilir?

Genellikle ağustos sonu ile eylül ortasında, briks en az %18 olduğunda.

Ne kadar saklanabilir?

Belgeye göre +4 °C’de 2 ay, 15–25 °C’de iki hafta.

Hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 786, tescil tarihi 24 Haziran 2021, tescil ettiren Yalova İl Tarım ve Orman Müdürlüğü.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?