İçeriğe geç
Lezzet

Velimeşe Bozası

Tekirdağ

Velimeşe Bozası, Ergene ve Çorlu’ya özgü, darı ve mısır kırmasından yapılan, şekerle fermente edilen koyu kıvamlı ve tatlı-ekşimsi bir bozadır.

Velimeşe Bozası Hakkında

Velimeşe Bozası nedir?

Velimeşe Bozası; darı, mısır ve gerektiğinde buğday kırması ya da unlarının içme suyuyla pişirilip beyaz şekerle fermente edilmesiyle hazırlanan tahıl bazlı bir içecektir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre koyu kıvamlı ve açık sarı renklidir; tadı tatlı-ekşimsi, kokusu asidiktir. Ana bileşenler ortalama %70 mısır ve %25 darıdır; gerektiğinde %5 buğday unu eklenir. Gıda katkı maddesi ve aroma kullanılmaz. Belge, ürünün mikroflorasını çoğunlukla laktik asit bakterileri ve mayaların oluşturduğunu yazıyor.

Üretim

İrmik iriliğinde öğütülmüş darı ve mısır karıştırılır, yaklaşık iki katı 30 °C suyla ıslatılıp bir gece bekletilir. Karışım hacminin yaklaşık 5 katı suyla sürekli karıştırılarak ortalama 2 saat kaynatılır. Soğuyan lapa 2,5 katı suyla seyreltilip süzülür ve şekersiz ham boza elde edilir. Ham boza 11 °C’ye soğutulur, toplam kütlenin ortalama %20’si kadar beyaz toz şeker eklenir. Önceki üretimden boza ya da starter kültür katılmaz; ortalama 25 °C’de 24 saat fermantasyon önerilir. Ürünün raf ömrü üretim tarihinden itibaren en fazla 10 gündür.

Coğrafi işaret

Ergene Kaymakamlığı ve Ergene Belediyesi’nin 18 Haziran 2020’deki başvurusuyla (C2020/136), 13 Nisan 2021’de 721 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; ürün grubu alkolsüz içeceklerdir. Coğrafi sınır Tekirdağ ilinin Ergene ve Çorlu ilçeleridir ve bütün üretim aşamaları bu sınırda yapılır. Denetim yılda en az bir kez yapılır; belge merciyi en az 3 kişi olarak tanımlarken dört kurumdan (Ergene İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Çorlu Ticaret ve Sanayi Odası, Ergene Belediyesi, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü) birer üye sayıyor.

Nerede bulunur?

Üretim alanı Ergene ve Çorlu ilçeleridir. Bozacı ve satış noktası bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Boza
  • Alkolsüz içecek
  • Darı
  • Mısır
  • Mahreç işareti
  • Ergene
  • Çorlu
  • Tekirdağ

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre boza Çorlu ilçesinin Velimeşe Beldesi’nde üretildi ve Edirne–İstanbul arasında işleyen trenlerde seyyar olarak satılmaya başlandı. Talep arttıkça Ergene ve Çorlu’da yaygın üretim başladı; ürün 1960’lı yıllardan bu yana Velimeşe Bozası adıyla biliniyor. Belge kişi adı vermiyor. Tescili Ergene Kaymakamlığı ile Ergene Belediyesi birlikte aldı.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Boza (belgedeki ortalama oranlar)

  • %70 mısır (≈ irmik iriliğinde öğütülmüş ya da un)
  • %25 darı (≈ irmik iriliğinde öğütülmüş)
  • %5 buğday unu (≈ gerektiğinde)
  • yeterince su
  • ham bozanın ortalama %20’si beyaz toz şeker

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Islat Tahıl karışımı yaklaşık iki katı 30 °C suyla bir gece bekletilir.
  2. Kaynat Yaklaşık 5 katı suyla sürekli karıştırılarak ortalama 2 saat kaynatılır.
  3. Süz Soğuyan lapa 2,5 katı suyla seyreltilip süzülür.
  4. Şekerle 11 °C’ye soğutulan ham bozaya ortalama %20 şeker eklenir.
  5. Fermente et Starter katılmadan ortalama 25 °C’de 24 saat bekletilir.

Velimeşe Bozası Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Velimeşe Bozası Hakkında Sık Sorulanlar

Velimeşe Bozası neyle yapılır?

Tescil belgesine göre ortalama %70 mısır, %25 darı ve gerektiğinde %5 buğday unuyla; su ve beyaz toz şekerle.

Mayalanmasında starter kullanılır mı?

Hayır; belgeye göre önceki üretimden boza ya da starter kültür eklenmez.

Nasıl sunulur?

Genellikle soğuk kış günlerinde; isteğe göre üzerine leblebi, fındık içi ya da tarçın konur.

Adı ne zamandan beri biliniyor?

Belgeye göre 1960’lı yıllardan bu yana Velimeşe Bozası adıyla biliniyor.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 721, tescil tarihi 13 Nisan 2021, tescil ettiren Ergene Kaymakamlığı ve Ergene Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?