İçeriğe geç
Lezzet

Urla Sakız Enginarı

Urla · İzmir

Urla Sakız Enginarı, İzmir yarımadasına özgü, su bardağı biçimli, uzun ve gevşek yapraklı, kasımda hasada başlayan erkenci bir enginar çeşididir.

Urla Sakız Enginarı Hakkında

Urla Sakız Enginarı nedir?

Urla Sakız Enginarı, Cynara scolymus türünün Sakız çeşidi olan, çok yıllık bir enginardır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre başı orta iri, su bardağı biçiminde ve hafif uzundur; çapı 5–10 cm, yüksekliği 6–12 cm’dir. Brakte yaprakları uzun, dar ve gevşektir; dış yaprakları koyu, iç yaprakları açık yeşildir. Belge onu diğer enginarlardan ayıran en önemli özelliğin çok erkenci olması olduğunu yazıyor.

Baş ağırlığı

Belgenin tanım bölümünde baş ağırlığı 200–500 g, denetim bölümünde ise 175–250 g olarak veriliyor; aynı bölümde Bayrampaşa enginarının 400 g’a kadar çıktığı not ediliyor. İki değer arasındaki farkı belgeden çözemedik.

Yetiştirme

Enginar tohumla değil, halk arasında “piç” denen dip sürgünleriyle çoğaltılır; belgeye göre tohumla üretim aynı çeşidi vermez. Yetiştirme dönemi eylül–nisan, hasat kasım–nisan arasıdır. Ağustosta verilen ilk suya “uyandırma suyu” denir. Optimum gelişme sıcaklığı 15–20 °C’dir; 0 °C’nin altı don zararı verir, 25 °C’nin üstünde gelişme durur. Bir bahçenin ekonomik ömrü 6–8 yıldır. Hasat edilen başlar suyla temas ettirilmeden 0 °C ve yüzde 90–95 nemde 3–6 hafta saklanabilir.

Coğrafi işaret

İzmir Ticaret Borsası’nın 3 Ağustos 2017’deki başvurusuyla (C2017/075), 24 Kasım 2017’de 245 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; değişiklik ilanı 15 Ekim 2018 tarihli 39 sayılı bültende. Coğrafi sınır “Yarımada” denen bölgedeki Urla, Çeşme, Karaburun ve Balçova ilçeleri ile Mordoğan yöresi. Belge, 2015 verilerine göre İzmir’in 8.823 dekar alan ve 11.094 ton üretimle enginarın en çok yetiştirildiği il olduğunu yazıyor. Denetimi İzmir Ticaret Borsası koordinatörlüğünde üç kişilik bir komisyon yılda bir kez yapar.

Nerede?

Enginar adını Urla’dan alır; Çeşme, Karaburun ve Balçova’da da tescil kapsamında yetişir.

  • Coğrafi işaretli
  • Tarım ürünü
  • Enginar
  • İzmir
  • Urla

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesinde ayrı bir tarihçe bölümü yok; belge yarımadanın iklimini ve İzmir’in enginar üretimindeki payını anlatıyor.

Urla Sakız Enginarı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Urla Sakız Enginarı Hakkında Sık Sorulanlar

Urla Sakız Enginarı ne zaman çıkar?

Tescile göre hasat kasımda başlar, nisana kadar sürer; çok erkenci bir çeşittir.

Sakız enginarı nasıl tanınır?

Başı orta iri, su bardağı biçiminde ve hafif uzundur; brakte yaprakları uzun, dar ve gevşektir.

Yalnızca Urla’da mı yetişir?

Coğrafi sınır Urla, Çeşme, Karaburun, Balçova ve Mordoğan yöresini kapsıyor.

Tohumla mı çoğaltılır?

Hayır, dip sürgünleriyle (piç); belgeye göre tohumla üretim aynı çeşidi vermez.

Urla Sakız Enginarı hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 245, tescil tarihi 24 Kasım 2017, tescil ettiren İzmir Ticaret Borsası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?