İçeriğe geç
Lezzet

Hayrabolu Tatlısı

Hayrabolu · Tekirdağ

Hayrabolu Tatlısı, Hayrabolu’ya özgü, tuzsuz taze peynir ve irmikten yapılan, yarım küre biçiminde fırınlanıp şerbette kaynatılan bir tatlıdır.

Hayrabolu Tatlısı Hakkında

Hayrabolu Tatlısı nedir?

Hayrabolu Tatlısı, ana malzemesi irmik ve tuzsuz peynir olan şerbetli bir tatlıdır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre Trakya şivesinde “Hayrabol” olarak da bilinir. Tatlı iki biçimde satılır: pişirilip kurutulmuş hâlde paketli ya da şerbeti dökülmüş olarak. Belgeye göre fırınlanarak kurutulan ürün 8 ay saklanabilir; şerbetlenmiş ürün +4 °C’de saklanmak koşuluyla 10 gün içinde tüketilmelidir. Hamurda %57 tuzsuz taze peynir, %28 irmik, %11 yumurta, %3 un ve %1 karbonat bulunur.

Üretim

Çiğ süt süzülüp 70 °C’ye ısıtılır, 35±5 °C’ye soğutulur; 100 kg süte 20 g peynir mayası eklenip 1–2 saat mayalanır. Pıhtı kırılır, peynir altı suyunun tamamı gidene dek süzülür ve peynir kıyma makinesinde parçalanır. Peynire yumurta (tercihen köy yumurtası), irmik, un (tercihen coğrafi sınırda üretilen) ve karbonat eklenip yoğrulur. Hamur bekletilmeden makinede yarım küre biçiminde kesilir, tepsiye dizilir ve 330 °C’de 15–17 dakika pişirilir. Soğuyan ya da kurutulmuş tatlı; şeker, su ve limon suyundan hazırlanan şerbette kaynatılır, ara ara çevrilir ve şerbeti çekince soğumaya alınır. Kuru satış için tatlı yaklaşık iki saat dönerli fırında kurutulur.

Coğrafi işaret

Hayrabolu Belediyesi’nin 12 Ocak 2021’deki başvurusuyla (C2021/014), 9 Ağustos 2021’de 839 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Tekirdağ ili Hayrabolu ilçesidir; tuzsuz peynirin hazırlanması ustalık gerektirdiğinden bütün aşamalar bu sınırda yapılır. Denetim Belediye koordinatörlüğünde yılda bir kez yapılır. Belge merciyi en az üç kişi olarak tanımlarken dört kurum sayıyor (Hayrabolu Belediyesi, Tekirdağ İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Tekirdağ İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Hayrabolu Esnaf ve Sanatkârlar Odası). Şerbet ölçüsü “150 g tatlı için” 1 kg şeker ve 1 kg su olarak yazılmış; bunun parti başına mı olduğu belgede açık değil.

Nerede bulunur?

Üretim alanı Hayrabolu ilçesidir. Tatlıcı ve satış noktası bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Tatlı
  • Şerbetli tatlı
  • Peynirli tatlı
  • İrmik
  • Mahreç işareti
  • Hayrabolu
  • Tekirdağ

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre tatlı 1972’de Hayrabolu’da üretilmeye başlandı; ilk yıllarda “Kadı Göbeği Tatlısı” adıyla anıldı, zamanla Hayrabolu Tatlısı adını aldı. Belge ilk üreticinin adını vermiyor. Tescili 2021’de Hayrabolu Belediyesi aldı.

Nasıl Hazırlanır?

Malzemeler

Hamur (belgedeki oranlar)

  • %57 tuzsuz taze peynir (≈ 100 kg süte 20 g peynir mayası)
  • %28 irmik
  • %11 yumurta (≈ tercihen köy yumurtası)
  • %3 un (≈ tercihen coğrafi sınırda üretilen)
  • %1 karbonat

Şerbet (belgede “150 g tatlı için”)

  • 1 kg şeker
  • 1 kg su
  • 1 kaşık limon suyu

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Peynir Süt 70 °C’ye ısıtılır, 35±5 °C’de mayalanıp 1–2 saat bekletilir, süzülür.
  2. Parçala Peynir kıyma makinesinde parçalanır.
  3. Yoğur Yumurta, irmik, un ve karbonat eklenip yoğrulur.
  4. Kes Hamur bekletilmeden yarım küre biçiminde kesilip tepsiye dizilir.
  5. Fırınla 330 °C’de 15–17 dakika pişirilir, oda sıcaklığında soğutulur.
  6. Şerbetle Tatlı şerbette kaynatılır, ara ara çevrilir, şerbeti çekince soğutulur.

Hayrabolu Tatlısı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Hayrabolu Tatlısı Hakkında Sık Sorulanlar

Hayrabolu Tatlısı neyle yapılır?

Tescil belgesine göre tuzsuz taze peynir, irmik, yumurta, un ve karbonattan yapılan hamur fırınlanıp şerbette kaynatılır.

Eski adı nedir?

Belgeye göre ilk yıllarda “Kadı Göbeği Tatlısı” olarak anıldı; Trakya şivesinde “Hayrabol” da denir.

Ne zamandan beri yapılıyor?

Belgeye göre 1972’den beri Hayrabolu’da üretiliyor.

Ne kadar saklanır?

Kurutulmuş ürün 8 ay; şerbetli ürün +4 °C’de 10 gün.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 839, tescil tarihi 9 Ağustos 2021, tescil ettiren Hayrabolu Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?