İzmir Lokması
İzmir
İzmir
İzmir Gevreği, İzmir’e özgü, sıcak üzüm pekmezine daldırılıp susamla kaplanan ve taş fırında çıtırlaşana dek pişirilen halka biçimli bir simittir.
Kapak fotoğrafı: Samizambak, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 — https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%C4%B0zmir_gevre%C4%9Fi.jpg
İzmir Gevreği, halka biçimi verilen mayalı hamurun kaynar üzüm pekmezi çözeltisinde ilk kez pişirilip susamla kaplandıktan sonra fırında ikinci kez pişirilmesiyle yapılan simittir. TÜRKPATENT tescil belgesi bu yönteme “sıcak pekmezleme” diyor; ürünün çıtır, yani gevrek yapısı buradan gelir. Fırından çıkan her gevrek 95–105 gram olmalıdır.
Belgeye göre 1 litre üzüm pekmezi 6,5–7 litre suyla sulandırılır. Halka hamur, 110–115 °C’deki bu çözeltiye daldırılıp 0,5–1 dakika bekletilir; ardından oda sıcaklığında, üstü örtülmeden 3–5 dakika dinlenir. Belge, üretimin özellikle bu aşamada ve gevrek yapının kazandırılmasında ustalık istediğini yazıyor.
Kavrulmuş susam suyla karıştırılıp tepsiye dökülür; dinlenen halkaların bütün yüzeyi susama bulanır. Yörede “açkı” denen bu işlemle gevrek son şeklini alır. Pişirme taş ya da elektrikli fırında 280–300 °C’de 12–15 dakikadır.
İzmir Pide Gevrek İmalatçıları ve Benzerleri Esnaf Odası’nın 21 Ocak 2021’deki başvurusuyla (C2021/024), 28 Eylül 2021’de 905 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; koruma başvuru tarihinden başlıyor. Coğrafi sınır İzmir ilinin tamamı ve bütün üretim aşamaları bu sınırda yapılmalı. Denetimi esnaf odası koordinasyonunda İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği, İl Ticaret Müdürlüğü ve odadan birer uzmanla dört kişilik kurul yılda bir kez yapar; gramaj, şekil, malzeme ve pişirme denetlenir.
Gevrek İzmir genelinde üretilir; tescilin coğrafi sınırı tek bir ilçeyle sınırlı değil.
Tescil belgesi İzmir Gevreği’nin geçmişinin eskiye dayandığını söylüyor, ancak bir tarih ya da dönem vermiyor. Belgenin üzerinde durduğu şey ustalık: sıcak pekmezleme ve gevrek yapının kazandırılması. Ün bağını da buna dayandırıyor.
≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.
Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.
Tescile göre gevrek, kaynar üzüm pekmezi çözeltisinde ilk kez pişirilip ardından fırınlanır; bu iki aşamalı pişirme ona çıtır yapısını verir.
Pekmezlenip dinlenen halkaların bütün yüzeyinin suyla karıştırılmış susamla kaplanmasına yörede açkı denir.
Fırından çıktıktan sonra 95–105 gram olmalıdır; şekil verilirken hamur en az 110 gramlık parçalara ayrılır.
Fırında 280–300 °C’de 12–15 dakika.
Mahreç işareti; tescil no 905, tescil tarihi 28 Eylül 2021, tescil ettiren İzmir Pide Gevrek İmalatçıları ve Benzerleri Esnaf Odası.
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulunun
İzmir
Ödemiş
Torbalı
Dikili
Bergama
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.
Daha bitmedi…
Sizin için daha iyi bir deneyim
Sitemizde çerezler kullanıyoruz. Zorunlu çerezler her zaman aktiftir, diğer çerezleri tercihlerinizle yönetebilirsiniz. Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfasını inceleyin.
Çerez tercihlerinizi yönetin
Sizlere daha iyi bir deneyim sunabilmek için çerezler kullanıyoruz. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfamızı inceleyin.